Sui(SUI) đặt mục tiêu mainnet tài khoản kháng lượng tử quý I/2027

Quỹ Sui (Sui Foundation) đang bổ sung hai cơ chế chữ ký kháng lượng tử cho Sui (SUI). Kho lưu trữ an toàn lượng tử đặt mục tiêu lên mainnet trong năm nay, còn tài khoản xác thực gốc nhắm mốc mainnet vào quý I/2027.

Trong tài liệu "Making Sui Quantum Ready" công bố ngày 6 (giờ địa phương), Quỹ Sui cho biết sẽ đưa ML-DSA-65 vào làm cơ chế chữ ký gốc ở tầng giao thức cho các tài khoản thông thường. Riêng các kho lưu trữ (vault) chứa tài sản giá trị cao sẽ dùng SLH-DSA-SHA2-128s làm cơ chế chữ ký bên trong hợp đồng thông minh Move.

Quá trình triển khai được chia thành nhiều giai đoạn. Kho lưu trữ an toàn lượng tử hướng tới mainnet trong năm 2026, trong khi tài khoản ML-DSA-65 gốc dự kiến lên testnet vào cuối năm nay. Mốc mainnet dành cho tài khoản xác thực gốc là quý I/2027.

Dù vậy, lịch trình trên chưa được chốt. Kế hoạch còn phải trải qua kiểm toán độc lập và thu thập phản hồi từ testnet, nên thời điểm triển khai thực tế có thể thay đổi tùy kết quả kiểm chứng.

Mật mã kháng lượng tử là hệ thống mã hóa được thiết kế để chống lại các cuộc tấn công dùng máy tính lượng tử. Trọng tâm là thay đổi cách ký và xác thực, phòng trường hợp mật mã khóa công khai hiện tại trở nên dễ bị phá vỡ trước sức mạnh tính toán của máy tính lượng tử.

Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) đã chốt ML-KEM, ML-DSA và SLH-DSA làm bộ tiêu chuẩn kháng lượng tử chính thức vào ngày 13 tháng 8 năm 2024. ML-DSA và SLH-DSA mà Sui muốn áp dụng đều thuộc nhóm tiêu chuẩn bảo vệ chữ ký số.

Kế hoạch lần này là bước cụ thể hóa thành lộ trình sản phẩm cho nghiên cứu ứng phó điện toán lượng tử mà Quỹ Sui công bố hồi tháng 4 năm 2025. Khi đó, quỹ liệt kê EdDSA đang dùng, chữ ký dựa trên RSA của zkLogin, BLS12-381 và TLS là những hạng mục cần xem xét chuyển đổi trong tương lai.

Sui chọn hướng thay khóa xác thực thay vì di chuyển tài khoản và tài sản sang địa chỉ khác. Cách làm này tận dụng cấu trúc giao thức có thể thay đổi thuật toán mã hóa, nhằm giảm gánh nặng cho người dùng khi chuyển sang chuẩn kháng lượng tử.

Ethereum (ETH) cũng đang theo đuổi lộ trình dài hạn để thay thế các thành phần mã hóa dễ bị máy tính lượng tử tấn công. Ở các blockchain lớn, công nghệ kháng lượng tử đang được nhìn nhận như một bài toán bảo mật cần kiểm chứng lâu dài, hơn là một tính năng có thể bổ sung ngay lập tức.

Việc chuyển đổi công nghệ không miễn phí. Chữ ký và khóa công khai kháng lượng tử có kích thước lớn hơn Ed25519, khiến dữ liệu giao dịch phình to hơn. Quỹ Sui đánh giá chi phí xác thực vẫn ở mức có thể quản lý được, nhưng ví, bộ công cụ phát triển phần mềm (SDK) và giao diện dòng lệnh (CLI) sẽ cần được cập nhật hỗ trợ riêng.

Trong hệ sinh thái Sui, việc kiểm chứng cấu trúc bảo mật trên mạng thử nghiệm trước khi áp dụng thực tế cũng từng được thực hiện. Testnet Hash, dự án thử nghiệm cơ chế thế chấp bằng Bitcoin (BTC), cũng lấy kết quả kiểm toán và điều kiện chuyển đổi mainnet làm tiêu chí kiểm định chính.

Ổn định vận hành là một bài toán riêng. Quỹ Sui từng công bố báo cáo hậu kiểm về các sự cố mainnet và tình trạng nghẽn mạng xảy ra trong năm nay. Khi áp dụng tính năng kháng lượng tử lên mainnet, kết quả kiểm toán, phản hồi từ testnet và mức độ hỗ trợ của ví đều là những yếu tố cần được xác nhận song song.

Theo dữ liệu từ CoinGecko ngày 12 (giờ địa phương), Sui đang giao dịch quanh mức 0,6828 USD. Biên độ giá 24 giờ dao động từ 0,6727 đến 0,6932 USD, còn biên độ 7 ngày là 0,6654-0,7051 USD. Mức 0,67 USD chỉ là vùng giá xuất hiện trong biên độ giao dịch gần đây, không phải ngưỡng hỗ trợ chính thức.

Theo DefiLlama, tổng giá trị tài sản khóa (TVL) trên chuỗi Sui đạt 448,78 triệu USD, trong khi vốn hóa stablecoin trên mạng này là 474,88 triệu USD. Khối lượng giao dịch trên sàn phi tập trung (DEX) trong 24 giờ đạt 33,33 triệu USD, còn khối lượng hợp đồng tương lai vĩnh cửu (perpetual futures) là 39,18 triệu USD.

Khối lượng giao dịch DEX theo tuần giảm 16,86%, trong khi khối lượng hợp đồng tương lai vĩnh cửu lại tăng 55,25%, cho thấy các chỉ số thị trường đang phân hóa. Trang thống kê stablecoin của DefiLlama ghi nhận giá trị stablecoin trên Sui ở mức 444,82 triệu USD, tăng 2,15% trong 7 ngày. Quỹ Sui dự kiến hoàn tất kiểm toán độc lập và thu thập phản hồi testnet để đưa tài khoản ML-DSA-65 gốc lên testnet trước cuối năm nay.