Thái Lan siết chặt giám sát stablecoin và USDT để chặn rửa tiền, kiểm soát 'tiền xám'

Ngân hàng Trung ương Thái Lan siết giám sát *từ stablecoin*, tập trung vào *từ USDT* và dòng tiền mặt quy mô lớn nhằm ngăn chặn rửa tiền, tài trợ hoạt động bất hợp pháp và nguồn vốn của cái gọi là “tiền xám”. Cơ quan này sẽ theo dõi song song *từ stablecoin*, giao dịch tiền mặt giá trị cao và hoạt động đổi ngoại tệ để phát hiện những luồng tiền bất thường, đặc biệt trong bối cảnh khu vực Đông Nam Á bùng nổ tội phạm lừa đảo qua mạng.

Theo The Nation đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), Thống đốc Ngân hàng Trung ương Thái Lan Vithai Rattanakorn nhấn mạnh các biện pháp mới “không phải giải pháp tạm thời” mà là chiến lược dài hạn với nhiều trụ cột được triển khai song song. Động thái siết chặt này được thực hiện phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Thái Lan (SEC), trong đó những giao dịch *từ stablecoin* giá trị lớn sẽ là trọng tâm giám sát.

Giới chức Thái Lan hiện coi các đường dây lừa đảo mạo danh qua điện thoại, “call center scam” và các tổ chức tội phạm tài chính đang nở rộ tại Đông Nam Á là nguồn cung cấp vốn chủ chốt cho “nền kinh tế xám”. Một số ước tính cho rằng tổng thiệt hại do lừa đảo tại Thái Lan có thể lên tới 3,4 tỉ USD vào năm 2025 nếu xu hướng này không bị chặn lại. Do *từ stablecoin* có thể chuyển xuyên biên giới gần như tức thì với chi phí thấp, loại tài sản này ngày càng được tội phạm ưa chuộng để dịch chuyển dòng tiền lớn, qua đó trở thành đối tượng giám sát ưu tiên của cơ quan quản lý.

*bình luận: Tính chất thanh khoản cao, phí thấp và mạng lưới sàn giao dịch dày đặc khiến *từ stablecoin* như *từ USDT* vừa là hạ tầng thanh toán quan trọng, vừa là công cụ tiềm tàng cho hoạt động rửa tiền nếu thiếu khung kiểm soát phù hợp.*

Phạm vi kiểm soát mới không chỉ dừng ở *từ stablecoin* mà còn mở rộng sang tiền mặt, ngoại tệ và giao dịch vàng. Các ngân hàng thương mại buộc phải tăng cường nghĩa vụ tuân thủ đối với hệ thống phân phối tiền mặt, quầy đổi ngoại tệ, giao dịch vàng miếng và đặc biệt là các “giao dịch *từ stablecoin* đáng ngờ”. Với mọi khoản nộp tiền mặt từ 5 triệu baht trở lên (khoảng 150.000 USD), khách hàng phải chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của tiền. Ngoài ra, các hoạt động đổi lượng lớn tiền mệnh giá cao sang tiền mệnh giá nhỏ mà không gắn với mục đích kinh doanh rõ ràng cũng sẽ nằm trong tầm ngắm cơ quan giám sát.

Thái Lan từng được giới đầu tư tiền mã hóa xem là một “trung tâm crypto” trong khu vực, song Ngân hàng Trung ương nước này vẫn duy trì lệnh cấm sử dụng tài sản số và *từ stablecoin* trong thanh toán hàng hóa, dịch vụ. Giao dịch tiền mã hóa nói chung vẫn là hợp pháp, với sàn Bitkub – sàn giao dịch lớn nhất thị trường Thái Lan – ghi nhận khối lượng giao dịch hằng ngày vào khoảng 26 triệu USD. Theo dữ liệu từ CoinGecko, phần đáng kể trong khối lượng này là giao dịch ngoại hối, trong đó cặp *từ USDT* / baht Thái (THB) là một trong những cặp được sử dụng nhiều nhất.

*bình luận: Việc cặp *từ USDT* / THB chiếm tỷ trọng lớn cho thấy *từ stablecoin* đã trở thành “cầu nối” chính giữa thị trường nội địa Thái Lan và thanh khoản toàn cầu, đồng thời là kênh chuyển đổi giữa baht và USD cho cả nhà đầu tư lẫn doanh nghiệp.*

Tuy nhiên, làn sóng trấn áp mạnh tay của Thái Lan đối với tội phạm tài chính cũng gây ra không ít hệ lụy. Năm ngoái, hệ thống ngân hàng đã phong tỏa tới 3 triệu tài khoản bị nghi là “tài khoản la bàn” (money mule) hoặc liên quan đến giao dịch khả nghi. Nhiều ý kiến chỉ trích cho rằng trong quá trình truy quét, vô số cá nhân và doanh nghiệp hoàn toàn hợp pháp đã bị khóa tài khoản, làm gián đoạn hoạt động kinh tế bình thường. Với đợt siết chặt giám sát *từ stablecoin* lần này, giới chuyên gia nhận định việc ngăn dòng tiền bất hợp pháp là cần thiết, nhưng nếu lạm dụng biện pháp cứng rắn có thể làm suy giảm khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính của người dân và doanh nghiệp, nhất là các nhóm nhỏ lẻ và lĩnh vực kinh tế số.

*bình luận: Thách thức lớn nhất với Thái Lan nằm ở chỗ vừa phải kiểm soát rủi ro rửa tiền qua *từ stablecoin*, vừa không “bóp nghẹt” đổi mới tài chính và thanh toán số. Cách thiết kế tiêu chí nhận diện giao dịch đáng ngờ, cơ chế khiếu nại và giải tỏa phong tỏa tài khoản sẽ quyết định liệu chính sách mới có thực sự cân bằng được giữa an ninh tài chính và khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng hay không.*

Trong bối cảnh khu vực ngày càng coi trọng khung pháp lý cho *từ stablecoin* và tài sản số, chiến lược tăng cường giám sát *từ stablecoin* xoay quanh *từ USDT* của Thái Lan sẽ là phép thử quan trọng cho nỗ lực vừa chống rửa tiền, vừa duy trì sức hút của thị trường tiền mã hóa trong nước.