Arbitrum(ARB) thúc đẩy rút ngắn thời gian rút tiền từ nhiều ngày còn vài giờ

Arbitrum(ARB) đang phát triển bản nâng cấp đưa chứng minh không tiết lộ thông tin (Zero-Knowledge, ZK) vào cấu trúc quyết toán, hướng tới rút ngắn thời gian chờ khi rút tài sản từ Arbitrum về lớp 1 Ethereum(ETH).

Đội ngũ phát triển Arbitrum cho biết đang xây dựng mô hình quyết toán đa chứng minh (multi-proof), áp dụng ZK proof cho cả Arbitrum One lẫn các chuỗi chuyên dụng dựa trên Arbitrum (Arbitrum-based chains). Để đưa tính năng này lên Arbitrum One, Offchain Labs cần trình đề xuất nâng cấp lên DAO trước.

Điểm cốt lõi là kết hợp song song ZK proof với cơ chế chứng minh gian lận (fraud proof) vốn có của optimistic rollup. Theo Arbitrum, khi ZK proof được áp dụng, thời gian quyết toán khối lên Ethereum L1 có thể giảm từ "vài ngày" xuống còn "vài giờ".

Optimistic rollup đặt ra một khoảng thời gian thách thức (challenge period) khi chuyển tài sản từ L2 sang L1, để có đủ thời gian xác minh các chuyển đổi trạng thái sai. Cơ chế này khiến vốn của người dùng, cầu nối (bridge) và các giao thức bị khóa trong thời gian dài.

Đội ngũ phát triển cho biết đã chạy cùng một hàm chuyển đổi trạng thái (state transition function) như thực thi optimistic hiện tại trên SP1 zkVM, đồng thời tạo ZK proof cho các khối thực tế trên mainnet. Các hợp đồng WASM của Stylus cũng được đưa vào diện chứng minh cùng với hợp đồng Solidity.

Cấu trúc trình xác minh (verifier) cũng đang được điều chỉnh. Nhóm phát triển giới thiệu trình xác minh Rust độc lập, dùng ZK proof song song với xác minh tiêu chuẩn. Phần mã liên quan đến ZK sẽ được đưa dần vào luồng sản xuất chính của Nitro.

Giao thức quyết toán BoLD cũng được điều chỉnh để có thể nhận ZK proof. Ủy ban xác nhận nhanh (fast confirmation committee) sẽ bảo chứng cho ZK proof, còn trò chơi tranh chấp (dispute game) hiện tại vẫn được giữ lại như phương án dự phòng. Hướng đi Arbitrum đưa ra là kết hợp đồng thời ZK proof, ủy ban chứng minh và fraud proof.

Với người dùng tại Việt Nam, điểm chạm trực tiếp nhất là thời gian rút tiền. Khi người dùng sàn giao dịch, ví cá nhân hay giao thức DeFi chuyển tài sản từ Arbitrum sang lớp 1 Ethereum, độ trễ quyết toán có thể kéo theo chi phí và vấn đề thanh khoản. Bình luận cho rằng nếu quyết toán ZK được áp dụng trên thực tế, thời gian chờ ở khâu này nhiều khả năng sẽ được rút ngắn đáng kể.

Tuy nhiên, việc triển khai chưa hoàn tất. Arbitrum cho biết tính năng này vẫn đang trong quá trình phát triển, và các bước tiếp theo gồm cắt giảm chi phí tạo chứng minh, chuyển sang thực thi dựa trên Reth, hoàn thiện chứng minh hộp thư đến (inbox) tin nhắn L1, và cho phép người vận hành node lựa chọn quyết toán ZK ngay trong cấu hình node.