50% thiết bị nội địa: Trung Quốc siết chuỗi cung ứng bán dẫn

Trung Quốc đang mở rộng yêu cầu doanh nghiệp bán dẫn sử dụng ít nhất 50% thiết bị sản xuất nội địa khi xin phê duyệt năng lực sản xuất mới, đồng thời thúc đẩy các trung tâm dữ liệu chuyển sang dùng chip AI trong nước. Đây được xem là một phần trong chiến lược tách rời có kiểm soát, vừa dồn nhu cầu cốt lõi cho chuỗi cung ứng nội địa, vừa cho phép nhập khẩu sản phẩm nước ngoài trong một số trường hợp nhất định.

Theo Reuters đưa tin vào tháng 12 năm 2025, giới chức Trung Quốc trên thực tế yêu cầu các nhà sản xuất bán dẫn muốn được phê duyệt năng lực sản xuất mới phải đảm bảo tối thiểu 50% thiết bị đến từ nguồn trong nước. Đây không phải quy định công khai, mà được vận hành thông qua quá trình đấu thầu mua sắm, khi doanh nghiệp xin cấp phép xây mới hoặc mở rộng nhà máy phải nêu rõ tỷ lệ thiết bị nội địa sử dụng.

Con số 50% không phải tiêu chuẩn thống nhất được ghi trong văn bản chính thức. Với những dây chuyền khó tìm đủ thiết bị nội địa, mức áp dụng có thể linh hoạt hơn. Tuy nhiên, giới chức được cho là vẫn xem xét liệu doanh nghiệp đã ưu tiên tìm nhà cung cấp trong nước hay chưa trước khi ra quyết định phê duyệt.

Việc kiểm soát mua sắm cũng lan sang lĩnh vực trung tâm dữ liệu. Reuters cho biết vào tháng 11 năm 2025, giới chức Trung Quốc đã chỉ đạo các trung tâm dữ liệu mới sử dụng vốn nhà nước phải dùng chip AI sản xuất trong nước. Một số dự án có tiến độ thi công còn thấp thậm chí nhận được yêu cầu tháo dỡ chip nước ngoài đã lắp đặt hoặc hủy kế hoạch mua sắm.

Những động thái này được siết chặt hơn sau khi Mỹ hạn chế xuất khẩu chip điện toán hiệu năng cao và thiết bị sản xuất bán dẫn sang Trung Quốc. Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ áp dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với chip điện toán tiên tiến và thiết bị sản xuất bán dẫn từ tháng 10 năm 2022, sau đó bổ sung thêm quy định vào năm 2023.

Xu hướng nội địa hóa của Trung Quốc không phải chính sách xuất hiện đột ngột cuối năm 2025. Reuters từng đưa tin vào tháng 12 năm 2024 rằng bốn hiệp hội công nghiệp lớn của Trung Quốc đã xem chip do Mỹ sản xuất là sản phẩm không còn an toàn, đồng thời khuyến nghị doanh nghiệp trong nước chuyển sang mua hàng nội địa.

Dù vậy, Trung Quốc không chặn hoàn toàn việc mua bán dẫn nước ngoài. Reuters đưa tin vào tháng 1 rằng giới chức nước này đã phê duyệt cho ByteDance, Alibaba(BABA) và Tencent(TCEHY) mua chip H200 của Nvidia(NVDA). Lượng được cấp phép lên tới hơn 400.000 đơn vị, nhưng các đơn hàng thực tế vẫn cần trải qua thủ tục riêng.

H200 là bộ tăng tốc dùng cho trung tâm dữ liệu, phục vụ huấn luyện và suy luận các mô hình AI quy mô lớn. Có thể thấy Trung Quốc lấy việc dùng chip nội địa làm nguyên tắc chính, nhưng vẫn cho phép ngoại lệ với các nền tảng lớn cần năng lực tính toán cao.

Một phân tích trước đó của TokenPost từng chỉ ra rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ đang đẩy nhanh việc Trung Quốc chuyển sang dùng GPU nội địa và chip ASIC tự thiết kế. Cấu trúc nguồn cung chip AI cao cấp tại Trung Quốc có thể thay đổi tùy theo hướng phê duyệt của giới chức cũng như điều kiện mua sắm wafer và bộ nhớ băng thông cao.

VanEck nhìn nhận xu hướng này là quá trình Trung Quốc xây dựng một hệ sinh thái song song, tách khỏi chuỗi cung ứng do Mỹ, Đài Loan và châu Âu dẫn dắt. John Patrick Lee (John Patrick Lee), Giám đốc sản phẩm cấp cao tại VanEck, viết trong một bài đăng công bố vào tháng 6 rằng Trung Quốc đang xây dựng chuỗi cung ứng nội địa bao trùm cả thiết kế, sản xuất, thiết bị lẫn đóng gói bán dẫn.

Ông Lee nhận định “quá trình nội địa hóa, nhu cầu trong nước và việc xây dựng chuỗi cung ứng đang củng cố lẫn nhau”. Nói cách khác, khi chính phủ chuyển nhu cầu mua sắm sang hàng nội địa, doanh thu và đầu tư công nghệ của doanh nghiệp trong nước tăng lên, từ đó chuỗi cung ứng được mở rộng lại tiếp tục thúc đẩy việc sử dụng sản phẩm nội địa.

VanEck ra mắt quỹ hoán đổi danh mục bán dẫn Trung Quốc mang mã SMHC vào ngày 24 tháng 6. Sản phẩm này theo dõi chỉ số MarketVector China Semiconductor 25 Index, chọn lọc các doanh nghiệp đặt trụ sở hoặc pháp nhân tại Trung Quốc hay Hồng Kông và có ít nhất 50% doanh thu đến từ lĩnh vực bán dẫn cùng thiết bị liên quan.

Theo dữ liệu chính thức của VanEck, tổng tài sản ròng của SMHC đạt 34,5 triệu USD tính đến ngày 10 tháng 8. ETF.com cho biết khối lượng giao dịch của SMHC đạt 2,8 triệu cổ phiếu trong phiên thứ Hai đầu tiên sau khi niêm yết. Đây được xem là ví dụ cho thấy một công ty quản lý quỹ đã biến câu chuyện tái cấu trúc chuỗi cung ứng bán dẫn Trung Quốc thành sản phẩm đầu tư cụ thể.

Nhu cầu hạ tầng AI là một trong những động lực phía sau sự tăng trưởng của ngành bán dẫn Trung Quốc. Reuters đưa tin tại sự kiện Semicon China vào tháng 3 rằng chuỗi cung ứng bán dẫn trong nước đang mở rộng nhờ nhu cầu AI tăng cao. Tuy nhiên, giới trong ngành cũng nhận định các nhà cung cấp nước ngoài vẫn giữ vai trò cần thiết ở những công đoạn công nghệ cao, vật liệu chuyên dụng và dịch vụ kỹ thuật.

Mối liên hệ trực tiếp với thị trường tiền mã hóa hiện còn hạn chế. Trong một phân tích trước đó, TokenPost từng đề cập cấu trúc mà AI tác động đồng thời đến nhu cầu chip lẫn quy trình sản xuất bán dẫn, qua đó ảnh hưởng tới chi phí mua sắm thiết bị tính toán và GPU cho trung tâm dữ liệu, vốn liên quan mật thiết đến môi trường máy chủ của các doanh nghiệp hạ tầng blockchain. Dù vậy, chưa có căn cứ cho thấy chính sách mua sắm lần này tác động trực tiếp đến chip ASIC dùng cho máy đào Bitcoin(BTC) hay hạ tầng các trại đào.

Nguồn tham khảo: VanEck, thông cáo ra mắt SMHC của VanEck, Reuters (đăng lại trên Investing.com), Cục Công nghiệp và An ninh, Bộ Thương mại Mỹ