Gas 183.600 phát sinh khi gửi ETH đến ví mới, đón nâng cấp Glamsterdam

Glamsterdam, bản nâng cấp lớn tiếp theo của Ethereum(ETH), sẽ thay đổi quy tắc 21.000 gas vốn là nền tảng để tính phí giao dịch ETH cơ bản từ trước đến nay. Giao dịch gửi ETH đến địa chỉ đã tồn tại vẫn giữ nguyên mức 21.000 gas, nhưng giao dịch gửi đến địa chỉ mới chưa từng sử dụng sẽ phải cộng thêm 183.600 "state gas" (phí gas trạng thái) theo đề xuất đang được xem xét.

CoinDesk đưa tin các nhà phát triển Ethereum đã yêu cầu các đơn vị vận hành ví, dịch vụ theo dõi blockchain và công cụ tính phí giao dịch phải chỉnh sửa phần mềm vốn đang đặt cố định mức 21.000 gas. Theo lộ trình chính thức của Ethereum, Glamsterdam dự kiến triển khai vào quý 4 năm 2026, đồng thời điều chỉnh chi phí tạo trạng thái mới để phản ánh chính xác hơn gánh nặng lưu trữ dài hạn mỗi khi mạng lưới tạo tài khoản hoặc hợp đồng thông minh mới.

Điểm mấu chốt là dù cùng là giao dịch chuyển ETH, khối lượng công việc mà mạng lưới phải xử lý lại khác nhau. Giao dịch đến địa chỉ đã tồn tại chỉ đơn thuần điều chỉnh số dư. Ngược lại, khi ETH được gửi đến một địa chỉ lần đầu sử dụng, mạng lưới phải tạo bản ghi tài khoản mới và lưu trữ lâu dài dữ liệu này.

Từ trước đến nay, cả hai trường hợp đều được tính theo cùng một mức phí cơ bản. Nhưng khi Glamsterdam được áp dụng, chi phí tạo tài khoản mới sẽ được tính riêng, khiến việc áp cùng một hạn mức gas cho mọi giao dịch chỉ vì đều là "chuyển tiền đơn giản" không còn phù hợp.

Tài liệu EIP-2780 đề xuất tách khoản phí cố định 21.000 gas trước đây thành nhiều thành phần: chi phí xử lý phía người gửi 12.000 gas, chi phí truy cập phía người nhận 3.000 gas và chi phí chuyển giá trị 6.000 gas. Cộng lại, giao dịch gửi đến địa chỉ đã tồn tại vẫn là 21.000 gas.

Tuy nhiên, nếu địa chỉ nhận chưa tồn tại và số tiền chuyển lớn hơn 0, hệ thống sẽ cộng thêm 183.600 state gas tương ứng với việc tạo một "nhánh tài khoản mới" (new account leaf). Theo cấu trúc này, gas thông thường dùng để thực thi giao dịch được tách riêng khỏi state gas, vốn phản ánh chi phí lưu trữ trạng thái lâu dài.

Gas là đơn vị đo khối lượng công việc mà một giao dịch Ethereum yêu cầu mạng lưới thực hiện. Người dùng trả phí bằng ETH tương ứng với khối lượng công việc đó. Lâu nay, mức 21.000 gas được xem là con số tiêu chuẩn cho giao dịch chuyển ETH cơ bản và được tích hợp rộng rãi vào logic ước tính phí của các ví và sàn giao dịch.

Việc đưa state gas vào hệ thống gắn liền với vấn đề dữ liệu của Ethereum ngày càng phình to. Tài liệu EIP-8037 giải thích rằng chỉ số CPSB (chi phí trên mỗi byte trạng thái mới) được đưa vào sử dụng, với mục tiêu giới hạn mức tăng trạng thái hằng năm ở 120GiB, dựa trên hạn mức khối 150 triệu gas.

Một tài khoản mới được tính tương đương 120 byte. Nhân giá trị này với CPSB sẽ ra con số 183.600 state gas cho việc tạo tài khoản mới. Đây là cách hệ thống phí phản ánh thực tế rằng càng nhiều tài khoản mới được tạo, lượng dữ liệu mà toàn mạng lưới phải lưu trữ lâu dài càng tăng.

Thay đổi lần này sẽ tác động trước tiên đến các đơn vị vận hành ví, sàn giao dịch, cầu nối (bridge) và công cụ khám phá khối (block explorer), nhiều hơn là người dùng thông thường. Nếu công cụ tính phí vẫn mặc định mọi giao dịch chuyển ETH đều tốn 21.000 gas, phí giao dịch đến địa chỉ mới có thể bị tính thấp hơn thực tế.

Nếu ví xử lý cả mức tối thiểu lẫn tối đa đều bằng 21.000 gas, giao dịch hợp lệ có thể bị từ chối, hoặc giao dịch được đính kèm gas không đủ dẫn đến thất bại. Hệ thống nạp/rút của sàn giao dịch và công cụ giám sát cầu nối nếu vẫn dựa trên giả định cũ cũng có nguy cơ phát sinh lỗi tương tự.

Glamsterdam không chỉ là bản nâng cấp điều chỉnh phí giao dịch. Lộ trình chính thức của Ethereum xác định mục tiêu của Glamsterdam gồm △tái cấu trúc quy trình xử lý ở lớp 1 (layer 1) △mở rộng dung lượng khối △kiềm chế tình trạng phình to cơ sở dữ liệu.

Trước đó, TokenPost từng đưa tin đội ngũ phát triển Ethereum đã dời lịch triển khai Glamsterdam sang quý 4 năm 2026. TokenPost cũng đưa tin Quỹ Ethereum (Ethereum Foundation) cảnh báo khả năng một số ví và công cụ phát triển có thể hoạt động sai.

CoinDesk đưa tin Glamsterdam dự kiến được kích hoạt trên mạng thử nghiệm (testnet) Platåberget vào ngày 20. Sau đó, bản nâng cấp sẽ tiếp tục được thử nghiệm trên hai mạng testnet Sepolia và Hoodi trước khi chính thức áp dụng lên mạng chính (mainnet) của Ethereum.

Thay đổi lần này chưa đòi hỏi người dùng Ethereum phải hành động gì ngay lập tức. Nhưng một khi Glamsterdam được triển khai đúng kế hoạch, cách hiểu "chuyển ETH đơn giản luôn tốn 21.000 gas" sẽ không còn đúng trong mọi trường hợp.