UAE quy định lấy tỷ giá bình quân 3 sàn để tính VAT tiền mã hóa

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã ấn định cách quy đổi khoản thanh toán bằng tiền mã hóa sang dirham (AED) khi doanh nghiệp kê khai thuế giá trị gia tăng (VAT). Đây không phải là quyết định tăng thuế suất hay áp thêm sắc thuế riêng cho tài sản số, mà là quy tắc thống nhất cách người nộp thuế tính giá trị kê khai.

Cơ quan Thuế Liên bang UAE (FTA) cho biết trong “Hướng dẫn giao dịch thuế số 3 năm 2026” ban hành ngày 14/7/2026 rằng doanh nghiệp chịu thuế khi cung cấp hàng hóa, dịch vụ bằng tiền mã hóa hoặc nhận tiền mã hóa làm khoản thanh toán đều phải quy đổi giá trị đó sang AED trước khi đưa vào tờ khai VAT. Hướng dẫn này được đăng trên trang văn bản pháp quy của FTA vào ngày 17/7/2026.

Điểm mấu chốt là dùng tỷ giá bình quân của «ba nền tảng giao dịch». Người nộp thuế phải chọn ba nền tảng từ danh sách các sàn giao dịch tiền mã hóa tập trung do FTA công bố, và trong cùng một năm tài chính phải sử dụng cố định ba nền tảng đã chọn cho toàn bộ giao dịch, không được thay đổi tùy tiện.

Mốc quy đổi là tỷ giá tại thời điểm cung cấp hàng hóa, dịch vụ hoặc tại thời điểm nhận khoản thanh toán. Doanh nghiệp lấy trung bình cộng của tỷ giá ghi nhận trên ba nền tảng đã chọn để tính ra giá trị AED đưa vào tờ khai.

Danh sách chính thức trong hướng dẫn gồm 5 nền tảng: Binance FZE, Bybit Fintech FZE, Deribit FZE, Bitget và Payward FZCO. Người nộp thuế phải lưu giữ hồ sơ chứng minh tỷ giá lấy từ mỗi nền tảng, đồng thời vẫn phải tuân thủ nghĩa vụ lưu trữ sổ sách hiện hành.

Hướng dẫn này không làm thay đổi thuế suất VAT của UAE. Bộ Tài chính UAE cho biết VAT được áp dụng từ ngày 1/1/2018 với thuế suất 5%, còn quy định lần này chỉ là thủ tục xác định tỷ giá quy đổi sang AED cho các khoản thanh toán bằng tiền mã hóa trước khi áp thuế suất đó.

VAT là loại thuế gián thu đánh vào từng khâu giao dịch hàng hóa, dịch vụ. Khác với thanh toán tiền mặt hay thẻ, thanh toán bằng tiền mã hóa phải quy đổi ra giá trị nội tệ dựa trên giá thị trường tại thời điểm giao dịch, nên tiêu chuẩn kê khai dễ bị lệch nhau.

Quy định lần này được xem là công cụ để thu hẹp khoảng trống đó. Nếu mỗi doanh nghiệp tự chọn giá tham chiếu từ một sàn khác nhau, cùng một giao dịch có thể cho ra giá trị kê khai khác nhau. Vì vậy FTA chọn cách cố định ba nền tảng chỉ định suốt năm và lấy giá trị bình quân.

Tại UAE, việc ứng dụng tài sản số trong lĩnh vực thanh toán và thanh toán bù trừ đã diễn ra liên tục. Trong trường hợp Dubai Duty Free chấp nhận thanh toán bằng tiền mã hóa mà TokenPost từng đưa tin trước đó, cơ chế thanh toán trong khuôn khổ pháp lý của UAE cũng tập trung vào việc phê duyệt giao dịch và thanh toán bù trừ hơn là việc nắm giữ tài sản số.

Gánh nặng vận hành đối với doanh nghiệp có thể tăng lên. Crowe UAE nhận định doanh nghiệp cần xây dựng đầy đủ quy trình gồm chọn ba nền tảng, sử dụng cố định trong năm, tính tỷ giá bình quân và lưu trữ hồ sơ chứng minh.

Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp phải lưu lại ảnh chụp tỷ giá tại từng thời điểm giao dịch trong quy trình kiểm soát kế toán, hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP) và hồ sơ thuế. Những doanh nghiệp thường xuyên nhận thanh toán bằng tiền mã hóa cần rà soát lại quy trình nội bộ để kết nối dữ liệu giao dịch với hồ sơ kê khai thuế.

Aurifer Tax đánh giá đây là tiêu chuẩn chính thức đầu tiên lấp khoảng trống vận hành trong việc quy đổi tiền mã hóa vốn tồn tại từ khi UAE áp dụng VAT năm 2018. Khi tiêu chuẩn xử lý thuế trở nên rõ ràng, khoảng cách diễn giải giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế có thể được thu hẹp.

Ngược lại, những token có thanh khoản thấp hoặc chỉ niêm yết trên ít sàn có thể khó lấy được tỷ giá từ đủ ba nền tảng đã chọn. Trong cơ chế bắt buộc phải có đủ giá tham chiếu từ ba nền tảng, việc token có được niêm yết hay không và khối lượng giao dịch sẽ trở thành biến số thực tế trong công tác kê khai.

FTA cho biết sẽ công bố riêng quy trình xử lý cho trường hợp không tìm được tỷ giá trên cả ba nền tảng. Văn bản chính thức ghi ngày ban hành 14/7/2026 và có nội dung đăng công báo, nhưng chưa nêu rõ ngày hiệu lực riêng.

Đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư trong nước, hướng dẫn này cũng là một ví dụ cho thấy cách thị trường UAE xử lý thanh toán bằng tiền mã hóa về mặt thuế. Doanh nghiệp nhận thanh toán hàng hóa, dịch vụ bằng tiền mã hóa tại UAE không chỉ cần quan tâm đến sự tiện lợi khi thanh toán mà còn phải quản lý cả tiêu chuẩn quy đổi khi kê khai lẫn nghĩa vụ lưu trữ chứng từ.