BOJ họp chính sách ngày 17-18/9 giữa tranh cãi về sức ép từ Bộ trưởng Bessent

Phát biểu của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent về chính sách tiền tệ Nhật Bản đang làm dấy lên lo ngại rằng tính độc lập của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) và niềm tin của thị trường có thể bị lung lay. BOJ sẽ tổ chức cuộc họp quyết định chính sách tiền tệ trong hai ngày 17-18/9 để xác định lãi suất và định hướng chính sách sắp tới.

Ông Takahide Kiuchi, cựu thành viên hội đồng chính sách BOJ và hiện là kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Tổng hợp Nomura, nhận định việc ông Bessent can thiệp vào chính sách tiền tệ Nhật Bản là điều bất thường và có thể làm tổn hại tính độc lập của BOJ. Theo ông, nếu thị trường cho rằng quyết định lãi suất của BOJ chịu tác động từ áp lực bên ngoài, sự nghi ngờ đối với các thông báo và quyết định chính sách về sau sẽ gia tăng. PANews đưa tin ngày 11 (giờ địa phương) về phát biểu này.

Tranh cãi bùng lên sau khi ông Bessent tuyên bố rằng trước tình trạng đồng yên yếu, chính phủ Nhật Bản và BOJ sẽ có biện pháp để thúc đẩy đồng yên mạnh lên. Ông còn ngỏ ý mời các nhà giao dịch trên thị trường "đặt cược ngược" lại với nhận định của mình.

Bessent cũng đề cập khả năng BOJ tăng lãi suất để ứng phó với đà mất giá của đồng yên. Trong cơ cấu Bộ Tài chính Nhật Bản phụ trách chính sách tỷ giá còn BOJ quyết định chính sách tiền tệ, việc Bộ trưởng Tài chính Mỹ công khai nhắc đến lộ trình lãi suất của BOJ đã khơi lại tranh luận về tính độc lập trong hoạch định chính sách.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin việc ông Bessent phát biểu theo hướng sẵn sàng "đặt cược ngược" với các nhà đầu tư đang đặt cược vào đà mất giá của đồng yên. Tranh cãi lần này nối tiếp phát biểu đó, trong bối cảnh nhiều ý kiến cho rằng đây có thể bị xem là sức ép công khai đối với chính sách tiền tệ của Nhật Bản.

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama cho biết nếu dịch cảnh báo "tôi là nhà cái" mà ông Bessent gửi tới giới giao dịch trái phiếu sang tiếng Nhật, câu nói này "nghe có phần đáng sợ". Chính phủ Nhật Bản và BOJ chưa đưa ra phản ứng chính thức đáng kể nào trước phát biểu của ông Bessent.

Theo trang chủ chính thức của BOJ ngày 11/9, mục tiêu lãi suất gọi vốn qua đêm không có bảo đảm hiện ở mức 1,0%. Theo lịch trình chính thức, BOJ sẽ họp quyết định chính sách tiền tệ trong hai ngày 17-18/9 để thảo luận định hướng chính sách.

PANews cho biết thị trường đang dự đoán BOJ sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản tại cuộc họp lần này, nhanh hơn lộ trình tăng lãi suất thận trọng trước đó. Tuy nhiên, việc có tăng lãi suất hay không cùng căn cứ cho quyết định chỉ được xác nhận sau khi cuộc họp kết thúc.

Tính độc lập của BOJ đề cập đến quyền quyết định chính sách tiền tệ mà không chịu sức ép từ chính phủ hay các tổ chức bên ngoài. Không chỉ mức lãi suất, mà cả nhận thức về việc quá trình ra quyết định có bị ảnh hưởng bởi yếu tố bên ngoài hay không cũng có thể tác động đến niềm tin của thị trường.

Ông Kiuchi chỉ ra rằng nếu nhận thức lãi suất bị quyết định bởi áp lực bên ngoài trở nên phổ biến, hiệu lực của các tín hiệu chính sách mà BOJ đưa ra có thể suy yếu. Điều này đồng nghĩa rằng bất kể có tăng lãi suất hay không, tính tự chủ trong ra quyết định và cách BOJ giải thích chính sách cũng sẽ trở thành đối tượng đánh giá của thị trường.

Tranh cãi lần này cho thấy phát biểu công khai của Bộ trưởng Tài chính Mỹ có thể tác động đến kỳ vọng chính sách tiền tệ và tâm lý thị trường tại Nhật Bản. Tại cuộc họp ngày 17-18/9, BOJ dự kiến sẽ trình bày căn cứ cho quyết định lãi suất và định hướng chính sách của mình.