697 tỷ USD đổ vào AI, cuộc tranh luận cổ phiếu dẫn dắt nóng trở lại

Sau đợt điều chỉnh của nhóm cổ phiếu liên quan đến AI, cuộc tranh luận về nhóm cổ phiếu dẫn dắt thị trường chứng khoán Mỹ lại nóng lên. Vấn đề không nằm ở việc chu kỳ tăng trưởng AI đã kết thúc hay chưa, mà ở chỗ gánh nặng chi vốn đầu tư của các tập đoàn công nghệ lớn có theo kịp tốc độ tăng lợi nhuận thực tế hay không.

Tờ Hankyung (한국경제) đưa tin ngày 13 trong một bài phân tích thị trường rằng sau đợt điều chỉnh kéo dài khoảng hai tháng, từ tháng 6 đến tháng 7, của nhóm cổ phiếu AI, quan điểm về việc thay đổi nhóm cổ phiếu dẫn dắt đã mạnh lên. Tuy vậy, bài viết cũng nêu góc nhìn khác, cho rằng đợt điều chỉnh này giống một quá trình hạ nhiệt áp lực định giá hơn là dấu hiệu chu kỳ tăng trưởng AI kết thúc.

JPMorgan Asset Management (JP모건자산운용) công bố trong báo cáo triển vọng đầu tư giữa năm ngày 15 tháng 6 rằng ước tính chi vốn đầu tư năm 2026 của 5 hyperscaler lớn tại Mỹ đạt khoảng 697 tỷ USD, tăng 173 tỷ USD so với đầu năm. Cũng trong báo cáo này, JPMorgan Asset Management ước tính tỷ trọng chi vốn đầu tư cho AI so với dòng tiền hoạt động của các hyperscaler sẽ tăng từ 33% năm 2023 lên 93% vào năm 2026.

Hyperscaler là cách gọi các tập đoàn công nghệ quy mô cực lớn vận hành hệ thống điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu trên diện rộng. Nhu cầu dịch vụ AI càng tăng, mức đầu tư vào chip xử lý đồ họa, bộ nhớ, điện năng, làm mát và trung tâm dữ liệu càng phình to theo.

Chính vì vậy, tranh luận về nhóm cổ phiếu dẫn dắt AI không còn đơn thuần là chuyện giá cổ phiếu đuối sức, mà đang chuyển sang câu chuyện dòng tiền và khả năng thu hồi vốn đầu tư. Diễn biến giá cổ phiếu giữa nhóm doanh nghiệp chi tiền cho hạ tầng AI và nhóm doanh nghiệp bán dẫn, bộ nhớ, trung tâm dữ liệu nhận khoản chi đó dưới dạng doanh thu cũng đã phân hóa rõ rệt.

Reuters đưa tin ngày 22 tháng 6 rằng nhóm cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn tại Mỹ chao đảo vì lo ngại gánh nặng đầu tư AI. Alphabet(GOOGL) có lúc giảm 6% trong phiên, Amazon(AMZN) giảm 4,8%. Meta(META) và Microsoft(MSFT) cũng giảm quanh mức 3%.

Ngược lại, Micron Technology(MU) tăng 5,8% và lập đỉnh giá cao nhất từ trước đến nay. Sự phân hóa thể hiện rõ giữa nhóm doanh nghiệp gánh chi phí đầu tư AI và nhóm doanh nghiệp xác nhận được lợi ích từ việc mở rộng đầu tư hạ tầng AI thông qua doanh thu thực tế.

Diễn biến này khiến nhiều người liên tưởng đến bong bóng dot-com cách đây 25 năm. Khi đó, hướng đi dài hạn của công nghệ internet là đúng, nhưng không phải doanh nghiệp nào cũng đạt lợi nhuận như kỳ vọng.

Ở thị trường AI hiện tại, biến số lớn không còn là bản thân sự lan tỏa của công nghệ, mà là ai gánh chi phí và ai giành được lợi nhuận trước. Giới quan sát cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn xem xét kỹ dòng tiền, chi vốn đầu tư và tốc độ chuyển hóa thành lợi nhuận, thay vì chỉ nhìn AI như một chủ đề đầu tư chung chung.

Investopedia đưa tin ngày 11 tháng 8 rằng trong lúc chỉ số S&P 500 giảm khoảng 1,5% giai đoạn tháng 6-7, chỉ số S&P 500 tính theo trọng số bằng nhau lại tăng 2,5%. Dẫn phân tích của Goldman Sachs, Investopedia cho biết đây là mức chênh lệch lớn nhất giữa chỉ số trọng số bằng nhau và chỉ số trọng số theo vốn hóa kể từ năm 2009.

Chỉ số trọng số bằng nhau là chỉ số gán tỷ trọng như nhau cho mọi cổ phiếu thành phần. Khác với cấu trúc mà một vài cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn chi phối diễn biến chung, loại chỉ số này thường được dùng để đo mức độ lan tỏa của đà tăng trên toàn thị trường.

Đợt điều chỉnh lần này cũng được xem là tín hiệu cho thấy đà tăng đã lan rộng ra ngoài nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn liên quan AI. TokenPost từng đưa tin về dòng tiền mua vào từng tập trung ở nhóm cổ phiếu AI tại thị trường Mỹ đã lan sang các ngành công nghiệp truyền thống.

Một điểm kết nối đáng chú ý là ngành bán dẫn, điện năng và đầu tư trung tâm dữ liệu. Cũng trong báo cáo triển vọng nói trên, JPMorgan Asset Management cho biết dòng vốn đầu tư hạ tầng AI đang chảy vào chuỗi cung ứng châu Á, trong đó có Hàn Quốc và Đài Loan.

Nhóm cổ phiếu liên quan AI trên thị trường chứng khoán Hàn Quốc không di chuyển hoàn toàn cùng chiều với cổ phiếu công nghệ vốn hóa lớn của Mỹ. Tuy nhiên, thông qua nhu cầu về bộ nhớ, thiết bị sản xuất chip và hạ tầng điện, nhóm này vẫn chịu tác động từ chu kỳ đầu tư của các hyperscaler Mỹ.

Mối liên hệ với thị trường tiền mã hóa hiện vẫn còn hạn chế. Bitcoin(BTC) và Tether(USDT) cùng các tài sản mã hóa khác đôi lúc biến động theo thanh khoản đồng USD, khẩu vị rủi ro và độ biến động của cổ phiếu công nghệ, nhưng chỉ dựa trên dữ liệu hiện có thì chưa đủ cơ sở để khẳng định mức độ ảnh hưởng đến giá.

Cuộc tranh luận về nhóm cổ phiếu dẫn dắt AI thời gian tới sẽ được kiểm chứng qua dòng tiền hoạt động của các hyperscaler, tốc độ tăng doanh thu từ AI và kết quả kinh doanh của chuỗi cung ứng bán dẫn, trung tâm dữ liệu. Việc chi vốn đầu tư mở rộng sẽ trở thành gánh nặng chi phí hay chuyển hóa thành lợi nhuận cho các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng là chỉ số cần theo dõi trong mùa báo cáo kết quả kinh doanh sắp tới.

Nguồn xác minh: Hankyung (https://www.hankyung.com/article/202608139287i), JPMorgan Asset Management (https://am.jpmorgan.com/wr/en/asset-management/institutional/insights/market-insights/investment-outlook/technology-and-ai/), Reuters qua Investing.com (https://www.investing.com/news/stock-market-news/us-tech-megacaps-slide-as-spacex-extends-slump-ai-expense-concerns-grow-4753407), Investopedia (https://www.investopedia.com/tech-stocks-have-stumbled-other-sectors-have-risen-has-that-made-the-market-stronger-12057290)