303 tỷ thùng dầu: Venezuela mời gọi doanh nghiệp Mỹ đầu tư

Venezuela đang dùng trữ lượng dầu thô thuộc hàng lớn nhất thế giới cùng luật hydrocarbon vừa sửa đổi để mời gọi các doanh nghiệp dầu khí Mỹ quay lại đầu tư. Vấn đề mấu chốt không nằm ở khẩu hiệu thăm dò mỏ mới, mà ở cơ cấu thuế, hợp đồng và phạm vi kinh doanh được phép dưới các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Bộ trưởng Dầu mỏ Venezuela Paula Henao đã trình bày cơ hội phát triển dầu khí trước các doanh nghiệp và nhà đầu tư Mỹ tại một sự kiện ngành tổ chức ở khách sạn The Post Oak, Houston. Theo Fortune, bà Henao cho biết Venezuela sở hữu khoảng 192 nghìn tỷ feet khối khí tự nhiên và hơn 300 tỷ thùng dầu thô đã được xác minh.

Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), tính đến năm 2023 Venezuela có trữ lượng dầu thô đã xác minh khoảng 303 tỷ thùng. Phần lớn là dầu siêu nặng tại vành đai Orinoco, đòi hỏi công nghệ khai thác cao, vốn đầu tư thiết bị lớn, chất pha loãng, lưới điện và hạ tầng xử lý. Trữ lượng lớn không đồng nghĩa với sản lượng khai thác tương ứng.

Thay đổi thể chế bắt đầu từ tháng 1 năm nay. Quốc hội Venezuela thông qua dự luật sửa đổi luật hydrocarbon ngày 29/1. Theo Reuters, bản sửa đổi giảm gánh nặng thuế, mở rộng quyền quyết định của Bộ Dầu mỏ, đồng thời cho phép các nhà sản xuất tư nhân có quyền tự chủ lớn hơn trong vận hành và thu hồi tiền bán hàng.

Đây là bước chia sẻ một phần cơ cấu vận hành mà công ty dầu khí quốc doanh PDVSA (Petróleos de Venezuela) từng nắm giữ cho khu vực tư nhân. Trước đây, ngành dầu khí Venezuela bị cản trở đầu tư không phải vì tiềm năng tài nguyên, mà vì lệnh trừng phạt, thiết bị lạc hậu và cơ cấu thu hồi tiền bán hàng.

Động thái cụ thể cũng đã xuất hiện. Hunt Oil và một công ty liên kết của Crossover Energy đã ký thỏa thuận sơ bộ với chính phủ Venezuela vào cuối tháng 4, nhắm tới các khu vực Anaco, Monagas và Barinas. Thỏa thuận này cho thấy tín hiệu muốn gia nhập mới, nhưng chưa thể xem là hợp đồng sản xuất chính thức.

SLB đã ký thỏa thuận khung dài hạn với PDVSA ngày 10/6. SLB cho biết thỏa thuận đặt nền tảng hợp tác về chuyển đổi số, thăm dò, phát triển mỏ, sản xuất và đào tạo nhân lực. Tính chất thỏa thuận gần với biên bản ghi nhớ hợp tác kỹ thuật - vận hành hơn là việc giành quyền sản xuất.

Diễn biến này nối tiếp bài viết trước đó của TokenPost về việc các doanh nghiệp dầu khí quay lại thị trường Venezuela. Khi đó, vấn đề then chốt cũng không phải ai vào trước, mà là liệu có vượt qua được điều kiện chuyển giao hợp đồng và cấp phép của Mỹ hay không.

Hệ thống trừng phạt của Mỹ cũng chưa mở cửa hoàn toàn. Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ (OFAC), trong tài liệu hỏi đáp công bố ngày 4/3, giải thích rằng giấy phép chung GL 48 và GL 49 cho phép thực hiện thẩm định, cung cấp dịch vụ kỹ thuật và ký kết hợp đồng có điều kiện trong một phạm vi nhất định. Tuy nhiên, để thực thi hợp đồng có điều kiện trên thực tế, doanh nghiệp có thể phải xin giấy phép riêng.

OFAC phân biệt giấy phép chung và giấy phép riêng khi xử lý các giao dịch liên quan Venezuela. Giấy phép chung cho phép một số hành vi cụ thể trong phạm vi nhất định, nhưng việc có bao gồm cả sản xuất, đầu tư và thu hồi tiền bán hàng thực tế hay không còn tùy vào cơ cấu hợp đồng và đối tượng áp dụng. Điều này không có nghĩa doanh nghiệp Mỹ có thể ngay lập tức triển khai sản xuất quy mô lớn tại Venezuela.

Phản ứng trong ngành đang chia hai luồng. Các doanh nghiệp độc lập quy mô nhỏ nhìn thấy cơ hội gia nhập sớm. Eric McCrady (Eric McCrady), giám đốc điều hành Crossover Energy, trả lời phỏng vấn Fortune rằng công ty có thể ký thêm hợp đồng "trong vài ngày hoặc vài tuần tới". Phát biểu này cho thấy nhóm doanh nghiệp nhỏ đang xem đây là cơ hội gia nhập sớm hơn là chờ đợi.

Ông McCrady giải thích rủi ro tại Venezuela không nằm ở địa chất, mà ở các yếu tố thực địa như nhân lực, khả năng huy động thiết bị và tình hình chính trị. Điều này cho thấy năng lực vận hành tại hiện trường và việc được cấp phép trừng phạt có thể quyết định thành bại đầu tư hơn là quy mô trữ lượng.

Tốc độ của các tập đoàn dầu khí lớn lại khác. Axios ngày 3/8 đưa tin tốc độ xử lý của Bộ Năng lượng Mỹ chậm khiến nhiều doanh nghiệp Mỹ bất bình. Reuters cũng cho biết các đối tác hiện hữu đang gấp rút hoàn tất việc chuyển giao hợp đồng, trong khi doanh nghiệp mới gia nhập không bị ràng buộc thời hạn riêng.

Việc Venezuela tăng xuất khẩu dầu thô sang Mỹ cũng gắn với bài viết trước đó về lượng dầu Venezuela xuất sang Mỹ đạt mức cao nhất trong 7 năm. Tuy nhiên, phục hồi xuất khẩu và mở rộng đầu tư mới là hai vấn đề riêng biệt. Đưa lượng hàng hiện có vào thị trường khác với việc rót vốn cho dự án mới, xét về gánh nặng trừng phạt, hợp đồng và hạ tầng.

Con số "916 cơ hội thăm dò" mà Bộ trưởng Henao đề cập chỉ xuất hiện trong bài viết của Fortune, chưa được xác minh độc lập từ nguồn khác. Số liệu trữ lượng khí tự nhiên và dầu thô khớp với dữ liệu quốc tế, nhưng con số cơ hội thăm dò cần được kiểm chứng riêng. Bước tiếp theo của ngành dầu khí Venezuela nhiều khả năng sẽ được quyết định bởi việc thực thi hợp đồng, cấp phép của OFAC và tiến độ khôi phục lưới điện, hạ tầng vận chuyển, hơn là những phát biểu tại sân khấu Houston.

Nguồn kiểm chứng: Fortune, Reuters/Internazionale, SLB, OFAC, EIA, Axios