Nhà Trắng thúc đẩy cơ chế rà soát tự nguyện tập trung vào AI biên giới dạng đóng

Nhà Trắng đang thúc đẩy phương án thu hẹp phạm vi rà soát an toàn trước khi công bố đối với các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) hiệu năng cao, chỉ tập trung vào các mô hình AI biên giới dạng đóng. Các mô hình mã nguồn mở hiện chưa nằm trong diện ưu tiên rà soát.

Trong Sắc lệnh hành pháp số 14409 ký ngày 2 tháng 6, Nhà Trắng chỉ đạo xây dựng quy trình đánh giá chuẩn (benchmark) bảo mật nhằm xác định các "mô hình AI biên giới thuộc diện quản lý". Sắc lệnh cũng yêu cầu thiết kế một khuôn khổ tự nguyện, theo đó các công ty phát triển AI cung cấp quyền truy cập cho chính phủ liên bang tối đa 30 ngày trước khi công bố mô hình.

Sắc lệnh hành pháp nêu rõ đây không phải là biện pháp áp đặt cơ chế cấp phép hay phê duyệt bắt buộc của chính phủ đối với việc phát triển, công bố và triển khai các mô hình AI mới. Cấu trúc của biện pháp này là chính phủ sẽ thử nghiệm các mô hình rủi ro cao trước khi công bố, nhưng sự tham gia của doanh nghiệp vẫn mang tính tự nguyện.

Axios đưa tin ngày 4 (giờ địa phương) rằng khuôn khổ được Nhà Trắng và giới doanh nghiệp xem xét đã định nghĩa đối tượng áp dụng là "các mô hình dạng đóng có năng lực tiên tiến nhất và rủi ro an ninh quốc gia". Theo Axios, khuôn khổ này còn có nội dung nhấn mạnh không nên hiểu đây là biện pháp hạn chế đối với các mô hình mã nguồn mở đã được công bố.

Hiện chưa xác định được tiêu chí công khai về việc thế nào được coi là "tiên tiến nhất" và mức độ nào được xem là rủi ro an ninh quốc gia. Axios cho biết trong thời gian rà soát, các phương án được thảo luận bao gồm lưu giữ mô hình trong môi trường bảo mật cao, ghi lại danh sách người truy cập và hạn chế quyền truy cập của nhân viên.

Bài báo này là nội dung tiếp nối, cụ thể hóa phạm vi áp dụng của cơ chế đánh giá AI cho phép truy cập trước tối đa 30 ngày mà Nhà Trắng đã công bố trước đó. Cũng có thông tin cho rằng toàn văn khuôn khổ có thể không được công bố, khiến tính minh bạch trong việc xác định đối tượng áp dụng và quy trình vận hành vẫn là vấn đề còn bỏ ngỏ.

The Wall Street Journal đưa tin hướng dẫn này có thể tác động trực tiếp đến các công ty phát triển mô hình AI dạng đóng của Mỹ như OpenAI, Anthropic, Google. Theo đó, các mô hình thể hiện năng lực hàng đầu trong các bài đánh giá liên quan đến an ninh mạng và tấn công mạng sẽ tự nguyện nộp cho chính phủ thử nghiệm trước khi công bố.

Mô hình AI biên giới là thuật ngữ chỉ các mô hình AI hiệu năng cao được đánh giá có năng lực và rủi ro tiềm ẩn ở mức hàng đầu. Mô hình dạng đóng không công bố trọng số hay cấu trúc lõi ra bên ngoài, trong khi mô hình mã nguồn mở công bố trọng số hoặc một phần thành phần để các nhà phát triển bên ngoài có thể sử dụng hoặc chỉnh sửa.

Nhà Trắng cho biết cơ sở của biện pháp này xuất phát từ nhận định rằng mô hình AI có thể bị lợi dụng để dò tìm lỗ hổng, tự động hóa tấn công xâm nhập, cũng như phục vụ năng lực phòng thủ và tấn công đối với hạ tầng trọng yếu. Sắc lệnh hành pháp cũng bao gồm việc thiết lập trung tâm chia sẻ thông tin an ninh mạng AI, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận công cụ bảo mật AI cho chính quyền liên bang, địa phương và các đơn vị vận hành hạ tầng trọng yếu.

Việc trấn áp hành vi xâm nhập hệ thống trái phép và đánh cắp dữ liệu bằng AI cũng được đặt ra như một ưu tiên. Trọng tâm của biện pháp không nằm ở bản thân hiệu năng mô hình, mà ở năng lực có thể bị lợi dụng cho tấn công mạng và rủi ro an ninh quốc gia, được dùng làm tiêu chí rà soát trước khi công bố.

Các cuộc thảo luận chính sách liên quan đến mô hình mã nguồn mở vẫn đang tiếp diễn theo hướng riêng. Semafor đưa tin ngày 15 tháng 7 rằng chính quyền Mỹ chưa loại trừ khả năng áp dụng thêm biện pháp đối với các mô hình AI mã nguồn mở, trong bối cảnh liên quan đến lo ngại về Trung Quốc.

Sean Cairncross, Giám đốc An ninh mạng Quốc gia Mỹ, phát biểu tại buổi họp báo khi đó rằng "tầm nhìn của Tổng thống không thể đạt được nếu thiếu việc bảo mật và củng cố hệ sinh thái mã nguồn mở". Điều này cho thấy việc loại mô hình mã nguồn mở khỏi khuôn khổ lần này không đồng nghĩa với việc chấm dứt các cuộc thảo luận quản lý đối với AI mã nguồn mở nói chung.

Tại Hàn Quốc, một dự án công nghiệp kết hợp bán dẫn, AI vật lý (physical AI) và trung tâm dữ liệu AI đang được thúc đẩy như một trục chính sách. Tuy nhiên, khuôn khổ của Mỹ lần này không bao gồm nội dung liên quan đến công ty bán dẫn cụ thể, thay đổi quy định xuất khẩu chip, hay các biện pháp quản lý liên quan đến tiền mã hóa và blockchain.

Nguồn kiểm chứng: Sắc lệnh hành pháp số 14409 của Nhà Trắng, Axios, The Wall Street Journal, Semafor.