Tỷ lệ ủng hộ chỉ 2,53%, BIP-110 phân nhánh làm nóng tranh cãi về quyền biên tập

Đề xuất cải tiến Bitcoin (BTC) mang tên BIP-110 chỉ nhận được 2,53% tỷ lệ ủng hộ từ thợ đào và đã tách ra thành một chuỗi thiểu số, trong khi trọng tâm tranh cãi đang chuyển sang quyền hạn và quy trình bãi nhiệm của biên tập viên BIP. Xung đột kỹ thuật quanh việc sử dụng không gian khối giờ đây đã lan sang vấn đề tính chính danh của quy trình phát triển Bitcoin.

Crypto Briefing đưa tin biên tập viên BIP Mark Erhardt đã yêu cầu tước quyền của biên tập viên BIP khác là Luke Dashjr, sau khi tranh cãi về BIP-110 nổ ra. Tuy nhiên, trong bài viết công khai của Erhardt lại không tìm thấy câu chữ nào trực tiếp yêu cầu tước quyền.

Vấn đề mà Erhardt công khai nêu ra chính là nguy cơ phân nhánh chuỗi của BIP-110. Ông cảnh báo rằng khi giai đoạn báo hiệu bắt buộc bắt đầu vào ngày 6/7, các node chạy BIP-110 sẽ từ chối khối đầu tiên không mang tín hiệu ủng hộ, khiến chúng có thể bị mắc lại trên một chuỗi thiểu số có tốc độ chậm hơn.

BIP-110 là bản mềm hóa tạm thời nhằm giảm dữ liệu (Reduced Data Temporary Softfork, viết tắt RDTS) do Dathon Ohm soạn thảo. Tài liệu BIP chính thức mô tả đây là đề xuất giới hạn kích thước một số trường dữ liệu trong giao dịch trong vòng một năm, nhằm giảm việc sử dụng dữ liệu phi tài chính như Ordinals, OP_RETURN dung lượng lớn và dữ liệu nhân chứng Taproot.

Điều kiện kích hoạt là 1.109 trên tổng số 2.016 khối, tương đương 55% tín hiệu từ thợ đào. Giai đoạn báo hiệu bắt buộc kéo dài từ khối thứ 961.632 đến khối thứ 963.647, thời điểm chốt quy tắc là khối thứ 963.648, còn thời điểm kích hoạt là khối thứ 965.664.

Mức ủng hộ từ thợ đào thấp hơn nhiều so với ngưỡng kích hoạt. Tỷ lệ tín hiệu được ghi nhận vào ngày 27/7 chỉ đạt 2,64%, trong khi các pool đào lớn như Antpool, ViaBTC, F2Pool đều không gửi tín hiệu ủng hộ.

Ở lần thống kê ngay trước khi bước vào giai đoạn báo hiệu bắt buộc, chỉ có 51 trong tổng số 2.016 khối gửi tín hiệu, khiến tỷ lệ ủng hộ dừng ở mức 2,53%. Giai đoạn báo hiệu bắt buộc của BIP-110 chính thức bắt đầu lúc khoảng 2 giờ 35 phút sáng ngày 9/7 theo giờ Việt Nam (tương đương 4 giờ 35 phút sáng giờ Hàn Quốc), và các node chạy BIP-110 đã từ chối những khối không mang tín hiệu ủng hộ.

Sau đó, chuỗi BIP-110 tách khỏi chuỗi chính của Bitcoin và hình thành một chuỗi thiểu số riêng. Có thông tin cho biết trong 8 giờ, chuỗi này chỉ đào được 2 khối rồi việc tạo khối gần như dừng lại hoàn toàn. Ngoài ra, cũng ghi nhận tình trạng chuỗi phân nhánh này chậm hơn chuỗi chính tới 18 khối.

Nguyên nhân khiến tranh cãi lan sang vấn đề quản trị phát triển nằm ở vai trò của biên tập viên BIP. Tài liệu BIP 3 hiện liệt kê các biên tập viên gồm Bryan Bishop, Jon Atack, Luke Dashjr, Mark Erhardt, Olaoluwa Osuntokun và Ruben Somsen.

Biên tập viên BIP không phải là người quyết định tính khả thi kỹ thuật hay việc có chấp nhận đề xuất hay không. Công việc của họ mang tính hành chính - biên tập, gồm gán số cho đề xuất, xem xét định dạng rồi hợp nhất tài liệu. Tuy nhiên, vấn đề là khi một đề xuất gây tranh cãi được gán số, điều này có thể bị hiểu như một sự chấp thuận trên thực tế, khiến ranh giới giữa quyền hạn và trách nhiệm trở thành điểm nóng tranh luận.

Quy trình bãi nhiệm biên tập viên cũng chưa rõ ràng. Trong một danh sách email của cộng đồng phát triển Bitcoin năm 2024, Ava Chow từng giải thích rằng chưa có quy định cụ thể về việc loại bỏ một biên tập viên, trong khi Luke Dashjr phản đối những nỗ lực tìm cách lách quy trình chính thống.

Phe ủng hộ BIP-110 cho rằng không gian khối của Bitcoin nên tập trung vào chức năng tiền tệ. Phe phản đối lại lập luận rằng đề xuất này có thể hạn chế cả những giao dịch đã trả phí đầy đủ, đồng thời có nguy cơ làm gia tăng rủi ro phân nhánh chuỗi khi cơ chế chống phát lại (replay protection) chưa đủ hoàn thiện.

Michael Saylor và Adam Back, giám đốc điều hành (CEO) của Blockstream, đều phản đối việc đẩy tranh cãi quanh cách sử dụng dữ liệu thành một thay đổi quy tắc đồng thuận. Trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ từ thợ đào chưa đạt ngưỡng 55%, chuỗi BIP-110 muốn chốt quy tắc sẽ phải đạt tới khối thứ 963.648, còn thời điểm kích hoạt dự kiến của quy tắc giới hạn này là khối thứ 965.664.