Pakistan đẩy mạnh khung pháp lý tiền mã hóa giữa tranh luận Sharia căng thẳng

Pakistan đang đẩy mạnh đưa *tiền mã hóa* vào khuôn khổ pháp lý, nhưng song song đó là cuộc tranh luận tôn giáo về việc *tiền mã hóa* có phù hợp với luật Hồi giáo (Sharia) hay không đang bùng lên trở lại. Khi người đứng đầu cơ quan quản lý và các giáo sĩ Hồi giáo cấp cao lần lượt lên tiếng, cách định nghĩa và đánh giá *tài sản số* dưới góc độ pháp lý lẫn tôn giáo đang trở thành biến số quan trọng với tương lai thị trường tại quốc gia Hồi giáo đông dân này.

Theo Reuters đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), ông Bilal bin Saqib, Chủ tịch Cơ quan quản lý tài sản mã hóa Pakistan (PVARA), cho biết đã có cuộc gặp với học giả Hồi giáo nổi tiếng Mufti Taqi Usmani để trao đổi sâu về blockchain, *tài sản số*, *stablecoin* và token hóa tài sản gắn với thế giới thực (RWA). Ông nhấn mạnh không thể nhìn *tiền mã hóa* và *tài sản số* chỉ theo một tiêu chí đơn lẻ, mà cần vừa thẩm định kỹ thuật, vừa trải qua quá trình rà soát theo luật Hồi giáo. Song song, ông cho rằng bảo vệ người dân Pakistan trước các hành vi lừa đảo, lợi dụng và tổn thất tài chính phải là ưu tiên hàng đầu.

Trọng tâm tranh cãi nằm ở cách diễn giải tôn giáo. Nhật báo Dawn của Pakistan cho biết ông Usmani cùng 5 học giả khác đã ký vào một ý kiến pháp lý do trường Hồi giáo Jamia Darul Uloom tại Karachi ban hành trước đó một ngày. Văn bản này cho rằng các giao dịch mua bán bằng *tiền mã hóa*, đặc biệt là giao dịch với stablecoin như USDT, không được luật Hồi giáo cho phép. Lập luận chính là các token kỹ thuật số này khó được công nhận là “tài sản” hay “của cải” hợp lệ dưới góc nhìn Sharia, nên việc trao đổi, đầu cơ, thanh toán bằng chúng không được xem là hợp lệ về mặt tôn giáo.

Ông Saqib không trực diện bác bỏ quan điểm của các giáo sĩ, nhưng lựa chọn cách tiếp cận mềm dẻo hơn. Ông nêu rõ blockchain, *tài sản số*, *stablecoin* và các token đại diện tài sản hữu hình là những khái niệm có bản chất khác nhau, do đó giới học giả Hồi giáo, cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong ngành cần tiếp tục đối thoại để phân loại, đánh giá cụ thể từng trường hợp. Theo đó, tranh luận hiện tập trung vào câu hỏi: nên cấm hoàn toàn *tiền mã hóa* theo cách diễn giải tôn giáo nghiêm ngặt, hay có thể xây dựng khung quản lý chi tiết, phân biệt giữa các loại *tài sản số* “chấp nhận được” và “không chấp nhận được” theo Sharia.

Diễn biến này gắn chặt với tốc độ mở rộng của thị trường *tiền mã hóa* tại Pakistan. Ngân hàng Trung ương Pakistan từ ngày 15 tháng 4 đã cho phép các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ *tài sản mã hóa* (VASP) được PVARA cấp phép được mở tài khoản ngân hàng, chấm dứt tình trạng hạn chế liên quan *tiền mã hóa* kéo dài suốt 8 năm trong hệ thống tài chính. Trước đó, vào tháng 3, đạo luật *Tài sản mã hóa* 2026 được thông qua, chính thức trao cho PVARA vai trò cơ quan pháp định chịu trách nhiệm cấp phép và giám sát hoạt động *tiền mã hóa* trong nước.

Pakistan hiện có khoảng 2,317 tỷ người theo đạo Hồi, chiếm 96,35% dân số, nên phán quyết của giới lãnh đạo tôn giáo có sức nặng trực tiếp lên mức độ chấp nhận thị trường *tiền mã hóa*. Khi chính phủ muốn sớm đưa *tài sản số* vào khuôn khổ để thu hút đầu tư và đổi mới tài chính, còn nhiều giáo sĩ lại bày tỏ lo ngại về tính hợp pháp Hồi giáo của *tiền mã hóa* và *stablecoin*, việc thu hẹp khoảng cách này sẽ quyết định hướng đi của thị trường *tiền mã hóa* tại Pakistan trong những năm tới.

bình luận: Tranh luận về Sharia không chỉ là vấn đề thần học mà còn là bài toán kinh tế – xã hội. Nếu Pakistan xây dựng được cơ chế phân loại rõ ràng giữa các loại *tài sản số*, kết hợp thẩm định tôn giáo với giám sát kỹ thuật, nước này có thể vừa mở cửa cho đổi mới tài chính, vừa duy trì tuân thủ luật Hồi giáo – yếu tố then chốt để thị trường *tiền mã hóa* phát triển bền vững trong một quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi.