Cardano(ADA) hoàn tất hard fork van Rossem, mở đường cho Ouroboros Leios và kỷ nguyên Dijkstra

*Theo Cointelegraph đưa tin ngày 13 (giờ địa phương),* mạng lưới **“Cardano(ADA)”** đã hoàn tất đợt **“van Rossem” hard fork** và chính thức nâng cấp mainnet lên phiên bản 11. Bản cập nhật này được xem là bước khởi động cho lộ trình mở rộng quy mô dài hạn của **Cardano(ADA)**, vừa giảm chi phí chạy *smart contract*, vừa chuẩn bị nền tảng kỹ thuật cho cơ chế **“Ouroboros Leios”** trong tương lai.

Theo dữ liệu từ nền tảng phân tích on-chain Cardanoscan, mạng **Cardano(ADA)** đã chuyển đổi từ phiên bản giao thức 10 tại epoch 643 sang phiên bản 11 tại epoch 644. Điều này đánh dấu việc *hard fork* **van Rossem** chính thức kích hoạt trên mainnet và mở ra giai đoạn nâng cấp tiếp theo cho hệ sinh thái.

Công ty phát triển **Cardano(ADA)** là Input Output cho biết trong báo cáo phát triển tuần trước rằng bản nâng cấp lần này không chỉ cải thiện ngôn ngữ *smart contract* Plutus và mô hình chi phí Plutus, mà còn “đặt nền tảng cho đợt *hard fork* tiếp theo mang tên ‘Dijkstra era’.” Ở giai đoạn Dijkstra, cơ chế **Ouroboros Leios** sẽ được triển khai trên **Cardano(ADA)** để giải quyết bài toán mở rộng hệ thống.

**Ouroboros Leios** là đề xuất mở rộng năng lực xử lý giao dịch dựa trên cấu trúc đồng thuận bằng chứng cổ phần (PoS) mà **Cardano(ADA)** đang sử dụng. Mục tiêu của thiết kế này là nâng mạnh số lượng giao dịch xử lý mỗi giây (TPS) mà vẫn duy trì mức độ bảo mật của mạng lưới. Theo lộ trình hiện tại, giới phát triển kỳ vọng **Ouroboros Leios** có thể được đưa vào mainnet vào khoảng cuối năm 2026, nếu các giai đoạn thử nghiệm và kiểm tra bảo mật diễn ra suôn sẻ.

bình luận: Nếu thành công, đây sẽ là một trong những nâng cấp quan trọng nhất đối với khả năng cạnh tranh của **Cardano(ADA)** trong cuộc đua mở rộng so với các mạng hợp đồng thông minh khác.

Điểm đáng chú ý là **van Rossem** được xem là *hard fork* đầu tiên trong lịch sử **Cardano(ADA)** được dẫn dắt bởi cơ chế quản trị mạng lưới, thay vì chủ yếu do đội ngũ Input Output điều phối như các lần nâng cấp trước. Điều này phản ánh sự chuyển dịch dần quyền quyết định sang cộng đồng và các bên tham gia vào mạng, phù hợp với định hướng tăng cường tính tự chủ và phi tập trung của **Cardano(ADA)** trong dài hạn.

bình luận: Mô hình “*governance-driven hard fork*” nếu vận hành trơn tru sẽ là phép thử quan trọng cho cấu trúc quản trị on-chain của **Cardano(ADA)**, vốn là một trong những yếu tố được cộng đồng chú ý khi so sánh với các đối thủ như Ethereum(ETH) hay Solana(SOL).

Trên thị trường, giới phân tích đánh giá đợt nâng cấp **van Rossem** khó tạo ra cú hích giá tức thời cho **Cardano(ADA)**, nhưng lại có ý nghĩa lớn về mặt hạ tầng. Bản cập nhật được nhìn nhận như một bước ngoặt trong lộ trình tăng khả năng mở rộng, giảm chi phí vận hành *smart contract* và củng cố cơ chế quản trị của hệ sinh thái. Khi lộ trình tiếp theo với *Dijkstra era* và **Ouroboros Leios** dần được hiện thực hóa, niềm tin kỹ thuật cũng như kỳ vọng của nhà đầu tư đối với mạng **Cardano(ADA)** sẽ tiếp tục được kiểm chứng trên thực tế.

bình luận: Trong bối cảnh các nền tảng hợp đồng thông minh phải cạnh tranh về hiệu suất, phí giao dịch và mức độ phi tập trung, chuỗi nâng cấp xoay quanh **Cardano(ADA)**, **Ouroboros Leios** và mô hình quản trị mới sẽ là yếu tố then chốt quyết định vị thế của dự án trong chu kỳ tăng trưởng tiếp theo của thị trường tiền mã hóa.