SEC chi 150.000 USD dàn xếp vụ kiện tài liệu điều tra Ethereum(ETH), bê bối xóa dữ liệu tiếp tục làm dấy lên nghi ngờ minh bạch

Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch Mỹ(SEC) vừa chấp nhận chi trả tiền **“hòa giải”** để chấm dứt vụ kiện liên quan đến yêu cầu công khai tài liệu điều tra về **“Ethereum(ETH)”**, khép lại cuộc “đấu tố hồ sơ” kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, tranh cãi về tính minh bạch trong hoạt động giám sát thị trường tiền mã hóa lại một lần nữa bùng lên.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 22 tháng 7 (giờ địa phương), SEC và công ty dịch vụ lưu trữ – tra cứu hồ sơ lịch sử History Associates đã cùng đề nghị tòa án liên bang tại Washington DC bác bỏ vụ kiện. Theo thỏa thuận, SEC sẽ cung cấp nốt các tài liệu còn thiếu và chi trả 150.000 USD (khoảng 2,21 tỷ đồng) tiền phí luật sư cho phía nguyên đơn.

Vụ việc bắt đầu từ tháng 6 năm 2024, khi History Associates – thay mặt sàn giao dịch Coinbase – nộp đơn kiện theo Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA), yêu cầu SEC công khai một loạt tài liệu nội bộ. Phạm vi yêu cầu bao gồm hồ sơ liên quan đến quá trình chuyển đổi của **“Ethereum(ETH)”** sang cơ chế đồng thuận **“bằng chứng cổ phần (PoS)”**, cùng với tài liệu điều tra liên quan đến Jack Coburn(Zachary Coburn) và dự án Enigma MPC.

Theo hồ sơ tòa án, trong quá trình xét xử, thẩm phán đã yêu cầu SEC bàn giao hàng nghìn tài liệu. Đáng chú ý, tòa buộc SEC phải ưu tiên nộp “mọi bản ghi chép đã gửi, đã nhận hoặc đã xem xét” của Chủ tịch Gary Gensler (Gary Gensler) liên quan đến việc **Ethereum(ETH)** chuyển từ cơ chế **“bằng chứng công việc (PoW)”** sang **“bằng chứng cổ phần (PoS)”**. Đây được xem là những tài liệu mang tính “chìa khóa” để hiểu rõ SEC đã đánh giá **Ethereum(ETH)** như thế nào trong bối cảnh tranh luận kéo dài về việc liệu tài sản này có mang tính chất chứng khoán hay không.

Tuy vậy, tiến trình vụ kiện gặp trở ngại lớn vào tháng 9 năm 2025. Theo báo cáo của Thanh tra nội bộ SEC, toàn bộ tin nhắn văn bản trên điện thoại của Gary Gensler, trong giai đoạn từ tháng 10 năm 2022 đến tháng 9 năm 2023, đã bị “xóa nhầm”. Các báo cáo gửi tòa sau đó cho thấy SEC đã tiến hành “reset” 21 chiếc điện thoại của các quan chức cấp cao, trong đó có 5 thiết bị thuộc về những người trực tiếp liên quan vụ kiện với Coinbase. SEC chỉ thông báo việc này cho Cơ quan Lưu trữ Hồ sơ Quốc gia Mỹ (NARA) vào tháng 7 năm 2025.

*bình luận* Những chi tiết này làm dấy lên hoài nghi về quy trình lưu trữ dữ liệu và mức độ tuân thủ quy định bảo tồn hồ sơ của cơ quan quản lý. Với một bộ máy vốn yêu cầu doanh nghiệp tài chính phải lưu trữ, báo cáo đầy đủ mọi dữ liệu giao dịch, việc chính SEC để xảy ra xóa dữ liệu nhạy cảm càng gây tổn hại niềm tin của thị trường.

Giám đốc điều hành Coinbase, Brian Armstrong (Brian Armstrong), đã liên hệ vụ việc với tranh cãi quanh Cơ quan Bảo hiểm Tiền gửi Liên bang (FDIC) thời điểm khủng hoảng ngân hàng năm 2023. Trên mạng xã hội X, ông chỉ trích: dưới thời Gary Gensler, SEC đã xóa tin nhắn đúng lúc “chính sách chống tiền mã hóa” lên tới đỉnh điểm, trong khi FDIC lại bị cáo buộc che giấu bằng chứng. Armstrong tuyên bố Coinbase đã “chiến đấu để phơi bày sự thật” và nhấn mạnh cuộc chiến này “không chỉ dành cho một công ty, mà cho mọi người dân Mỹ muốn đòi hỏi trách nhiệm giải trình và tính minh bạch từ chính phủ”.

Với thỏa thuận vừa đạt được, vụ kiện FOIA xoay quanh tài liệu điều tra **Ethereum(ETH)** kéo dài hơn hai năm đang bước vào giai đoạn kết thúc. Khi SEC bàn giao đầy đủ tài liệu còn lại, tòa dự kiến sẽ chính thức khép lại hồ sơ.

*bình luận* Dù vậy, tranh luận về “tính đáng tin cậy” của cơ quan giám sát vẫn sẽ tiếp diễn. Trong bối cảnh tiêu chuẩn đánh giá tài sản số – đặc biệt là các tài sản nền tảng như **Ethereum(ETH)** – vẫn thiếu rõ ràng, bê bối xóa dữ liệu tại SEC có thể trở thành ví dụ điển hình cho thấy nhu cầu cấp thiết phải cải tổ cách thức quản lý, lưu trữ và công khai thông tin. Đối với thị trường **tiền mã hóa** toàn cầu, những diễn biến quanh vụ việc này có khả năng ảnh hưởng lâu dài đến định hướng quy định và cách các nhà lập pháp Hoa Kỳ tiếp cận những tài sản như **Ethereum(ETH)** trong tương lai.