Zcash (ZEC) vọt lên 1.290 USD, tiệm cận đỉnh gần 10 năm

Zcash (ZEC) đã tăng lên mức 1.290 USD trong phiên giao dịch ngày 9/9, tiệm cận vùng đỉnh giá cao nhất trong gần 10 năm qua. Tuy nhiên, mức tăng trong 1 năm và quy mô thị trường phái sinh lại cho kết quả khác nhau tùy theo nguồn dữ liệu và thời điểm thống kê.

Theo U.Today, mức tăng 24 giờ của ZEC là 10,55%, mức tăng trong 1 tuần là 57,23% và mức tăng trong 30 ngày là 154%. Trang này cũng ghi nhận mức tăng 1 năm đạt 2.413%, nhưng không nêu rõ thời điểm chính xác để tính ra con số này.

Mức giá lần này vẫn chưa phải là đỉnh lịch sử. Theo dữ liệu của CoinGecko, mức giá cao nhất từ trước đến nay của Zcash là 3.191,93 USD, được ghi nhận vào ngày 28/10/2016.

Trên trang hiện tại của CoinGecko, mức tăng 1 năm của Zcash được hiển thị là 2.354,8%, khác với con số 2.413% mà U.Today đưa ra. Điều này cho thấy mức tăng theo năm là con số biến động tùy theo thời điểm thống kê, cần được xem xét cùng với mốc thời gian tham chiếu.

Nguyên nhân đằng sau đà tăng được cho là xuất phát từ việc mở rộng của các "sản phẩm giao dịch trao đổi" (ETP) dựa trên tài sản giao ngay và thị trường phái sinh. Sản phẩm ETP theo dõi Zcash mang tên "The Zcash ETF" đã niêm yết trên sàn NYSE Arca vào ngày 25/8, với mã giao dịch là ZCSH.

Theo trang web chính thức của đơn vị quản lý quỹ, tính đến ngày 8/9, tổng tài sản quản lý (AUM) của ZCSH đạt 532.947.184 USD, với lượng nắm giữ của quỹ là 464.514,8551 ZEC. Quy mô tài sản quản lý có thể thay đổi theo biến động giá và lượng nắm giữ ZEC.

Con số 550.000 ZEC được một số bài đăng trên thị trường đưa ra không khớp với dữ liệu tính đến ngày 8/9 trong hồ sơ công bố của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) cũng như trên trang web chính thức của quỹ. Con số 550.000 ZEC không xuất hiện trong các hồ sơ công bố chính thức.

Trên thị trường on-chain cũng ghi nhận dấu hiệu mua vào với quy mô lớn. Lookonchain cho biết 3 ví đã sử dụng 3.700 Ethereum (ETH) và 2 triệu USD Coin (USDC) để mua vào 8.994 ZEC. Quy mô giao dịch này vào khoảng 11,23 triệu USD.

Tuy nhiên, dữ liệu on-chain chỉ cho thấy lịch sử giao dịch của các ví này. Đây không phải là tài liệu xác nhận danh tính chủ sở hữu ví hay mục đích mua vào thực sự.

Quy mô thị trường phái sinh cũng chênh lệch tùy thời điểm thống kê. U.Today dẫn dữ liệu từ CoinGlass cho biết khối lượng "hợp đồng mở" (open interest) của ZEC đã tăng 15,47% trong 24 giờ, lên mức 2,91 tỷ USD. Trong khi đó, trang hiện tại của CoinGlass lại hiển thị con số 2,44 tỷ USD.

Hợp đồng mở là quy mô các hợp đồng phái sinh chưa được thanh lý. Việc con số này tăng lên không đồng nghĩa với việc lực mua giao ngay hay đà tăng giá đã được xác nhận.

Zcash là blockchain tập trung vào quyền riêng tư, ra mắt năm 2016. Theo tài liệu chính thức của Zcash, dự án này sử dụng công nghệ chứng minh không tiết lộ tri thức "zk-SNARK", cho phép xác minh tính hợp lệ của giao dịch mà không cần công khai nội dung giao dịch.

zk-SNARK là phương thức chứng minh một điều kiện nhất định đã được đáp ứng mà không cần công khai toàn bộ thông tin cần thiết của giao dịch. Vì cơ chế này, Zcash thường được xếp vào nhóm tài sản vừa thu hút người dùng coi trọng quyền riêng tư, vừa chịu ảnh hưởng từ những thay đổi trong môi trường pháp lý.

Các sản phẩm ETP giúp nhà đầu tư trên thị trường tài chính truyền thống tiếp cận biến động giá của Zcash, trong khi thị trường phái sinh phản ánh nhu cầu giao dịch đòn bẩy và phòng ngừa rủi ro. Dòng tiền từ cả hai thị trường này xuất hiện cùng lúc với biến động giá, nhưng dựa trên các số liệu hiện có, khó có thể xác định mức độ ảnh hưởng cụ thể của từng thị trường đối với đợt tăng giá lần này.

Theo các dữ liệu đã được xác nhận hiện tại, đà tăng giá của Zcash, quy mô tài sản quản lý của ZCSH và các giao dịch ví quy mô lớn đều xuất hiện cùng thời điểm. Tuy nhiên, do mức tăng giá và khối lượng hợp đồng mở là những con số thay đổi theo thời điểm thống kê, cần đối chiếu thêm mốc thời gian thu thập của từng loại dữ liệu.