Nic Carter: “Dự đoán của chủ nghĩa tối đa hóa Bitcoin đã sai”

Bitcoin(BTC) vẫn giữ vị thế trung tâm trên thị trường tiền mã hóa, nhưng một số dự đoán được xây dựng trên nền tảng tư tưởng tối đa hóa Bitcoin lại không khớp với thực tế. Quan điểm này của Nic Carter một lần nữa khơi lại tranh luận, khi ông tách bạch giữa thành công thị trường của Bitcoin và tính đúng đắn của chủ nghĩa tối đa hóa Bitcoin.

Trong bài viết trên Substack có tựa đề “A Second and Final Eulogy for Bitcoin Maximalism” đăng ngày 25 (giờ Hàn Quốc), Carter viết: “Bitcoin đã vượt xa kỳ vọng của những người sáng lập, nhưng tư tưởng tối đa hóa được xây dựng xung quanh nó thì không”. Ông gọi đây là “điếu văn cuối cùng” của mình và khẳng định đối tượng bị phê phán không phải toàn bộ người ủng hộ Bitcoin, mà là tư tưởng tối đa hóa.

Điểm mà Carter đặt vấn đề là khả năng kiểm chứng của các dự đoán. Theo ông, những luận điểm như mô hình Stock-to-Flow (S2F), kịch bản sụp đổ của altcoin, việc các quốc gia chấp nhận Bitcoin trên diện rộng, sự phổ biến của Lightning Network và khả năng thị trường phí giao dịch tự vận hành đều chưa trở thành hiện thực như kỳ vọng.

Stock-to-Flow là mô hình giải thích độ khan hiếm bằng cách lấy lượng cung hiện có chia cho lượng cung mới tạo ra. Với Bitcoin, mô hình này thường được dùng để gắn cấu trúc giảm tốc độ tăng cung sau mỗi lần halving với các dự báo giá, nhưng Carter cho rằng mô hình này không phản ánh đầy đủ diễn biến thực tế của thị trường.

Lightning Network là mạng thanh toán lớp hai giúp giao dịch Bitcoin nhanh hơn và rẻ hơn. Phe tối đa hóa từng xem đây là bằng chứng cho thấy Bitcoin có thể mở rộng thành mạng thanh toán hằng ngày, nhưng Carter nghiêng về nhận định rằng tốc độ phổ biến và mức độ sử dụng thực tế của Lightning Network chưa đạt kỳ vọng.

Kịch bản sụp đổ của altcoin và việc các quốc gia chấp nhận Bitcoin cũng là một trục tranh luận khác. Người theo chủ nghĩa tối đa hóa từng cho rằng các đồng tiền mã hóa ngoài Bitcoin sẽ dần mất ý nghĩa về lâu dài, nhưng trên thị trường, stablecoin cùng nhiều tài sản và hạ tầng khác như Ethereum(ETH), Ripple(XRP), Chainlink(LINK) vẫn tiếp tục mở rộng ứng dụng riêng.

Bài viết lần này không phải một sự thay đổi lập trường đột ngột, mà là phần tiếp nối của mạch suy nghĩ mà Carter đã theo đuổi từ năm 2022. Trong một bài viết trên Medium năm 2022, ông từng khẳng định bản thân “không phải người theo chủ nghĩa tối đa hóa Bitcoin”, và câu này vẫn được giữ nguyên trên trang giới thiệu cá nhân của ông.

Quan điểm của Carter không nhằm phủ nhận Bitcoin. Ông vẫn ủng hộ Bitcoin, chỉ là muốn giữ khoảng cách với thái độ loại trừ mọi lĩnh vực khác ngoài Bitcoin.

Theo CoinGecko, tính đến ngày 25, vốn hóa thị trường Bitcoin đạt 1.371,6 tỷ USD, chiếm 56,44% thị phần toàn thị trường tiền mã hóa.

Con số này cho thấy khả năng tồn tại và vị thế thị trường của Bitcoin. Tuy nhiên, trọng tâm tranh luận của Carter không nằm ở giá hay thị phần, mà ở việc liệu những dự đoán mang tính tư tưởng kiểu “chỉ còn lại Bitcoin” có đúng hay không.

Phản ứng trên mạng xã hội chia thành hai luồng. Một người dùng có tên Tony phản bác rằng thị phần Bitcoin đã tăng lên kể từ năm 2022, cho thấy “giới tối đa hóa Bitcoin đã đúng ở nhận định cốt lõi rằng Bitcoin tốt hơn phần còn lại của thị trường tiền mã hóa”.

John W. Ratcliff cho rằng Carter nêu đúng một số con số nhưng kết luận lại sai, đồng thời nhận định vấn đề cốt lõi nằm ở quản trị (governance) hơn là ở tư tưởng.

Ngược lại, những phản ứng ủng hộ bài viết của Carter nghiêng về quan điểm rằng việc từ bỏ ngôn ngữ tối đa hóa không làm suy giảm vị thế thị trường của Bitcoin. Andrew M. Bailey đánh giá Bitcoin vẫn là tài sản trung tâm, nhưng cần loại bỏ những ồn ào mang tính văn hóa và tôn giáo xung quanh nó.

Với nhà đầu tư tại Việt Nam, tranh luận lần này thiên về cách diễn giải hơn là dự báo giá. Việc Bitcoin có thị phần lớn và việc cho rằng mọi đồng tiền mã hóa khác rồi sẽ biến mất là hai mệnh đề không giống nhau.

Tranh luận này không phải yếu tố tác động trực tiếp đến giá Bitcoin trong ngắn hạn, mà giống một đợt sắp xếp lại các luồng quan điểm bên trong cộng đồng Bitcoin hơn. Câu hỏi mà bài viết của Carter đặt ra là liệu việc Bitcoin ngày càng mạnh lên có đồng nghĩa với việc mọi luận điểm của chủ nghĩa tối đa hóa đều được chứng minh đúng hay không.