Aave(AAVE) đề xuất rút khỏi 6 blockchain doanh thu thấp, siết chiến lược đa chuỗi kém hiệu quả

Theo The Block đưa tin ngày 30 (giờ địa phương), giao thức cho vay **từ Aave(AAVE)** đang đề xuất rút khỏi một loạt mạng lưới bị xếp vào nhóm “hiệu suất thấp”, do doanh thu không còn tương xứng với chi phí vận hành. Tổng giá trị tài sản khóa (TVL) trên các mạng này chiếm chưa tới 1% quy mô toàn hệ sinh thái, trong khi biên lợi nhuận ngày càng thu hẹp, buộc dự án phải tiến hành tái cơ cấu.

Aave hiện xem xét dừng hỗ trợ 6 blockchain gồm Sonic, Scroll, zkSync, Metis, Sonium và Aptos(APT). Cùng với đó, 11 môi trường triển khai khác cũng được đề xuất xóa bỏ các thị trường tài sản “ít được sử dụng” và 21 loại token gốc Pendle đã đáo hạn. Theo đề xuất quản trị, tiêu chí chính là **từ hiệu quả kinh tế**: những mạng lưới này chỉ mang về doanh thu dưới 5.000 USD mỗi quý, trong đó Metis, Sonium và Aptos thậm chí không đạt nổi ngưỡng 1.000 USD. Nếu tính cả chi phí duy trì nguồn dữ liệu giá (oracle), vận hành hệ thống thanh lý và giám sát rủi ro, các chuỗi này gần như rơi vào trạng thái thâm hụt.

Khoảng cách doanh thu giữa các mạng là rất rõ. Trên Ethereum(ETH) mainnet, Aave tạo ra khoảng 142 triệu USD mỗi năm, trong khi Base(Base) cũng mang lại khoảng 4,7 triệu USD. Ngược lại, Metis chỉ đóng góp xấp xỉ 3.000 USD doanh thu hàng năm. Thanh khoản cũng lao dốc mạnh. Trong 6 tháng gần đây, TVL trên Sonium giảm 95%, Aptos 94%, zkSync 88%, Scroll 86%, Metis 79% và Sonic 74%. Ngay cả Sonic – từng là mạng có TVL lớn nhất trong nhóm – hiện cũng không giữ nổi 8 triệu USD. Tổng giá trị khóa của 6 mạng này khoảng 13 triệu USD, thấp hơn 1% so với tổng TVL khoảng 14 tỷ USD của **từ Aave**.

Mô hình doanh thu nội tại của Aave càng làm rõ hơn hạn chế của các “chuỗi nhỏ”. Trong 1 năm qua, tổng lãi mà người đi vay trả cho giao thức đạt khoảng 888 triệu USD, nhưng phần lớn được phân bổ lại cho bên cung cấp thanh khoản. Số tiền thực sự chảy về giao thức chỉ khoảng 117 triệu USD, tương đương khoảng 13% tổng lãi. Với cấu trúc này, một mạng chỉ tạo ra 5.000 USD doanh thu mỗi quý sẽ chỉ để lại cho Aave vài trăm USD sau khi chia sẻ cho nhà cung cấp thanh khoản – con số được chính cộng đồng đánh giá là “chỉ bằng một bữa ăn”. Doanh thu toàn hệ thống cũng chậm lại: từ 198 triệu USD quý I xuống 156 triệu USD quý II, giảm khoảng 20%. Đáng chú ý, phí thanh lý – một nguồn thu quan trọng – đã rơi từ 27 triệu USD quý II xuống dưới 200.000 USD gần đây.

Aave lựa chọn phương án thoái lui dần thay vì cưỡng chế. Đề xuất nêu rõ sẽ không tiến hành thanh lý bắt buộc các vị thế hiện có, mà dừng mở mới hoạt động gửi, vay, sử dụng tài sản làm tài sản thế chấp và từng bước hạ trần cung – vay. Lãi suất đi vay trên các mạng mục tiêu được đặt tối thiểu 5%, trong khi 99% khoản lãi sẽ thuộc về ngân quỹ Aave, qua đó khiến lợi suất cho người dùng kém hấp dẫn dần và khuyến khích họ chủ động rút vốn. Đây là bước đi nối tiếp chiến lược đã được Aave đề cập trước đó, khi dự án nhiều lần nhấn mạnh các mạng như zkSync, Metis, Sonium “chưa đạt được sự phù hợp sản phẩm – thị trường”, đồng thời đặt ra ngưỡng doanh thu tối thiểu 2 triệu USD/năm cho bất kỳ triển khai mới.

Theo đội ngũ phát triển, quyết định rút lui không chỉ nhằm tiết giảm chi phí mà còn để giảm thiểu rủi ro vận hành. Các mạng có doanh thu thấp thường không tương xứng với gánh nặng bảo mật và bảo trì, từ đó có thể làm suy yếu tính ổn định dài hạn của giao thức. Việc thanh lọc này cho thấy chiến lược đa chuỗi đang được **từ Aave** điều chỉnh theo hướng ưu tiên “hiệu quả và lợi nhuận”, thay vì mở rộng bằng mọi giá.

bình luận: Động thái tái cấu trúc của **từ Aave** phản ánh giai đoạn “chọn lọc” mới của thị trường DeFi, nơi các giao thức buộc phải tập trung nguồn lực vào những mạng lưới mang lại giá trị rõ rệt, thay vì duy trì hiện diện chỉ mang tính biểu tượng trên quá nhiều chuỗi khác nhau.