Xét xử vụ vợ chồng Novak bị sát hại: lộ tình tiết tấn công kiểu "cờ lê"

Các nghi phạm chính trong vụ bắt cóc, sát hại doanh nhân tài sản số gốc Nga Roman Novak và vợ là Anna Novak tại Hatta, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) hiện đang bị xét xử tại Nga, và phiên tòa đã hé lộ những tình tiết cho thấy vụ án mang đặc điểm của một "tấn công cờ lê" (wrench attack) - hình thức tội phạm nhắm thẳng vào người nắm quyền truy cập ví tiền mã hóa thay vì tấn công hệ thống kỹ thuật.

Theo hồ sơ vụ án, ngày 2/10/2025, vợ chồng Novak nói với người thân rằng họ đi gặp nhà đầu tư rồi lên đường tới Hatta. Gần một hồ nước ở khu vực này, cả hai rời xe của tài xế riêng để chuyển sang một phương tiện khác, và từ đó mất liên lạc hoàn toàn.

Ủy ban Điều tra Liên bang Nga, dựa trên trình báo của gia đình, đã chuyển hướng điều tra từ vụ mất tích sang vụ án giết người. Cơ quan điều tra Nga cho rằng nhóm liên quan đã bắt cóc vợ chồng Novak, ép buộc cung cấp thông tin truy cập tài sản mã hóa, sau đó sát hại và phi tang thi thể tại một khu vực sa mạc.

Ngày 7/11/2025, Tòa án quận Oktyabrsky ở Saint Petersburg đã ra lệnh bắt giam ba nghi phạm là Konstantin Shakht, Yury Sharypov và Vladimir Dalekin. Cả ba bị cáo buộc liên quan đến hành vi giết từ hai người trở lên cùng nhiều tội danh khác.

Một số đồng phạm khác, những người đứng ra thuê xe và địa điểm, cũng bị cáo buộc tham gia khâu chuẩn bị cho vụ án. Theo lời khai của các bị can, nhóm này đã nhiều lần đến UAE trước đó để theo dõi nơi ở và lịch trình di chuyển của Novak.

Báo Kommersant (Nga) đưa tin hồi tháng 12/2025 rằng dựa trên lời khai của các nghi phạm, cơ quan điều tra UAE đã tìm thấy hài cốt của hai vợ chồng tại khu vực sa mạc. Trước đó từng có thông tin cho rằng thi thể được tìm thấy rải rác ở nhiều địa điểm khác nhau, nhưng Kommersant cho biết chi tiết này chưa được xác nhận.

Quá trình điều tra cũng đặt ra khả năng có người chủ mưu đứng sau giật dây. Theo thông tin được công bố, một nhân vật ẩn danh đã trả 10.000 USD cho các nghi phạm chủ chốt mỗi lần họ sang UAE, và cơ quan điều tra đã thu giữ 500.000 USD từ tài khoản của Konstantin Shakht.

Cách thức gây án trong vụ này trùng khớp với mô hình mà giới tài sản số gọi là "tấn công cờ lê" (wrench attack) - thay vì hack blockchain hay hệ thống sàn giao dịch, kẻ gian đe dọa trực tiếp người nắm giữ tài sản để chiếm đoạt thông tin truy cập ví hoặc mật khẩu.

Trong vụ Novak, mục tiêu tấn công không phải máy chủ hay mạng lưới, mà là con người. Điều này cho thấy khi quyền truy cập ví tập trung vào một cá nhân, thì lịch trình di chuyển, các cuộc gặp trực tiếp và quy trình xác minh danh tính cũng trở thành một phần của bài toán bảo mật.

Novak được biết đến trong giới tài sản số qua Fintopio, dịch vụ tự nhận cung cấp giải pháp chuyển tiền mã hóa nhanh. Trước đó, ông từng bị tòa án Nga kết án 6 năm tù vào năm 2020 với cáo buộc lừa đảo.

Sau khi vụ việc xảy ra, truyền thông Nga và quốc tế đưa tin Novak từng khoe với nhà đầu tư về mối quan hệ cấp cao và lối sống xa hoa của mình. Tuy nhiên, tiền án của Novak chỉ có thể là yếu tố giúp lý giải động cơ gây án và các mối quan hệ xung quanh, chứ không làm thay đổi thực tế rằng ông và vợ là nạn nhân, cũng như không ảnh hưởng đến phán quyết pháp lý của vụ án.

Trọng tâm của phiên tòa hiện nay là xác định ai đã lên kế hoạch bắt cóc, ai trực tiếp ra tay sát hại, và liệu có kẻ chủ mưu đứng sau hay không. Cách các bị can phản bác cáo buộc, cũng như danh tính thực sự của nghi phạm chủ mưu (nếu có), được dự báo sẽ là những điểm tranh cãi chính trong thời gian tới.

Ông Dmitry Ivanov, Phó giám đốc chi nhánh Saint Petersburg thuộc Ủy ban Điều tra Liên bang Nga, cho biết: "Chúng tôi đang xem xét nhiều khả năng khác nhau và đã thu thập được lượng thông tin đáng kể", đồng thời nói thêm rằng "kẻ đứng sau vụ việc sẽ không thể yên tâm được". Phát biểu này được hiểu là cơ quan điều tra không chỉ nhắm vào những kẻ trực tiếp ra tay, mà còn đang truy đến tận nguồn tài trợ và quan hệ chỉ đạo phía sau.

Tội phạm liên quan đến tài sản số không chỉ dừng lại ở lừa đảo trực tuyến hay tấn công mạng. Giống như cảnh báo bảo mật rằng việc bị yêu cầu nhập cụm từ khôi phục hay khóa riêng tư đồng nghĩa với trao quyền kiểm soát ví, chính thông tin truy cập ví cũng có thể trở thành mục tiêu của tội phạm.

Vụ án của vợ chồng Novak cho thấy an ninh trong lĩnh vực tài sản số không chỉ nằm ở cách lưu trữ tài sản, mà còn cần bao gồm cả việc quản lý các cuộc gặp đầu tư trực tiếp và lịch trình di chuyển. Hiện các nghi phạm chủ chốt đang trải qua phiên xét xử sơ thẩm tại Nga.