Lợi suất trái phiếu Mỹ 30 năm chạm 5,28%, Trump tái khởi động sa thải bà Cook

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tái khởi động thủ tục sa thải bà Lisa Cook (Lisa D. Cook), Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), trong khi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm có lúc vọt lên khoảng 5,28% trong phiên giao dịch ngày 11 (giờ địa phương). Tranh cãi xoay quanh tính độc lập của Fed cộng với tâm lý cảnh giác lạm phát đã khiến biến động trên thị trường trái phiếu dài hạn gia tăng.

Nhà Trắng đã cho bà Cook cơ hội phản bác liên quan đến việc xem xét sa thải, hãng tin AP đưa tin. Theo AP, hạn chót nộp phản hồi là ngày 26/8, trong khi Axios đưa tin hạn chót là ngày 21/8, nên thời hạn chính xác hiện được các nguồn tin đưa ra khác nhau.

Bà Cook đang vướng nghi vấn gian lận thế chấp, liên quan đến cách bà kê khai nơi cư trú trong hồ sơ vay mua nhà năm 2021. Bà Cook phủ nhận cáo buộc, và đến nay chưa có kết luận chính thức về việc có vi phạm pháp luật hay phải chịu trách nhiệm hình sự hay không.

Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 6 đã cho phép bà Cook tiếp tục giữ chức trong thời gian vụ kiện liên quan còn đang diễn ra. Chánh án Tòa án Tối cao John Roberts (John Roberts) khi đó nêu quan điểm rằng Tổng thống Trump vẫn có thể tái khởi động việc sa thải nếu đưa ra thông báo hợp lệ và cho bà Cook cơ hội phản bác.

Theo hồ sơ chính thức của Fed, bà Cook hiện vẫn có tên trong danh sách thành viên Hội đồng Thống đốc, với nhiệm kỳ kéo dài đến ngày 31/1/2038. Sau khi nỗ lực sa thải trước đó không được chấp nhận, Nhà Trắng đã bổ sung thủ tục và đang xem xét lại việc sa thải bà.

Theo thông lệ, các Thống đốc Fed được đảm bảo nhiệm kỳ dài, nhằm giúp những người phụ trách chính sách tiền tệ đưa ra quyết định mà không chịu áp lực chính trị ngắn hạn. Trong vụ việc này, tâm điểm pháp lý là liệu cáo buộc nhắm vào bà Cook có cấu thành lý do chính đáng để sa thải hay không.

Fed đã giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,50-3,75% tại cuộc họp Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) ngày 29/7. Kết quả biểu quyết là 9-3, trong đó ba thành viên Beth Hammack (Beth M. Hammack), Neel Kashkari (Neel Kashkari) và Lorie Logan (Lorie K. Logan) nghiêng về phương án tăng thêm 0,25 điểm phần trăm.

FOMC là cuộc họp nơi Fed quyết định lãi suất cơ bản và định hướng chính sách tiền tệ. Do toàn bộ thành viên, kể cả chủ tịch, cùng xem xét tình hình kinh tế rồi biểu quyết, nên không một cá nhân nào - kể cả chủ tịch Fed hay tổng thống - có thể tự mình quyết định lãi suất.

Vào ngày 7, thời điểm số liệu việc làm được công bố, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm còn 4,64% và lợi suất kỳ hạn 2 năm giảm còn 4,20%, theo AP. Xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 do công cụ FedWatch của Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago (CME) tổng hợp khi đó cũng giảm xuống 42%.

Sau đó, kỳ vọng tăng lãi suất mạnh trở lại. MarketWatch dẫn dữ liệu của CME Group cho biết tính đến ngày 10, xác suất tăng lãi suất tháng 9 đã tăng lên 51,7%. Cùng ngày, lợi suất trái phiếu 30 năm tăng lên 5,244%.

Lợi suất kỳ hạn 30 năm tiếp tục leo lên khoảng 5,28% trong phiên ngày 11, tiệm cận mức cao nhất trong phiên giao dịch kể từ năm 2007. Lợi suất trái phiếu dài hạn phản ánh đồng thời đánh giá của thị trường về lạm phát, tăng trưởng, cung cầu trái phiếu chính phủ trong tương lai, cũng như mức độ tin cậy vào chính sách tiền tệ.

Tuy nhiên, khó có thể quy hoàn toàn đà tăng lãi suất dài hạn gần đây cho riêng tranh cãi sa thải bà Cook. Tín hiệu thị trường lao động chậm lại từng khiến kỳ vọng tăng lãi suất hạ nhiệt, nhưng giá dầu tăng cùng tâm lý cảnh giác lạm phát đã đẩy lợi suất kỳ hạn dài lên trở lại.

Căng thẳng giữa Tổng thống Trump và Fed vẫn tiếp diễn. Tổng thống Trump mới đây xác nhận đã có một cuộc điện đàm với Chủ tịch Fed Kevin Warsh (Kevin Warsh), cho biết ông Warsh đã nắm được quan điểm của ông về việc hạ lãi suất. Ông Warsh nhậm chức từ ngày 22/5, hiện đồng thời giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng Thống đốc Fed và Chủ tịch FOMC.

Diễn biến lợi suất trái phiếu chính phủ và đồng USD có thể tác động đến tâm lý đầu tư vào các tài sản rủi ro, trong đó có Bitcoin(BTC) và Ethereum(ETH). Tuy nhiên, riêng tranh cãi sa thải lần này cùng đà tăng lãi suất dài hạn chưa đủ để khẳng định xu hướng giá tiền mã hóa sắp tới.

Cục Thống kê Lao động Mỹ dự kiến công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 vào lúc 21h30 ngày 12 (giờ Hàn Quốc). Sau khi CPI được công bố, số liệu lạm phát cùng diễn biến của đồng USD và lợi suất trái phiếu được cho là sẽ phản ánh vào kỳ vọng lãi suất tháng 9 của Fed.