Dầu Dubai áp sát 100 USD, châu Á tăng tốc gom dầu Trung Đông

Dầu thô kỳ hạn Dubai đã tiến sát mốc 100 USD/thùng khi các nhà máy lọc dầu Trung Quốc và Ấn Độ tăng mua dầu thô giao ngay từ Trung Đông. Các nhà máy lọc dầu Hàn Quốc và Nhật Bản cũng được nhắc đến trong cuộc cạnh tranh nguồn cung cùng chuỗi cung ứng này, khiến áp lực thu mua của ngành lọc dầu châu Á tăng thêm.

Theo Bloomberg đưa tin ngày 4 (giờ Hàn Quốc), các nhà máy lọc dầu Ấn Độ và Trung Quốc đã mở rộng đấu thầu mua dầu thô vùng Vịnh Ba Tư, qua đó đẩy giá dầu thô Trung Đông đi lên. Tại thời điểm đưa tin, dầu Murban - loại dầu chuẩn của UAE - giao dịch ở mức 106,10 USD/thùng, còn DME Oman, chuẩn dầu thô nặng Trung Đông tại châu Á, ở mức 99,18 USD/thùng.

Tập đoàn Dầu khí Ấn Độ (Indian Oil Corp.) và PetroChina gần đây đã tăng mua dầu thô Trung Đông. PetroChina đã mua hàng triệu thùng dầu thô Saudi Arabia, Iraq và UAE trên thị trường giao ngay.

Một số bên mua còn tìm đến dầu thô Brazil, Canada và Argentina. Một phần dầu Forties của Anh cũng đang được chuyển đến Sinochem của Trung Quốc.

Áp lực giá bộc lộ trước tiên ở mức chênh lệch giá (premium). Theo điều kiện giao hàng tại Đông Á, dầu Murban đang được cộng thêm mức chênh hơn 30 USD/thùng so với dầu Dubai.

Bloomberg cho biết mức chênh này cao hơn ít nhất 10 USD/thùng so với chi phí nhập khẩu dầu WTI của Mỹ về châu Á. Nói cách khác, nhu cầu giao ngay đối với dầu thô nặng Trung Đông đang tăng nhanh hơn cả chi phí thu mua thay thế, kể cả khi tính thêm cước vận chuyển.

Nguồn cung cũng đang eo hẹp. Một số lô hàng dự kiến cập cảng Ấn Độ trong tháng 8 đã bị lùi sang tháng 9 và tháng 10.

Lượng dầu thô Trung Đông đi qua eo biển Hormuz trong tuần trước được ghi nhận ở mức 6-8 triệu thùng/ngày. Xuất khẩu dầu thô của Saudi Arabia trong tháng 8 cũng giảm còn khoảng 3 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ năm 2017.

Trong bản cập nhật thị trường ngày 27 tháng 8, Kpler cho biết các bên mua Trung Quốc đã bắt đầu trúng thầu trở lại trong các đợt đấu thầu giao ngay tại Trung Đông. Một số lô hàng xếp dỡ trong tháng 9-11, theo điều kiện chuyển tải giữa tàu với tàu gần Fujairah, đã được chốt với mức chênh 5-8 USD/thùng so với dầu Dubai.

Kpler cũng phân tích rằng tồn kho dầu thô trên đất liền của Trung Quốc đạt 1,172 tỷ thùng, thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Khi tồn kho giảm mà hoạt động mua giao ngay được nối lại, giá thu mua thực tế có thể biến động nhanh hơn cả giá dầu chuẩn.

Mua giao ngay là hình thức thu mua các lô hàng giao ngay thay vì hợp đồng dài hạn. Các nhà máy lọc dầu phải tính chi phí thu mua thực tế dựa trên nhiều yếu tố, không chỉ giá dầu mà còn cả loại dầu, cảng xếp hàng, độ an toàn tuyến vận chuyển, phí bảo hiểm và lịch trình cập cảng.

Đối với các nhà máy lọc dầu Hàn Quốc, thay đổi về điều kiện thu mua thường tác động sớm hơn cả biến động giá dầu. Trước đó, xu hướng các nhà máy lọc dầu Trung Quốc cân nhắc cả giá giao ngay lẫn tuyến vận chuyển khi nhập dầu Saudi Arabia đã xuất hiện, và lần này các nhà máy lọc dầu Hàn Quốc, Nhật Bản cũng được nhắc đến trong cuộc cạnh tranh nguồn cung dầu Trung Đông.

Bất ổn tại eo biển Hormuz và tuyến Biển Đỏ được phản ánh vào chi phí thu mua thông qua cước vận chuyển, phí bảo hiểm và lịch trình cập cảng. Nếu rủi ro hàng hải quanh eo biển Hormuz tiếp tục kéo dài, gánh nặng của các nhà máy lọc dầu có thể tăng trước tiên ở điều kiện hợp đồng, chứ không chỉ ở bảng giá dầu thô.

Tuy nhiên, không phải mọi loại dầu đều biến động cùng chiều. Cùng tuần, dầu Brent và WTI đóng cửa giảm do hoạt động chốt lời và kỳ vọng căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt.

Trong khi mức chênh giá của dầu thô nặng Trung Đông vẫn duy trì ở mức cao, gánh nặng chi phí thực tế của các nhà máy lọc dầu Hàn Quốc sẽ khác nhau tùy theo cấu trúc hợp đồng và điều kiện xếp hàng cụ thể. Các số liệu được xác nhận tại thời điểm hiện tại gồm: dầu Murban 106,10 USD/thùng, DME Oman 99,18 USD/thùng, và xuất khẩu dầu thô tháng 8 của Saudi Arabia khoảng 3 triệu thùng/ngày.