Cháy tổ hợp lọc dầu Ufa hé lộ bất ổn nhiên liệu Nga

Một vụ cháy đã bùng phát tại tổ hợp lọc dầu Bashneft ở thành phố Ufa, Cộng hòa Bashkortostan (Nga), sau cuộc tấn công bằng drone của Ukraine. Chưa có xác nhận về gián đoạn xuất khẩu do riêng vụ cháy này gây ra, nhưng các đợt tấn công tầm xa liên tiếp nhắm vào những trung tâm lọc dầu của Nga tiếp tục cho thấy nguồn cung nhiên liệu nước này đang bất ổn.

OilPrice đưa tin ông Radiy Khabirov (Radiy Khabirov), người đứng đầu Cộng hòa Bashkortostan, cho biết một vụ cháy nhỏ đã xảy ra tại một cơ sở lọc dầu ở Ufa sau cuộc tấn công bằng drone và giới chức đang đánh giá mức độ thiệt hại. Ông Khabirov nói việc khắc phục sẽ hoàn tất trong vài ngày tới.

Khu vực Ufa tập trung các cơ sở lọc dầu do Bashneft, công ty con của Rosneft (Rosneft, mã ROSN), vận hành. Theo tài liệu chính thức của Rosneft, tổ hợp lọc dầu Ufa gồm ba cơ sở sản xuất là Bashneft-UNPZ, Bashneft-Novoil và Bashneft-Ufaneftekhim, với tổng công suất chế biến đạt 23,5 triệu tấn mỗi năm.

Giới chức Nga chưa công bố cụ thể vụ cháy lần này tác động trực tiếp đến cơ sở nào. Nhiều đoạn video và kênh quan sát tại chỗ lan truyền cảnh khói đen và lửa bốc lên, trong khi phía Nga giải thích rằng mảnh vỡ drone rơi xuống khu công nghiệp gây ra khói.

Tổ hợp lọc dầu Ufa được chú ý không phải vì là một nhà máy đơn lẻ, mà vì đây là trung tâm lọc dầu tập trung nhiều cơ sở sản xuất. Một tổ hợp lọc dầu là cụm thiết bị chế biến dầu thô thành các sản phẩm như xăng và diesel, nên gián đoạn vận hành tại một khu vực có thể kéo theo điều chỉnh nguồn cung nội địa lẫn khối lượng xuất khẩu.

Các cuộc tấn công vào cơ sở lọc dầu của Ukraine đã lặp lại nhiều lần trong tháng này. Tổng thống Volodymyr Zelenskyy (Volodymyr Zelenskyy) cho biết ngày 6 rằng quân đội Ukraine đã tấn công các cơ sở lọc dầu Bashneft-Novoil và Slavneft-YANOS tại Yaroslavl.

Việc Ufa liên tục bị nhắc tới chỉ trong vài ngày khiến giới quan sát cho rằng áp lực phòng thủ đối với các cơ sở lọc dầu tại Bashkortostan đang gia tăng. Ukraine gần đây mở rộng các đợt tấn công tầm xa nhắm vào hạ tầng năng lượng và logistics ở sâu trong lãnh thổ Nga.

TokenPost từng đưa tin việc Ukraine mở rộng tấn công bằng drone đang gia tăng áp lực lên các cơ sở quân sự và công nghiệp trong lãnh thổ Nga. Vụ cháy tại Ufa lần này cũng nằm trong xu hướng đó, khi hạ tầng năng lượng Nga liên tục bị phơi bày trước các đòn tấn công.

Thị trường nhiên liệu Nga trước đó đã chịu áp lực. Reuters đưa tin ngày 8 tháng 7 rằng Nga áp dụng lệnh cấm xuất khẩu diesel nhằm ổn định nguồn cung trong nước sau các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine.

Phó Thủ tướng Alexander Novak (Alexander Novak) khi đó cho biết tại cuộc họp chính phủ rằng một số cơ sở lọc dầu bị hư hại khiến sản lượng xăng và diesel giảm tạm thời. Ông nói: “Hôm nay lệnh cấm xuất khẩu diesel đã được áp dụng, điều này sẽ giúp tăng nguồn cung cho thị trường trong nước”. Phát biểu này cho thấy chính phủ Nga ưu tiên giữ ổn định thị trường nội địa hơn là duy trì xuất khẩu trong giai đoạn các cơ sở lọc dầu liên tục bị tấn công.

Chính phủ Nga cho biết biện pháp cấm xuất khẩu diesel áp dụng đến ngày 31 tháng 7. Diesel là nhiên liệu then chốt cho vận tải công nghiệp, logistics và nông nghiệp, nên việc điều chỉnh nguồn cung nội địa cộng với thiệt hại tại các cơ sở lọc dầu càng khiến thị trường nhạy cảm hơn.

TokenPost trước đó cũng đưa tin doanh số bán xăng tại Nga giảm 20% sau các cuộc tấn công bằng drone nhắm vào cơ sở lọc dầu. Dù thời điểm và nhà máy bị ảnh hưởng cụ thể chưa được xác nhận trong sự việc đó, thông tin này cho thấy thị trường nhiên liệu Nga phản ứng khá nhạy với các đợt tấn công bằng drone.

Trong ngành năng lượng, có ý kiến cho rằng các đòn tấn công tầm xa của Ukraine vừa gây sức ép lên năng lực duy trì chiến tranh của Nga, vừa tác động trực tiếp đến chuỗi cung ứng nhiên liệu nước này. Ngược lại, phía Nga mô tả vụ việc lần này chỉ là đám cháy nhỏ do mảnh vỡ drone gây ra và có xu hướng giảm nhẹ mức độ thiệt hại khi công bố thông tin.

Với độc giả tại Việt Nam, vụ cháy này là một ví dụ cho thấy giá năng lượng và rủi ro địa chính trị đang gắn chặt với nhau. Các sản phẩm lọc dầu của Nga hiện chịu tác động đồng thời từ chiến sự, lệnh trừng phạt và các biện pháp hạn chế xuất khẩu, điều này có thể gián tiếp ảnh hưởng đến nguồn cung sản phẩm dầu tinh chế và chi phí vận chuyển trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, tác động trực tiếp của vụ cháy tại Ufa lần này đối với giá dầu thô hay giá sản phẩm dầu tinh chế trên thị trường quốc tế vẫn chưa rõ ràng. Mức độ gián đoạn sản xuất và thời gian khắc phục cần thêm thông tin chính thức từ phía Nga cũng như xác minh thực địa.