AI học cách điều tiết điện từ trại đào Bitcoin(BTC)

Các trung tâm dữ liệu AI đang mở rộng mô hình vận hành theo hướng làm chậm hoặc giảm tải tính toán tùy theo tình trạng lưới điện. Cách vận hành mà các trại đào Bitcoin(BTC) từng áp dụng — tắt mở thiết bị theo giá điện và giờ cao điểm — nay đang được thử nghiệm trên các cụm GPU phục vụ suy luận AI.

Google cho biết trong bài viết công bố ngày 19 tháng 3 rằng công ty đã đưa 1GW công suất phản ứng nhu cầu (demand response) của trung tâm dữ liệu vào các hợp đồng mua điện dài hạn tại nhiều bang của Mỹ. Theo Google, một số tác vụ machine learning tại trung tâm dữ liệu có thể được giới hạn hoặc dời sang khung giờ khác để giảm nhu cầu điện.

Luxor Energy và Bentaus cho biết trong thông cáo báo chí ngày 24 tháng 8 rằng họ đã giảm mức tiêu thụ điện của GPU phục vụ suy luận AI xuống còn khoảng 25% mức bình thường chỉ trong 500 mili giây, theo tín hiệu 4CP của lưới điện ERCOT tại Texas. Hai công ty cho biết các GPU này không dừng tác vụ đột ngột mà lưu lại điểm kiểm tra (checkpoint) trước khi tạm ngưng, sau đó tiếp tục xử lý bình thường.

Vấn đề cốt lõi không nằm ở việc tiết kiệm điện đơn thuần. Câu hỏi đặt ra là liệu trung tâm dữ liệu — vốn được xem là tải cố định phải xử lý mọi phép tính ngay lập tức — có thể trở thành tải linh hoạt, sẵn sàng hoãn một phần tác vụ khi lưới điện căng thẳng hay không.

Nếu tách riêng những tác vụ cần phản hồi tức thì như chatbot AI với các thử nghiệm nội bộ, xử lý ban đêm hay tác vụ theo lô (batch), trung tâm dữ liệu sẽ có dư địa điều chỉnh mức tiêu thụ điện theo từng khung giờ. Điều này cho thấy câu chuyện hạ tầng AI, vốn trước đây chỉ xoay quanh cuộc đua giành GPU, nay đã mở rộng sang hợp đồng điện, phản ứng nhu cầu, làm mát và đấu nối lưới điện.

Ngành khai thác Bitcoin(BTC) là bên đã áp dụng mô hình này từ trước. Riot Platforms(RIOT) cho biết trong báo cáo kết quả kinh doanh quý II/2026 rằng công ty nhận được khoản tín dụng cắt giảm (curtailment credit) khấu trừ vào hóa đơn tiền điện khi tạm ngừng vận hành để tham gia chương trình phản ứng nhu cầu của ERCOT.

Khi máy đào ngừng hoạt động, cơ hội nhận thưởng đào coin giảm đi, nhưng vào những thời điểm giá điện cao hoặc lưới điện căng thẳng, việc ngừng tiêu thụ điện có thể mang lại lợi ích lớn hơn. Đây là cách nhìn điện không phải chi phí cố định, mà là một biến số vận hành phản ứng theo tín hiệu giá.

4CP của ERCOT là cơ chế dùng bốn giai đoạn cao điểm từ tháng 6 đến tháng 9 làm căn cứ tính chi phí truyền tải điện. Luxor Energy cho biết thử nghiệm GPU lần này được gắn trực tiếp với tín hiệu 4CP.

Tuy nhiên, trung tâm dữ liệu AI có điều kiện vận hành khắt khe hơn trại đào Bitcoin(BTC) nhiều. Máy đào có thể tắt điện mà không khiến khách hàng phải chờ phản hồi, còn tải AI lại gắn liền với thỏa thuận mức dịch vụ (SLA), độ trễ phản hồi, lịch huấn luyện mô hình, cùng hệ thống làm mát và thiết bị mạng.

Thử nghiệm của Luxor Energy và Bentaus cũng mới chỉ dừng ở quy mô một GPU đơn lẻ. Để mở rộng ra toàn bộ khuôn viên trung tâm dữ liệu, cần xác định được tác vụ nào có thể hoãn lại, đồng thời kiểm soát được việc khôi phục điện cho hàng nghìn thiết bị cùng lúc.

Áp lực lên lưới điện đã thể hiện rõ qua số liệu. ERCOT ghi nhận nhu cầu điện đạt 91.134MW vào ngày 22 tháng 7.

Văn phòng Thống đốc bang Texas cho biết trong thông cáo ngày 3 tháng 8 rằng ERCOT đang xem xét hơn 474GW yêu cầu đấu nối, trong đó khoảng 90% đến từ các trung tâm dữ liệu. TokenPost từng đưa tin về việc chính quyền bang Texas kiểm toán các yêu cầu đấu nối 474GW và siết chặt quy trình thẩm định trung tâm dữ liệu.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhận định trong báo cáo 'Energy and AI' công bố năm 2025 rằng mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu toàn cầu có thể tăng hơn gấp đôi, lên khoảng 945TWh vào năm 2030. Tại Mỹ, cơ quan này ước tính trung tâm dữ liệu sẽ chiếm gần một nửa mức tăng nhu cầu điện tính đến năm 2030.

Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley (LBNL) ước tính trong báo cáo cập nhật năm 2025 rằng trung tâm dữ liệu có thể chiếm 11,8% lượng điện tiêu thụ của Mỹ vào năm 2030, với biên độ dao động từ 9,5% đến 15,3%. CPower, Bentaus và Supermicro(SMCI) cho biết trong thông cáo hồi tháng 2 năm 2026 rằng họ đã truyền tín hiệu từ CAISO đến hạ tầng GPU, hoàn tất toàn bộ chu kỳ điều phối trong 20 mili giây và giảm tối đa 75% lượng điện tiêu thụ.

Dù vậy, việc GPU giảm 75% điện năng tiêu thụ không đồng nghĩa toàn bộ trung tâm dữ liệu cũng giảm theo tỷ lệ tương tự, do hệ thống làm mát, lưu trữ, mạng và thiết bị chuyển đổi điện vẫn tiêu thụ điện riêng. Ngay cả khi trung tâm dữ liệu AI học theo tính linh hoạt về điện của các trại đào Bitcoin(BTC), hiệu quả thực tế vẫn phụ thuộc vào quy định lưới điện, mức độ chấp nhận độ trễ của khách hàng và cách thiết kế từng khuôn viên.