Hạn chót 26/8: Nhà Trắng tái xúc tiến sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook

Nhà Trắng đang xem xét lại việc sa thải Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Lisa Cook (Lisa D. Cook), dựa trên cáo buộc liên quan đến việc kê khai hồ sơ thế chấp. Thời hạn giải trình được đưa ra cho bà Cook là ngày 26 tháng 8.

Nhà Trắng đã thông báo cho bà Cook vào ngày 5 tháng 8 rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump (Donald Trump) đang xem xét việc sa thải bà. Theo AP, trợ lý Nhà Trắng Dan Scavino (Dan Scavino) yêu cầu bà Cook nộp ý kiến phản bác trước ngày 26.

Thông báo lần này là bước tiếp theo sau khi Tòa án Tối cao Mỹ, vào ngày 29 tháng 6, không cho phép nỗ lực sa thải trước đó được thực hiện. Hồ sơ vụ án chính thức của Tòa án Tối cao ghi nhận đơn đề nghị từ phía Tổng thống Trump đã bị bác bỏ.

Tuy nhiên, Chánh án Tòa án Tối cao Mỹ John Roberts (John Roberts) để ngỏ khả năng việc sa thải có thể được thực hiện lại nếu đảm bảo thông báo hợp lệ và cơ hội phản bác. Động thái lần này của Nhà Trắng được xem là nỗ lực bổ sung những điểm còn thiếu trong quy trình trước đó.

Cáo buộc bắt nguồn từ việc Giám đốc Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang William Pulte (William Pulte) đệ trình yêu cầu điều tra hình sự vào tháng 8 năm 2025. Ông Pulte cáo buộc bà Cook đã kê khai cả căn nhà tại Ann Arbor, bang Michigan và căn hộ chung cư tại Atlanta, bang Georgia là nơi cư trú chính trong hồ sơ thế chấp năm 2021.

Nơi cư trú chính là nơi ở được xem là trung tâm sinh hoạt thực tế. Trong thẩm định thế chấp thông thường, nơi cư trú chính có thể được áp dụng lãi suất thấp hơn hoặc khoản trả trước ít hơn so với nhà thứ hai hay nhà nghỉ dưỡng, vì vậy tính hợp lệ của việc kê khai này đã trở thành vấn đề tranh cãi.

Phía bà Cook đã phủ nhận cáo buộc. Luật sư đại diện Abbe Lowell (Abbe Lowell) cho biết nội dung kê khai liên quan đến căn nhà ở Ann Arbor phù hợp với thực tế vào thời điểm đó, còn cách diễn đạt liên quan đến căn hộ ở Atlanta không cho thấy ý định gian lận mà gần với “kê khai tách biệt” hơn.

Luật sư Lowell giải thích thêm rằng căn hộ ở Atlanta được ghi là nhà nghỉ dưỡng hoặc nhà thứ hai trong các tài liệu khác. Hiện tại bà Cook chưa bị truy tố, và cáo buộc liên quan đến việc kê khai hồ sơ thế chấp vẫn đang ở giai đoạn nghi vấn.

Theo tiểu sử chính thức của Fed, bà Cook lần đầu nhậm chức thành viên Hội đồng Thống đốc vào ngày 23 tháng 5 năm 2022. Bà tái nhậm chức vào ngày 13 tháng 9 năm 2023, với nhiệm kỳ kéo dài đến ngày 31 tháng 1 năm 2038.

Nhiệm kỳ dài hạn được đảm bảo là cơ chế giúp các nhà hoạch định chính sách tiền tệ đưa ra quyết định mà không bị chi phối bởi áp lực chính trị ngắn hạn. Thống đốc Fed chỉ có thể bị sa thải khi có “lý do chính đáng” (for cause), vì vậy việc liệu cáo buộc lần này có đáp ứng điều kiện đó hay không cũng là một vấn đề pháp lý.

Phản ứng từ Quốc hội Mỹ trái chiều nhau. Thượng nghị sĩ Mỹ Elizabeth Warren (Elizabeth Warren) chỉ trích ngay sau phán quyết của Tòa án Tối cao rằng nỗ lực sa thải của Tổng thống Trump là bất hợp pháp và xuất phát từ động cơ chính trị.

Thượng nghị sĩ Mỹ Dick Durbin (Dick Durbin) cũng cho rằng động thái liên quan đến bà Cook là một cuộc điều tra hình sự mang mục đích chính trị. Ngược lại, Hạ nghị sĩ Mỹ Andy Barr (Andy Barr) vào tháng 8 năm 2025 đã ủng hộ quyết định sa thải với quan điểm rằng “tính độc lập của Fed không đồng nghĩa với miễn trừ trách nhiệm giải trình”.

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, bà Cook tuyên bố rằng tính độc lập của Fed là cần thiết để thực hiện nhiệm vụ do Quốc hội giao phó là ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm. Vụ việc lần này cũng là một ví dụ cho thấy sự xung đột giữa chủ trương tôn trọng tính độc lập của Fed mà Nhà Trắng từng công bố trước đó và quyền sa thải thành viên Hội đồng Thống đốc của Tổng thống.

Trên thị trường, cả đồng USD và trái phiếu Kho bạc Mỹ đều suy yếu vào thời điểm nỗ lực sa thải đầu tiên diễn ra vào tháng 8 năm 2025. Diễn biến này được lý giải là phản ánh lo ngại rằng áp lực chính trị đối với nhân sự Fed có thể làm suy giảm niềm tin vào chính sách tiền tệ.

Phản ứng cụ thể của thị trường sau lần xem xét sa thải này vẫn chưa được xác nhận. Bà Cook có thể nộp ý kiến phản bác trước thời hạn ngày 26 tháng 8 do Nhà Trắng đưa ra, và sau đó các thủ tục pháp lý liên quan đến việc sa thải có thể tiếp tục diễn ra.