800 USD: Miễn thuế hàng nhập giá rẻ bị dừng, tòa Mỹ giữ nguyên phán quyết

Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ (U.S. Court of International Trade) vừa ra phán quyết cho phép chính quyền tiếp tục duy trì việc dừng miễn thuế de minimis đối với hàng nhập khẩu có giá trị dưới 800 USD. Các nền tảng mua sắm giá rẻ từ Trung Quốc như Temu và Shein sẽ tiếp tục phải gánh thêm chi phí khi đưa hàng vào thị trường Mỹ trong thời gian tới.

Theo phán quyết công bố ngày 14 (giờ Hàn Quốc), tòa án này xác nhận biện pháp duy trì thuế đối với các gói hàng giá trị thấp mà chính quyền Tổng thống Trump đang áp dụng là hợp pháp. Tòa cho rằng Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA - International Emergency Economic Powers Act) trao cho tổng thống quyền vô hiệu hóa một số "đặc quyền" nhất định, và chế độ miễn thuế de minimis, xét theo câu chữ của luật, cũng thuộc phạm trù đặc quyền đó.

Phán quyết lần này mang tính chất xác nhận lại biện pháp dừng vốn đã được thực thi từ trước, hơn là mở ra một chế độ thuế quan mới. Một phần yêu cầu của bên khởi kiện không được tòa chấp thuận, trong khi quyền thực thi của chính phủ vẫn được giữ nguyên.

De minimis là cơ chế được lập ra nhằm giảm bớt thủ tục hải quan cho các lô hàng giá trị nhỏ. Tại Mỹ, mỗi người có thể nhận hàng hóa trị giá dưới 800 USD mỗi ngày mà không phải chịu thuế nhập khẩu.

Khi thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển mạnh, cơ chế này trở thành kênh chủ lực để hàng giá siêu rẻ từ Trung Quốc tràn vào Mỹ. Các nền tảng như Temu và Shein tận dụng hình thức gửi từng gói hàng nhỏ trực tiếp đến tay người tiêu dùng Mỹ để giữ mức giá cạnh tranh.

Tổng thống Trump (Donald Trump) đã ký sắc lệnh hành pháp số 14324 vào ngày 30 tháng 7 năm 2025, chấm dứt chế độ miễn thuế de minimis áp dụng cho hàng hóa từ tất cả các quốc gia. Lệnh dừng này chính thức có hiệu lực từ 13 giờ 01 phút (giờ Hàn Quốc) ngày 29 tháng 8 năm 2025.

Nhà Trắng, trong sắc lệnh hành pháp số 14388 ban hành ngày 20 tháng 2 năm 2026, khẳng định biện pháp dừng miễn thuế này sẽ được duy trì bất kể kết quả của các vụ kiện thuế quan khác ra sao. Cục Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP - U.S. Customs and Border Protection) hiện hướng dẫn thu thuế đối với các gói hàng bưu chính quốc tế theo hai phương án: mức thuế cố định 80, 160 hoặc 200 USD, hoặc tính theo tỷ lệ phần trăm giá trị hàng hóa.

Lịch trình lập pháp của Quốc hội Mỹ cũng đi theo cùng một hướng. Quốc hội đã đưa điều khoản chấm dứt hoàn toàn cơ chế de minimis vào Đạo luật One Big Beautiful Bill, với thời điểm có hiệu lực được ấn định là ngày 1 tháng 7 năm 2027.

Như vậy, ngay cả khi không có phán quyết của tòa, việc cơ chế de minimis dần bị loại bỏ về lâu dài vốn đã nằm trong lịch trình lập pháp. Điểm đáng chú ý của phán quyết lần này là nó cho thấy hành động của chính quyền, thực tiễn hải quan và lịch trình lập pháp của Quốc hội đang cùng đi theo một hướng.

Tác động nhiều khả năng sẽ thể hiện trước tiên ở các nền tảng mua sắm giá rẻ cùng hệ sinh thái logistics, thông quan và thanh toán liên quan. Reuters đưa tin doanh thu quý 1 năm 2026 tại Mỹ của Shein giảm 14,3% so với cùng kỳ năm trước, còn 2,04 tỷ USD.

Cũng trong quý này, Shein ghi nhận khoản lỗ ròng 99 triệu USD, và công ty cho biết việc dỡ bỏ cơ chế de minimis đã tác động tiêu cực đến cả doanh thu lẫn chi phí tại thị trường Mỹ. TokenPost trước đó đã đưa tin Shein lỗ ròng 99 triệu USD trong quý 1 năm 2026 giữa áp lực từ việc siết thuế đối với các gói hàng giá trị thấp.

Với người tiêu dùng Việt Nam, đây không chỉ đơn thuần là tin tức của riêng thị trường Mỹ. Vì các nền tảng mua sắm giá rẻ thường điều chỉnh mạng lưới logistics và giá bán theo từng quốc gia, việc các nền tảng này có điều chỉnh phí vận chuyển hay giá bán tại từng thị trường hay không vẫn là biến số cần theo dõi tiếp.

Đối với người bán, các yếu tố mang tính thực tiễn như giao hàng đã nộp thuế (DDP - Delivered Duty Paid), việc khai mã HS, phương thức vận chuyển và cách tính giá vẫn là những biến số cần cân nhắc. Vấn đề không chỉ nằm ở bản thân mức thuế, mà còn ở việc ai là người gánh khoản thuế đó và người tiêu dùng nhìn thấy chi phí này ở công đoạn nào trong quá trình mua hàng.

Liên minh châu Âu (EU) cũng cho thấy xu hướng tương tự. Reuters đưa tin EU đã áp mức phí 3 euro đối với các gói hàng thương mại điện tử giá rẻ từ Trung Quốc kể từ ngày 1 tháng 7 năm 2026.

DHL, FedEx và UPS đều cảnh báo về khả năng xảy ra tắc nghẽn trong chuỗi cung ứng khi quy định về hàng hóa giá trị thấp thay đổi. Mô hình mua sắm xuyên biên giới vốn dựa vào giá rẻ và giao hàng nhanh giờ đây phải đối mặt cùng lúc với chi phí thông quan tăng và gánh nặng thủ tục ở cả Mỹ lẫn châu Âu.

Phán quyết lần này chưa khép lại toàn bộ các tranh chấp liên quan đến thuế quan. Vấn đề quyền áp thuế và việc hoàn thuế vẫn là những tranh chấp pháp lý riêng biệt, còn thời điểm cơ chế de minimis chính thức chấm dứt theo luật vẫn được ấn định là ngày 1 tháng 7 năm 2027.