ECB tăng tốc thử nghiệm tiền kỹ thuật số euro để đối phó làn sóng stablecoin đô la

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang bước vào giai đoạn thử nghiệm thực tế cho dự án *“từ tiền kỹ thuật số euro (digital euro) từ”*, động thái được đánh giá là nhằm bảo vệ *“từ chủ quyền tiền tệ từ”* trước làn sóng bùng nổ *“từ stablecoin tư nhân từ”*.

Theo thông tin ECB công bố ngày 24 (giờ địa phương), ngân hàng này đã lựa chọn 36 ngân hàng và công ty thanh toán tham gia chương trình thử nghiệm *“từ tiền kỹ thuật số euro từ”* dự kiến khởi động từ nửa cuối năm 2027. Nhóm được chọn lọc từ 50 đơn vị đăng ký, trong đó có các tên tuổi lớn như Adyen, Deutsche Bank, Revolut, UniCredit, Worldline… ECB đặt mục tiêu nếu mọi việc thuận lợi, *“từ tiền kỹ thuật số euro từ”* sẽ có thể phát hành vào năm 2029.

Theo ECB, động lực chính để thúc đẩy dự án, dù khuôn khổ pháp lý vẫn chưa hoàn tất, là sự lan rộng nhanh chóng của *“từ stablecoin gắn với đô la Mỹ từ”*. Các tài sản số tư nhân như USDT của Tether và USDC của Circle đang ngày càng mở rộng vai trò trong lĩnh vực thanh toán tại châu Âu. ECB lo ngại nếu xu hướng này tiếp tục, ảnh hưởng của đồng euro trong hệ thống thanh toán khu vực có thể suy yếu đáng kể.

*bình luận: Việc chủ động triển khai “từ tiền kỹ thuật số euro từ” trước khi thị trường stablecoin đô la chiếm lĩnh hoàn toàn cho thấy ECB xem đây là vấn đề an ninh tiền tệ, không chỉ là bài toán đổi mới công nghệ thanh toán.*

Chương trình thử nghiệm sẽ kéo dài 12 tháng với sự tham gia phối hợp giữa ECB và ngân hàng trung ương của 19 quốc gia thuộc khu vực đồng euro. Trong giai đoạn này, ECB sẽ kiểm tra nhiều kịch bản sử dụng khác nhau, từ chuyển tiền giữa cá nhân, thanh toán *“từ offline từ”*, thanh toán tại cửa hàng vật lý cho đến giao dịch thương mại điện tử.

Mặc dù *“từ tiền kỹ thuật số euro từ”* trong giai đoạn này chưa có quy chế tiền pháp định, ECB cho biết thiết kế thử nghiệm sẽ bám sát bản dự thảo luật hiện đang được Liên minh châu Âu (EU) thảo luận. Nhân sự của ECB và các ngân hàng trung ương quốc gia sẽ trực tiếp đóng vai trò người dùng, đồng thời một số nhà hàng, quán cà phê và cửa hàng trực tuyến sẽ tích hợp phương thức thanh toán này để kiểm chứng vận hành trong môi trường gần với thực tế thị trường nhất.

Tuy nhiên, tranh cãi xoay quanh *“từ tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) từ”* vẫn chưa hạ nhiệt, đặc biệt là vấn đề *“từ quyền riêng tư dữ liệu tài chính từ”*. Nhiều ý kiến lo ngại CBDC có thể cho phép cơ quan phát hành – ở đây là ngân hàng trung ương – theo dõi chi tiết giao dịch của người dân hoặc can thiệp, hạn chế khả năng sử dụng tiền trong một số trường hợp.

Phản ánh những lo ngại này, tại Mỹ, một đạo luật cấm Cục Dự trữ Liên bang (Fed) phát hành *“từ đô la kỹ thuật số từ”* cho đến cuối năm 2030 đã chính thức có hiệu lực từ tháng 6 (giờ địa phương). Trong khi Washington lựa chọn lập trường phòng thủ với *“từ CBDC từ”*, châu Âu lại thúc đẩy cả hai hướng: vừa hoàn thiện khung pháp lý, vừa triển khai thử nghiệm vận hành *“từ tiền kỹ thuật số euro từ”* trên quy mô đáng kể.

*bình luận: Sự đối lập giữa EU và Mỹ trong chính sách CBDC có thể dẫn tới hai mô hình phát triển khác nhau của hạ tầng thanh toán toàn cầu, một bên do ngân hàng trung ương dẫn dắt, bên còn lại tiếp tục thiên về stablecoin tư nhân và mạng thanh toán truyền thống.*

Khả năng *“từ tiền kỹ thuật số euro từ”* chính thức được đưa vào sử dụng vẫn phụ thuộc vào việc dự luật liên quan có được Nghị viện châu Âu thông qua và Hội đồng Thống đốc ECB phê chuẩn hay không. Nghị viện châu Âu trong tháng 6 vừa qua đã đạt được một số bước tiến quan trọng với dự thảo luật này, cho thấy EU muốn đẩy nhanh việc xây dựng nền tảng pháp lý cho *“từ tiền kỹ thuật số euro từ”*.

Giới phân tích nhận định ECB đang song song chuẩn bị cả về mặt kỹ thuật (hệ thống hạ tầng, mô hình sử dụng, khả năng mở rộng) lẫn mặt chính sách (tính chính danh, đồng thuận công chúng, cơ chế bảo vệ quyền riêng tư). Nếu *“từ tiền kỹ thuật số euro từ”* được triển khai đúng kế hoạch vào năm 2029, đây sẽ là một trong những đồng *“từ CBDC từ”* lớn đầu tiên trên thế giới, có sức ảnh hưởng trực tiếp đến cục diện cạnh tranh giữa các loại tiền số quốc gia và stablecoin tư nhân trên quy mô toàn cầu.

*bình luận: Thành công hay thất bại của “từ tiền kỹ thuật số euro từ” sẽ là phép thử quan trọng cho tương lai CBDC tại các nền kinh tế lớn khác, đồng thời định hình lại ranh giới giữa chủ quyền tiền tệ nhà nước và sức mạnh ngày càng tăng của các tài sản số tư nhân.*