65 tỷ thùng dầu: Chevron xúc tiến mở rộng hoạt động tại Venezuela

Chevron($CVX) đang xúc tiến mở rộng hoạt động khai thác dầu tại Venezuela, ngay sau khi chính phủ Mỹ tuyên bố nắm quyền kiểm soát đa số đối với trữ lượng dầu đã được xác minh hơn 65 tỷ thùng của nước này.

Nhà Trắng cho biết trong thông báo ngày 31 tháng 8 rằng Mỹ đã giành được quyền kiểm soát đa số đối với trữ lượng dầu đã xác minh hơn 65 tỷ thùng của Venezuela. North American Blue Energy Partners (NABEP) nhận được nhượng quyền khai thác 17 mỏ dầu trong thời hạn 100 năm, còn chính phủ Mỹ có quyền mua 35% cổ phần công ty mẹ của NABEP và 20% sản lượng dầu theo giá thành sản xuất.

Thỏa thuận này kết hợp quyền phát triển dầu mỏ tại Venezuela với quyền tiếp cận dài hạn của chính phủ Mỹ. Nhượng quyền là hình thức chính phủ trao quyền khai thác, vận hành tài nguyên cho một doanh nghiệp cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định, còn sản lượng thực tế và cách phân chia lợi nhuận sẽ phụ thuộc vào nội dung hợp đồng và thủ tục pháp lý tại địa phương.

Việc Chevron mở rộng hoạt động nằm trong cùng xu hướng này, nhưng chưa thể khẳng định đây là một phần của thỏa thuận NABEP. AP đưa tin rằng lãnh đạo Chevron và Chris Wright, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ, dự kiến sẽ đến Venezuela vào ngày 2 (giờ địa phương) để công bố khoản đầu tư mới.

AP mô tả Chevron là công ty dầu khí lớn thứ hai của Mỹ và là công ty dầu khí lớn duy nhất của Mỹ vẫn còn hiện diện đáng kể tại Venezuela. Sau khi Venezuela quốc hữu hóa ngành dầu khí năm 2007, ExxonMobil($XOM) và ConocoPhillips($COP) đã rút lui, nhưng Chevron vẫn ở lại.

Chevron không phải là doanh nghiệp mới bước chân vào Venezuela. Theo tài liệu chính thức của công ty, Chevron bắt đầu thăm dò tại Venezuela từ năm 1923 và hiện đang vận hành 3 dự án khai thác trên đất liền ở khu vực miền Tây và miền Đông nước này, cùng với các công ty liên kết của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Venezuela (PDVSA).

Hồi tháng 4, Chevron cũng đã mở rộng tài sản dầu nặng tại Venezuela. Trong thông cáo báo chí ngày 13 tháng 4, công ty cho biết đã đạt thỏa thuận hoán đổi tài sản với PDVSA, nâng tỷ lệ sở hữu tại Petroindependencia lên 49%, trong khi liên doanh Petropiar nhận được quyền phát triển khu vực lân cận vành đai dầu Orinoco.

Vì vậy, động thái lần này được xem là mở rộng hoạt động hiện có hơn là gia nhập thị trường mới. Việc chính phủ Mỹ bàn về quyền tiếp cận dầu mỏ dài hạn diễn ra cùng thời điểm Chevron mở rộng hoạt động tại địa phương, khiến cục diện phát triển năng lượng tại Venezuela một lần nữa được chú ý.

Trữ lượng dầu của Venezuela rất lớn, nhưng việc phục hồi sản lượng còn phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng, điện năng, cảng biển và cơ chế trừng phạt. Dù đã có quyền khai thác mỏ dầu, sản lượng xuất khẩu thực tế chỉ tăng khi việc giải ngân đầu tư và khôi phục thiết bị sản xuất được triển khai.

Thủ tục pháp lý cũng là điểm cần lưu ý. Reuters đưa tin Quốc hội Venezuela, nơi đảng cầm quyền chiếm đa số, đã bỏ phiếu thông qua thỏa thuận dầu mỏ với Mỹ. Trước đó, AP từng đặt vấn đề rằng thỏa thuận được xúc tiến mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội Venezuela; thời điểm phê chuẩn và cấu trúc hợp đồng được trình bày khác nhau tùy theo thời điểm đưa tin.

Việc Mỹ trở lại lĩnh vực dầu mỏ Venezuela cũng là một biến số mà nhà đầu tư trong nước cần theo dõi khi đánh giá diễn biến ngành năng lượng và giá dầu. TokenPost từng đưa tin về kế hoạch hợp tác năng lượng kéo dài 25 năm giữa Mỹ và Venezuela, sau đó tiếp tục đề cập tuyên bố của Mỹ về quyền kiểm soát trữ lượng dầu hơn 65 tỷ thùng.

Lần này, cổ phần của chính phủ, quyền mua sản lượng, doanh nghiệp vận hành tư nhân và hoạt động sẵn có của Chevron cùng xuất hiện một lúc. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ cổ phần và quyền mua sản lượng của chính phủ Mỹ tại NABEP với kế hoạch công bố mở rộng hoạt động của Chevron.

Reuters cho biết cổ phiếu Chevron tăng 2,38% trong phiên ngày 1 tháng 9, cùng ngày cổ phiếu nhóm năng lượng nói chung cũng tăng giá. Reuters cho biết diễn biến giá cổ phiếu này xuất hiện trong bối cảnh thông tin về kế hoạch công bố mở rộng hoạt động tại Venezuela của Chevron và cuộc thảo luận về quyền tiếp cận dầu mỏ của chính phủ Mỹ được đưa tin cùng lúc.

Theo AP, việc Chevron công bố mở rộng hoạt động vẫn đang ở giai đoạn dự kiến. Nội dung hợp đồng cuối cùng, cách phân chia lợi nhuận và thời điểm khởi động chưa được công bố; cấu trúc hợp đồng dự kiến sẽ được làm rõ hơn sau chuyến thăm và công bố chính thức.