CPI Anh 2,9%: Cú sốc năng lượng có làm chao đảo lộ trình lãi suất?

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Anh trong tháng 7 tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước. Xung đột tại Trung Đông khiến giá năng lượng biến động mạnh hơn, kéo theo bất định lớn hơn cho cả lạm phát lẫn lộ trình lãi suất.

Theo Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh (Office for National Statistics - ONS), CPI tháng 7 tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn 0,3 điểm phần trăm so với mức 2,6% của tháng 6. Nhà ở và dịch vụ hộ gia đình là hai nhóm dẫn dắt đà tăng này.

Giới quan sát lo ngại giá năng lượng đi lên có thể tác động đến giá tiêu dùng thông qua chi phí nhiên liệu, vận tải và chi phí vận hành doanh nghiệp.

Ngân hàng Trung ương Anh (Bank of England - BoE) tại cuộc họp tháng 7 đã giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,75%. Kết quả bỏ phiếu là 6 trên 3, trong đó 3 thành viên đề xuất nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 4,00%.

Cuộc họp mà BoE quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 3,75% với 3 phiếu ủng hộ tăng lãi suất diễn ra trong bối cảnh giá năng lượng và điều kiện thị trường lao động đang phát đi tín hiệu trái chiều.

BoE cho biết quy mô và thời gian kéo dài của cú sốc năng lượng, cùng hiệu ứng lan sang tiền lương và giá dịch vụ, sẽ là yếu tố quyết định phản ứng chính sách sắp tới. Trong nội bộ ngân hàng xuất hiện hai luồng quan điểm trái ngược: một bên cho rằng thị trường lao động chững lại và nhu cầu yếu có thể kìm hãm áp lực giá cả, bên còn lại lo ngại giá năng lượng sẽ ảnh hưởng đến việc thiết lập tiền lương và giá hàng hóa.

Eo biển Hormuz vốn là tuyến vận chuyển huyết mạch, với khoảng 20 triệu thùng dầu thô đi qua mỗi ngày trước khi xung đột nổ ra. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (International Energy Agency - IEA) cho biết lượng dầu thô đi qua eo biển này đã giảm mạnh kể từ khi chiến sự bùng phát.

Nếu tình trạng gián đoạn vận chuyển kéo dài, giá dầu thế giới tăng sẽ phản ánh trước tiên vào chi phí nhiên liệu và vận tải, sau đó có thể lan sang giá tiêu dùng khi doanh nghiệp chuyển chi phí sang người mua. Tuy nhiên, mức độ tác động thực tế còn tùy thuộc vào thời gian xung đột kéo dài bao lâu và khả năng thay thế nguồn cung.

Giá dầu thế giới tăng vào ngày 9 tháng 9 khi xung đột Mỹ - Iran leo thang. S&P Global đưa tin giá dầu Brent giao ngay theo chuẩn Platts (Platts Dated Brent) đã chạm mốc 114,26 USD/thùng (khoảng 153.000 won).

Lợi suất trái phiếu chính phủ Anh kỳ hạn 10 năm tăng lên mức 5,22-5,29% vào đầu tháng 9. Thị trường theo dõi sát khả năng giá dầu tăng và lo ngại lạm phát sẽ đẩy chi phí vay của chính phủ lên cao hơn.

The Guardian đưa tin làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ Anh xuất hiện khi xung đột Mỹ - Iran tái bùng phát làm dấy lên lo ngại lạm phát. Lợi suất trái phiếu tăng không chỉ làm tăng gánh nặng lãi vay của chính phủ mà còn có thể ảnh hưởng đến lãi suất vay thế chấp cố định và chi phí huy động vốn của doanh nghiệp.

Lãi suất vay thế chấp cố định 5 năm trung bình tại Anh đầu tháng 9 được ghi nhận ở mức khoảng 5,66-5,68%. Thời điểm và mức độ mà phần lãi suất tăng thêm này chuyển thành gánh nặng thực tế cho các hộ gia đình sẽ khác nhau tùy kỳ hạn vay và loại sản phẩm.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (International Monetary Fund - IMF) đưa ra dự báo tăng trưởng kinh tế Anh năm 2026 ở mức 0,8%. IMF cho biết nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài và biến động thị trường tài chính còn tiếp diễn, thời điểm lạm phát quay về mục tiêu có thể bị lùi lại.

Lạm phát Anh hiện vẫn cao hơn mục tiêu 2% mà BoE đề ra. Câu hỏi cốt lõi cho các quyết định lãi suất sắp tới là liệu cú sốc năng lượng lần này chỉ là đợt tăng chi phí nhất thời, hay sẽ ngấm dần và kéo dài vào tiền lương cũng như giá dịch vụ.

BoE nhận định chính sách tiền tệ không thể trực tiếp hạ giá năng lượng, nhưng cần hạn chế việc cú sốc này lan rộng sang tiền lương và giá dịch vụ. Quyết định chính sách trong thời gian tới sẽ được đưa ra sau khi ngân hàng trung ương xác nhận thêm về quy mô, thời gian kéo dài của cú sốc năng lượng cũng như các hiệu ứng vòng hai đối với giá cả.