96% giao dịch token hàng hóa dồn về Uniswap, PancakeSwap

Uniswap(UNI) và PancakeSwap(CAKE) chiếm tới 96,1% trong tổng khối lượng giao dịch token hóa hàng hóa trên các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) đạt 678,2 triệu USD trong 30 ngày gần nhất.

Crypto Briefing đưa tin ngày 24 rằng phần lớn giao dịch token hóa hàng hóa được xử lý qua hai sàn DEX này. Do không tìm thấy bảng dữ liệu công khai nào có thể tái hiện chính xác con số tương tự, số liệu trên nên được hiểu là ảnh chụp nhanh (snapshot) tại thời điểm bài báo và bảng dữ liệu được công bố.

Sự tập trung giao dịch lần này gắn liền với sự tăng trưởng của giao dịch vàng token hóa hơn là sự mở rộng của toàn bộ nhóm hàng hóa. CoinGecko cho biết trong 'Báo cáo RWA 2026' rằng vốn hóa thị trường hàng hóa token hóa đã tăng 289,1%, từ 1,43 tỷ USD trong quý 1/2026 lên 5,55 tỷ USD.

Trong phần tăng thêm đó, 89,1% thuộc về Tether Gold(XAUT) và Pax Gold(PAXG). Điều này cho thấy dù mang tên 'hàng hóa token hóa', trọng tâm thị trường thực chất đang thu hẹp về hai token gắn với giá vàng.

Khối lượng giao dịch cũng tập trung vào các token vàng. Trong cùng báo cáo, CoinGecko cho biết khối lượng giao dịch giao ngay của vàng token hóa trong quý 1/2026 đạt 90,7 tỷ USD, vượt qua tổng khối lượng cả năm 2025 là 84,64 tỷ USD.

Bộ phận nghiên cứu của DefiLlama ghi nhận khối lượng giao dịch DEX lũy kế của vàng on-chain đã tăng từ khoảng 1,4 tỷ USD lên hơn 8,4 tỷ USD chỉ trong một năm. Đơn vị này cũng cho biết tỷ lệ giao dịch PAXG đi qua hợp đồng thông minh trên DEX đã tăng từ khoảng 5% trước đây lên khoảng 20%.

DEX là sàn giao dịch cho phép hoán đổi token thông qua hợp đồng thông minh và các quỹ thanh khoản, không cần sổ lệnh như sàn tập trung. Hàng hóa token hóa là tài sản được tạo ra dưới dạng token blockchain, đại diện cho quyền đòi hoặc mức độ tiếp cận giá của hàng hóa thực như vàng.

Với cấu trúc này, việc giao dịch 24/7, nắm giữ chia nhỏ, sử dụng làm tài sản thế chấp và kết hợp với các dịch vụ DeFi khác trở nên dễ dàng hơn. Tuy nhiên, việc lưu giữ, hoàn trả, xác minh danh tính và định giá hàng hóa thực tế vẫn phụ thuộc vào hạ tầng thị trường tài chính và hàng hóa truyền thống.

Uniswap Labs thông báo vào ngày 12/6 rằng đã tích hợp chứng khoán token hóa vào ứng dụng web, ví và API của Uniswap. Công ty cho biết tổng cộng 9,1 tỷ USD đã được hoán đổi qua các quỹ RWA, với 2,6 triệu giao dịch và 140.000 ví tham gia.

PancakeSwap cho biết trong các bài đăng chính thức ngày 17/7 và 6/8 rằng khối lượng giao dịch tài sản token hóa đã vượt mốc 1 tỷ USD. PancakeSwap cũng đề cập đến việc triển khai trên chuỗi Robinhood cùng với kế hoạch mở rộng mảng RWA.

Động thái của cả hai nền tảng cho thấy giao dịch tài sản token hóa đang bước ra khỏi giai đoạn thử nghiệm đơn lẻ để trở thành một mảng sản phẩm chính thức. Trước đó, TokenPost từng đưa tin rằng khối lượng giao dịch DEX khó có thể cộng dồn trực tiếp hoặc so sánh đơn giản với số liệu giao ngay của các sàn tập trung.

Tuy nhiên, cấu trúc tập trung này vừa tạo ra lợi thế vừa tiềm ẩn điểm yếu. Khi giao dịch dồn vào hai sàn DEX, thanh khoản có thể trở nên sâu hơn, nhưng nếu một sàn DEX cụ thể hoặc một token vàng cụ thể gặp sự cố kỹ thuật hay vấn đề hoàn trả, ma sát giao dịch cũng có thể gia tăng.

Tài liệu quản trị của DefiLlama và Aave(AAVE) đều ghi nhận sự cải thiện thanh khoản DEX của các token vàng, nhưng đồng thời liệt kê điều kiện hoàn trả và sự tập trung thanh khoản là rủi ro. Việc XAUT và PAXG chiếm khoảng 95% tổng giá trị khóa (TVL) của nhóm hàng hóa cũng phản ánh cùng một cấu trúc này.

Dune công bố trong 'Digital Asset Brief #2' ngày 23/6 rằng tổng tài sản quản lý (AUM) của hàng hóa token hóa vào khoảng 8 tỷ USD, trong đó vàng chiếm hơn 60%.

Những con số lần này cho thấy xu hướng giao dịch token dựa trên vàng đang dồn về một số ít sàn DEX, hơn là sự mở rộng của toàn bộ thị trường hàng hóa token hóa. Vấn đề then chốt tiếp theo của giao dịch token hàng hóa là liệu giao dịch có mở rộng sang các tài sản ngoài vàng hay không, và liệu tình trạng tập trung thanh khoản hiện tại có được nới lỏng hay không.