Tối đa 100 triệu USD: Zamanat dự kiến lập quỹ token hóa cho SME vùng Vịnh

Zamanat, công ty có trụ sở tại Dubai, đang xúc tiến thành lập một quỹ tín dụng tư nhân dạng token hóa với quy mô tối đa 100 triệu USD, nhắm tới các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) trong khối Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC). Việc quỹ đã thực sự được thiết lập và hoàn tất huy động nhà đầu tư hay chưa vẫn chưa được xác nhận.

Zamanat cho biết ngày 10 rằng công ty thành lập “Zamanat Fund CEIC Limited” dưới dạng quỹ miễn trừ đóng (closed-ended exempt fund) tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai (DIFC), đồng thời phát hành cổ phần quỹ dưới dạng token đầu tư có tên ZM1.

Quỹ vận hành trên nền tảng ZIGChain. Nhà đầu tư phải đáp ứng điều kiện khách hàng chuyên nghiệp theo quy định của Cơ quan Dịch vụ Tài chính Dubai (DFSA) và tham gia theo hình thức whitelist. Đây không phải sản phẩm đại chúng dành cho nhà đầu tư cá nhân thông thường.

Zamanat giải thích rằng việc token hóa không làm thay đổi tài sản tín dụng gốc hay chiến lược đầu tư, mà chỉ bổ sung việc ghi nhận quyền sở hữu cổ phần quỹ và quy trình thanh toán lên blockchain. Theo DFSA, token đầu tư và các dịch vụ tài chính liên quan tại DIFC chịu sự quản lý riêng, doanh nghiệp phải có giấy phép phù hợp mới được triển khai.

Umair Tariq (Umair Tariq), nhà sáng lập kiêm CEO Zamanat, nói rằng “nhiều doanh nghiệp lành mạnh trên khắp GCC vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận vốn tăng trưởng” và mô tả đây là “trường hợp thực nghiệm đầu tiên đưa tín dụng tư nhân GCC sang cấu trúc số hóa có quản lý, dành cho khách hàng chuyên nghiệp”. Phát biểu này cho thấy Zamanat muốn định vị sản phẩm như một giải pháp thử nghiệm cho khoảng trống vốn của SME khu vực, hơn là một sản phẩm đại trà. Công ty cũng mô tả đây là lần triển khai thực tế đầu tiên cho chiến lược “tài sản Sharia số” (digital Sharia assets), kết hợp giữa tài chính Hồi giáo và tài sản số.

Truleum Venture Partners đảm nhiệm vai trò quản lý danh mục, trong khi Apex Group cung cấp dịch vụ quản trị quỹ. Trước đó, Apex Group và ZIGChain đã công bố hợp tác xây dựng hạ tầng cho các quỹ token hóa.

Bối cảnh được đưa ra cho dự án này là khoảng trống tài trợ vốn của SME trong khối GCC. Zamanat cho biết nhu cầu tài chính của SME GCC mà hệ thống tài chính truyền thống chưa đáp ứng được lên tới 25 tỷ USD, trong khi tỷ lệ SME GCC tiếp cận được tín dụng chỉ khoảng 11%.

Tuy nhiên, số liệu giữa các khảo sát không đồng nhất. Deloitte từng ước tính khoảng trống tài chính của SME GCC cũng ở mức 25 tỷ USD, nhưng đưa ra tỷ lệ SME tiếp cận được khoản vay là 3%. Do phạm vi khảo sát và cách tính khác nhau, khó có thể quy về một con số duy nhất.

Mô hình tín dụng tư nhân token hóa dành cho SME mà TokenPost từng đề cập trước đây gắn liền với xu hướng mở rộng hạ tầng tín dụng on-chain tại UAE. Điểm khác biệt của quỹ lần này so với việc phát hành token tiện ích thông thường là trọng tâm đặt vào số hóa một sản phẩm đầu tư có quản lý, thay vì bán tài sản mã hóa.

ZM1 được thiết kế như một token đầu tư đại diện cho cổ phần quỹ, không phải token tiện ích dùng cho phí mạng lưới hay quản trị. Dù được token hóa, các rủi ro vốn có của tín dụng tư nhân vẫn tồn tại, gồm nguy cơ vỡ nợ của bên vay, biến động tỷ lệ thu hồi vốn, sự bất định trong định giá tài sản và tình trạng vốn bị khóa dài hạn.

Zamanat cho biết công ty không phải là sàn giao dịch hay đơn vị vận hành thị trường thứ cấp, cũng không trực tiếp lưu ký tài sản của khách hàng. Vì vậy, dù token được phát hành, khó có thể kỳ vọng ngay một thị trường thứ cấp thanh khoản cao hình thành.

Zamanat chưa công bố quy mô huy động nhà đầu tư thực tế cũng như số tiền đã thực sự giải ngân cho vay. Tính đến ngày 10, danh mục đăng ký quỹ công khai của DFSA cũng chưa cho thấy thông tin đăng ký riêng của “Zamanat Fund CEIC Limited”.

Khả năng kết hợp giữa tài chính Hồi giáo và tài sản số cũng là một hướng đi được nhấn mạnh trong dự án. LSEG và Tổ chức Phát triển Hồi giáo (ICD) dự báo tổng tài sản tài chính Hồi giáo toàn cầu đạt 6 nghìn tỷ USD vào năm 2024 và có thể vượt 9,7 nghìn tỷ USD vào năm 2029. Con số dự báo này không phản ánh kết quả huy động vốn hay lợi suất thực tế của quỹ Zamanat.

Phản ứng thị trường hiện vẫn còn hạn chế. Các bài đăng liên quan đến Zamanat và ZIGChain tiếp tục giải thích về token hóa, tính phù hợp với luật Sharia và hạ tầng dành cho tổ chức, nhưng chưa có tài liệu công khai độc lập nào xác nhận quy mô huy động thực tế hay khoản vay đã giải ngân của quỹ.

Ở thời điểm hiện tại, những gì được xác nhận chỉ dừng ở kế hoạch lập quỹ với mục tiêu tối đa 100 triệu USD và việc công bố cấu trúc token hóa. Việc quỹ đã hoàn tất thiết lập hay chưa, số vốn huy động thực tế, khoản vay đã giải ngân và khả năng lưu thông của ZM1 vẫn cần được xác nhận thêm.