Xuất khẩu dầu Iran giảm 93% trong tháng 5, Tether phong tỏa 475 triệu USD

Iran ghi nhận xuất khẩu dầu giảm mạnh trong tháng 5, đúng lúc Tether(USDT) phong tỏa gần 475 triệu USD tài sản được xác định thuộc sở hữu của Ngân hàng Trung ương Iran, cho thấy Mỹ đang mở rộng chiến dịch trừng phạt hoạt động xuất khẩu dầu sang cả lĩnh vực tài sản số.

Theo số liệu của tổ chức United Against Nuclear Iran (UANI), xuất khẩu dầu của Iran trong tháng 5/2026 đạt 2,01 triệu thùng, trung bình 64.921 thùng mỗi ngày, giảm 93% so với tháng 4. Doanh thu ước tính từ xuất khẩu dầu cũng giảm 94%, còn 219 triệu USD.

UANI tính sản lượng xuất khẩu dựa trên thời điểm tàu chở dầu vượt qua ranh giới phong tỏa mà Mỹ tuyên bố, tức khi tàu rời khỏi vịnh Oman, chứ không phải thời điểm hàng hóa được xếp lên tàu. Trang tin quân sự Mỹ USNI News đưa tin lực lượng thuộc Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ đã lên khám xét tàu MT Davina, một tàu không quốc tịch có liên hệ với Iran, tại Ấn Độ Dương.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã chặn 6 tàu cố gắng đi qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh phong tỏa được thực thi. Trước đó, TokenPost từng đưa tin về việc Mỹ kéo dài thời gian phong tỏa các cảng biển của Iran, và diễn biến lần này cho thấy chiến dịch trừng phạt tiếp tục nhắm đồng thời vào mạng lưới vận chuyển dầu và các kênh thanh toán bằng tài sản số.

Ngày 2/6, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ (OFAC) đưa 4 sàn giao dịch tài sản số của Iran gồm Nobitex, Wallex, Bitpin và Ramzinex vào danh sách trừng phạt. Bộ Tài chính Mỹ cho biết riêng Nobitex đã xử lý hơn 50% dòng tiền tài sản số chảy vào Iran trong năm 2025, đồng thời giúp Ngân hàng Trung ương Iran tiếp cận hàng trăm triệu USD stablecoin để bảo vệ tỷ giá đồng rial.

Trong một tài liệu hỏi đáp riêng, OFAC nêu rõ các sàn giao dịch tài sản số của Iran được xem là tổ chức tài chính Iran theo định nghĩa của cơ quan này. Theo đó, tài sản và lợi ích tài sản của các sàn này nằm trong phạm vi quản lý của Mỹ sẽ bị phong tỏa và phải báo cáo.

Công ty phân tích blockchain Chainalysis công bố báo cáo hồi tháng 7 cho biết 4 ví được OFAC xác định thuộc Ngân hàng Trung ương Iran đã nhận tổng cộng 165 triệu USD stablecoin, trong đó 131 triệu USD đã bị Tether phong tỏa.

Chainalysis ước tính tổng số tiền Tether đã phong tỏa từ các địa chỉ được xác định thuộc Ngân hàng Trung ương Iran tính đến nay vào khoảng 475 triệu USD. Diễn biến này cho thấy stablecoin tập trung tuy có thể chuyển qua biên giới dễ dàng, nhưng tổ chức phát hành vẫn có quyền phong tỏa tài sản tại các địa chỉ cụ thể.

Trong thông báo trừng phạt Nobitex, Bộ Tài chính Mỹ cho biết khoảng 500 triệu USD tiền mã hóa liên quan đến Iran đã bị phong tỏa. Trước đó, ngày 24/4, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng thông báo khoảng 344 triệu USD tiền mã hóa từ nhiều ví liên quan đến Iran đã bị phong tỏa.

Mỹ cũng đưa nghi vấn Iran sử dụng tài sản số vào các biện pháp trừng phạt hàng hải. TokenPost trước đó đưa tin một mạng lưới bảo hiểm của Iran bị đưa vào danh sách trừng phạt do nghi ngờ dùng thanh toán bằng tài sản số, trong đó có Bitcoin(BTC), để né tránh lệnh cấm vận.

Ngày 18/6/2025, Nobitex bị tấn công khi hacker truy cập trái phép vào ví nóng, chiếm đoạt tài sản trị giá ít nhất 90 triệu USD. TechCrunch đưa tin về quy mô thiệt hại dựa trên dữ liệu công khai, còn công ty phân tích blockchain Elliptic nhận định hacker đã chuyển số tiền chiếm đoạt sang các địa chỉ không thể truy cập, khiến số tài sản này gần như bị loại khỏi lưu thông.

Kỳ vọng về khả năng nối lại đàm phán mở cửa eo biển Hormuz cũng tác động đến giá dầu thế giới. MarketWatch đưa tin ngày 4/8 (giờ địa phương) rằng giá dầu Brent hợp đồng tháng 10 giảm còn 79,36 USD/thùng, trong khi dầu WTI hợp đồng tháng 9 giảm còn 75,87 USD/thùng.

Các biện pháp trừng phạt liên quan đến Iran cho thấy stablecoin vừa có thể là kênh thanh toán để né tránh lệnh cấm vận, vừa có thể trở thành đối tượng bị phong tỏa. Tuy nhiên, dữ liệu công khai hiện chưa xác nhận chi tiết thanh toán bằng tài sản số cho từng giao dịch dầu mỏ cụ thể.