Cardano(ADA) hoàn tất hard fork Van Rossem, kích hoạt mô hình quản trị on-chain và giảm chi phí hợp đồng thông minh

Theo CoinDesk đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), **카르다노**, **Cardano**, **하드포크**, **온체인 거버넌스** đã chính thức kích hoạt nâng cấp *Van Rossem* trên mạng chính, đưa giao thức lên phiên bản 11 (PV11). Đây là lần đầu tiên một *hard fork* của Cardano được thông qua hoàn toàn bằng cơ chế bỏ phiếu trong cộng đồng, cho thấy mô hình **“온체인 거버넌스”** của mạng lưới đã vận hành thực tế chứ không còn chỉ nằm trên thiết kế.

Theo tổ chức điều phối quản trị Cardano là Intersect cho biết ngày 13 (giờ địa phương), đợt **하드포크** này đã triển khai thành công trên *mainnet*. Đề xuất được thông qua theo cấu trúc quản trị mới, với sự tham gia của các đại diện được ủy quyền biểu quyết (DReps), nhà vận hành stake pool (SPOs) và Ủy ban Hiến pháp (CC). Nhờ đó, Cardano chính thức đưa hệ thống ra quyết định được giới thiệu từ “thời đại Conway” vào bài kiểm tra quan trọng đầu tiên trên mạng lưới thực.

Nâng cấp PV11 tập trung vào cải thiện trải nghiệm cho nhà phát triển ứng dụng phi tập trung (DApp). Bộ tính năng **Plutus** mới dành cho hợp đồng thông minh được bổ sung, đồng thời mô hình chi phí thực thi cũng được điều chỉnh, giúp giảm đáng kể chi phí sử dụng hợp đồng thông minh. Việc bổ sung biểu thức *case* mới cho các kiểu dữ liệu Boolean, Integer và Data giúp quá trình xử lý logic trên chuỗi trở nên nhanh và hiệu quả hơn.

Khả năng mật mã của mạng cũng được mở rộng với việc tích hợp thêm BLS12-381, đồng thời tăng tính nhất quán giữa các phiên bản Plutus V1, V2 và V3. Từ góc nhìn nhà phát triển, sự khác biệt về hàm dựng sẵn giữa các phiên bản trước đây được thu hẹp, tạo điều kiện thiết kế dịch vụ ổn định hơn trên nhiều thế hệ hợp đồng thông minh. Theo Intersect, quá trình triển khai nâng cấp cho thấy không có dấu hiệu suy giảm hiệu năng mạng, trong khi các bước kiểm tra bảo mật xác nhận mức độ an toàn của bộ tính năng lẫn mô hình chi phí mới.

Về lộ trình dài hạn, Cardano cho biết đợt **하드포크** Van Rossem không chỉ tối ưu hiệu suất hiện tại mà còn đặt nền móng kỹ thuật cho “thời đại Dijkstra” – giai đoạn phát triển tiếp theo của mạng lưới. Nhóm công tác hard fork của Intersect đã khuyến nghị nâng cấp này từ tháng 6, trước khi được Ủy ban vận hành kỹ thuật chấp thuận và đưa ra bỏ phiếu quản trị. Một điều kiện quan trọng trước khi kích hoạt là tối thiểu 85% stake pool đang hoạt động phải chuyển sang phiên bản nút tương thích với PV11, đảm bảo mạng không bị phân tách.

Thị trường có phản ứng tích cực, khi **카르다노** **Cardano** **에이다(ADA)** ghi nhận nhịp hồi nhẹ sau khi **하드포크** thành công, có lúc tiến sát vùng 0,1649 đô la. Dù không tạo ra sóng tăng giá mạnh, diễn biến này được giới phân tích xem là tín hiệu nhà đầu tư kỳ vọng việc cải tổ mạng lưới sẽ cải thiện khả năng sử dụng thực tế và thu hút thêm nhà phát triển. *bình luận* Đối với nhiều quan sát viên, nâng cấp Van Rossem là bài kiểm tra quan trọng để đánh giá liệu **온체인 거버넌스** có thể trở thành cơ chế vận hành cốt lõi của Cardano, thay vì chỉ là khung lý thuyết được quảng bá trên lộ trình phát triển.