Tối đa 11% người Mỹ muốn giao quyết định mua hàng cho AI

Tỷ lệ người tiêu dùng Mỹ sẵn sàng giao cho AI quyết định mua hàng chỉ đạt tối đa 11%, ngay cả với mặt hàng rủi ro thấp. Dùng AI để tìm kiếm, so sánh sản phẩm khác với giao quyền lựa chọn cuối cùng cho công nghệ này.

Gartner khảo sát 322 người tiêu dùng Mỹ vào tháng 1 năm 2026. Trong kết quả công bố ngày 27 tháng 5, 31% người được hỏi cho phép AI thu hẹp lựa chọn sản phẩm gia dụng, còn tỷ lệ này với thiết bị điện tử cá nhân là 28%. Khảo sát của Gartner.

Kate Muhl, Phó chủ tịch kiêm nhà phân tích lĩnh vực tiếp thị tại Gartner, cho biết: “Người tiêu dùng không muốn giao quyết định mua hàng cho AI. Họ muốn có thêm thông tin, so sánh giá và thu hẹp các lựa chọn.” Nhận định này cho thấy người mua phân biệt việc dùng AI như một công cụ tra cứu với việc giao cho AI quyền lựa chọn cuối cùng.

McKinsey khảo sát khoảng 21.000 người tiêu dùng tại 11 thị trường trong năm 2026. Kết quả cho thấy 56% đã dùng công cụ trò chuyện hoặc tìm kiếm bằng AI trong ba tháng gần nhất, còn 27% từng dùng trợ lý mua sắm AI của nhà bán lẻ. Trong số người dùng AI, 14% cho biết đã hoàn tất giao dịch mua hàng bằng công cụ AI. Tỷ lệ người nói trợ lý của nhà bán lẻ “hỗ trợ” thanh toán hoặc hoàn tất đơn hàng là 15%, nhưng cách đặt câu hỏi khác nhau nên không thể so sánh trực tiếp với chỉ số hoàn tất mua hàng. Khảo sát của McKinsey.

Adobe thống kê rằng vào tháng 9 năm 2026, tỷ lệ chuyển đổi mua hàng của khách truy cập các trang bán lẻ tại Mỹ qua liên kết AI cao hơn 90% so với khách truy cập khác, còn doanh thu mỗi lượt truy cập cao hơn 83%. Lượng truy cập từ AI tăng 71% so với cùng tháng năm trước. Phân tích này gồm dữ liệu giao dịch từ hơn một nghìn tỷ lượt truy cập các trang bán lẻ tại Mỹ, 100 triệu sản phẩm và 18 nhóm ngành hàng. Người nhấp vào liên kết AI có thể vốn đã có ý định mua cao hơn, nên các số liệu này chưa đủ để kết luận AI tạo thêm doanh thu hoặc trực tiếp hoàn tất thanh toán. Phân tích của Adobe.

Forrester khảo sát người trưởng thành sử dụng internet tại Mỹ, Anh và Canada vào tháng 4 năm 2026; kết quả được công bố vào tháng 6. Khoảng ba phần tư số người trả lời cho biết họ không thoải mái với việc AI tự thanh toán, ngay cả khi đã đặt trước giới hạn chi tiêu và quy tắc. Những mối lo được nêu gồm mất quyền kiểm soát, trách nhiệm khi xảy ra lỗi và quyền riêng tư. Người tham gia cũng muốn có tính năng phê duyệt giao dịch, giới hạn chi tiêu, nhật ký hoạt động của AI và hỗ trợ khi phát sinh vấn đề. Khảo sát của Forrester.

Ngày 5 tháng 11, Visa công bố một chuẩn đánh giá trong đó 22 mô hình AI từ 12 phòng thí nghiệm thực hiện 15 nhiệm vụ mua sắm, mỗi nhiệm vụ ba lần. Tỷ lệ vượt qua tổng thể là 57,2%; tỷ lệ cùng một mô hình vượt qua cùng một nhiệm vụ cả ba lần là 34,2%. Trong số các lượt chạy thất bại, AI đã đưa ra quyết định mua hàng ở 54% trường hợp. Chuẩn đánh giá của Visa.

Bài kiểm tra chỉ đánh giá bước AI hiểu yêu cầu trong cuộc trò chuyện rồi chọn sản phẩm. Thanh toán thực tế và giao hàng không nằm trong phạm vi thử nghiệm, vì vậy không thể xem tỷ lệ vượt qua là tỷ lệ đơn hàng thành công. Độ chính xác khi chọn sản phẩm cần được đánh giá riêng với kết quả thanh toán và giao hàng.

Doanh nghiệp đang phát triển các tiêu chuẩn để kết nối quy trình từ tìm sản phẩm đến mua hàng. Những tiêu chuẩn này quy định cách người tiêu dùng, AI, nhà bán hàng và đơn vị thanh toán trao đổi thông tin sản phẩm cũng như yêu cầu đặt hàng.

Google công bố Giao thức Thương mại Toàn cầu (Universal Commerce Protocol, UCP) vào tháng 1 năm 2026. Giao thức này bao quát các bước từ tìm kiếm sản phẩm đến hỗ trợ sau mua. Thông báo của Google.

Tài liệu về Giao thức Thương mại Tác nhân (Agentic Commerce Protocol, ACP) của OpenAI mô tả quy trình nhà bán hàng xác minh đơn đặt hàng và xử lý thanh toán thông qua đơn vị thanh toán hiện có. Với yêu cầu thanh toán được ủy quyền một lần, mức thanh toán tối đa và thời điểm hết hạn có thể được thiết lập. Tài liệu nêu token thanh toán dùng chung của Stripe là cách triển khai thanh toán tương thích đầu tiên. Tài liệu của OpenAI.

Các tiêu chuẩn này quy định cách tác nhân AI gửi yêu cầu cho nhà bán hàng và phạm vi quyền thanh toán. Việc áp dụng tiêu chuẩn không đảm bảo sản phẩm được đề xuất phù hợp với mong muốn của người tiêu dùng hoặc quá trình giao hàng diễn ra như kỳ vọng.

Stripe và Tempo công bố Giao thức Thanh toán Máy (Machine Payments Protocol, MPP) vào tháng 3 năm 2026. MPP hỗ trợ thanh toán bằng stablecoin và thẻ, đồng thời quy định quy trình để tác nhân AI thanh toán khi sử dụng dịch vụ số như API. Thông báo của Stripe.

Trong Báo cáo Kinh tế thường niên năm 2026, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (Bank for International Settlements, BIS) ước tính khối lượng giao dịch stablecoin năm 2025. Báo cáo cho biết con số giảm đáng kể khi loại trừ giao dịch giữa các ví cùng chủ sở hữu. BIS nêu giao dịch tài sản mã hóa và lưu trữ giá trị ở nước ngoài trong một số trường hợp là những mục đích sử dụng chính. Không thể xem toàn bộ khối lượng giao dịch stablecoin là nhu cầu thanh toán cho mua sắm bằng AI. Báo cáo của BIS.

Các khảo sát và phép thử sử dụng đối tượng, câu hỏi và tiêu chí đánh giá khác nhau nên phản ánh những chỉ số riêng biệt. Visa cho biết kế hoạch bổ sung bước thanh toán, hoàn tất giao dịch và tiếp nhận đơn hàng vào phạm vi đánh giá tiếp theo. Thông báo của Visa.