CFTC kiện bang New Mexico, leo thang cuộc chiến pháp lý liên bang – tiểu bang quanh thị trường dự đoán

Mỹ leo thang xung đột *dự đoán thị trường* theo từng bang, CFTC đối đầu trực diện New Mexico

Theo Cointelegraph đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) đã chính thức kiện Thống đốc bang New Mexico Michelle Lujan Grisham, Tổng chưởng lý bang Raúl Torrez và một số quan chức Ủy ban Kiểm soát Trò chơi của bang lên tòa án liên bang. Động thái này nhằm đáp trả vụ kiện trước đó của bang New Mexico, vốn cáo buộc nền tảng *dự đoán thị trường* Kalshi đang vận hành “cá cược thể thao bất hợp pháp” trên địa bàn.

CFTC cho biết mục tiêu của vụ kiện là ngăn chặn việc bang New Mexico áp dụng luật trò chơi của bang lên các *thị trường giao dịch hợp đồng* đã đăng ký với CFTC. Theo cơ quan này, New Mexico đang cố tình mở rộng luật trò chơi của bang sang các thị trường hợp đồng được CFTC công nhận là CDM/DCM và đặt dưới “thẩm quyền độc quyền” của liên bang.

New Mexico khởi kiện Kalshi ngày 4 tháng 6, cáo buộc công ty cung cấp dịch vụ cá cược thể thao cho cư dân mà không có giấy phép cấp bang. Cốt lõi tranh chấp nằm ở các “hợp đồng sự kiện thể thao” của Kalshi: phía bang cho rằng các hợp đồng này “trên thực tế giống hệt cá cược thể thao truyền thống”, chỉ khác về giao diện sản phẩm. New Mexico cũng nhấn mạnh nền tảng đã cho phép người dùng từ 18–20 tuổi tiếp cận, trong khi luật trò chơi của bang yêu cầu độ tuổi tối thiểu là 21.

Ngược lại, CFTC lập luận những *hợp đồng sự kiện* trên được xếp vào nhóm “swap” theo luật liên bang, đồng nghĩa Kalshi hoạt động như một Sàn giao dịch hợp đồng được chỉ định (DCM) dưới sự giám sát trực tiếp của CFTC. Cơ quan này cho rằng New Mexico đang “xâm phạm cấu trúc thị trường phái sinh hàng hóa của Mỹ do Quốc hội thiết kế”, bằng cách áp luật trò chơi cấp bang lên một sàn phái sinh đã đăng ký cấp liên bang.

Chủ tịch CFTC Mike Selig khẳng định đây không phải là trường hợp đơn lẻ, mà là “một ví dụ nữa về việc các bang tìm cách áp dụng luật trò chơi địa phương lên sàn giao dịch phái sinh chịu sự điều chỉnh của luật liên bang”. Ông nhấn mạnh CFTC “có cả trách nhiệm lẫn chuyên môn để bảo vệ *thẩm quyền độc quyền* đối với các *dự đoán thị trường* và thị trường phái sinh.” Trong đơn kiện, CFTC đề nghị tòa tuyên bố một số quy định trò chơi của New Mexico vô hiệu khi áp lên Kalshi, đồng thời yêu cầu tòa án cấm vĩnh viễn bang này can thiệp vào hoạt động của nền tảng.

Xung đột giữa CFTC và New Mexico nổ ra trong bối cảnh tranh chấp liên bang – tiểu bang về *dự đoán thị trường* đã lan rộng tại Mỹ. Trước New Mexico, CFTC đã kiện bảy bang khác gồm Rhode Island, Wisconsin, Minnesota, New York, Arizona, Connecticut và Illinois, biến New Mexico trở thành bang thứ tám đối đầu với cơ quan liên bang này về cùng một chủ đề.

bình luận: Chuỗi kiện tụng cho thấy việc phân loại *dự đoán thị trường* – là công cụ phái sinh được quản lý trung ương hay hình thức cá cược chịu điều chỉnh của từng bang – đang trở thành mặt trận pháp lý quan trọng, có thể định hình lại toàn bộ ngành.

Tuy nhiên, ngay trong nội bộ giới quản lý liên bang cũng tồn tại bất đồng lớn về cách hiểu pháp lý. Gary Gensler (Gary Gensler), nguyên Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) và từng là Chủ tịch CFTC, đã nộp ý kiến độc lập, đặt câu hỏi về lập luận “hợp đồng sự kiện thể thao là swap” theo Đạo luật Dodd–Frank 2010. Ông cho rằng Quốc hội “không hề có ý định đưa hợp đồng cá cược thể thao vào định nghĩa swap”, đồng thời lưu ý các hình thức cá cược này “hầu như không đóng vai trò công cụ phòng hộ rủi ro” – yếu tố cốt lõi của phái sinh theo thiết kế ban đầu.

Trong cuộc phỏng vấn với CNBC, Gary Gensler tiếp tục phản bác cách diễn giải của CFTC, nhấn mạnh “Quốc hội năm 2010 không tuyên bố loại bỏ toàn bộ quyền quản lý của các bang” trong lĩnh vực này. Nhận định của ông cho thấy ranh giới giữa *dự đoán thị trường* và cá cược thể thao – liệu là sản phẩm tài chính hợp pháp ở cấp liên bang hay hoạt động cá cược thuộc thẩm quyền từng bang – vẫn còn rất mơ hồ và dễ gây tranh cãi.

bình luận: Nếu tòa án ủng hộ cách hiểu “hợp đồng sự kiện là swap”, CFTC sẽ củng cố đáng kể quyền kiểm soát đối với *dự đoán thị trường*, mở đường cho các nền tảng tài chính hóa gần như mọi loại sự kiện, từ bầu cử đến thể thao. Ngược lại, nếu quan điểm của Gary Gensler và các bang được chấp nhận, các nền tảng này nhiều khả năng sẽ phải xin giấy phép trò chơi ở từng bang, làm tăng chi phí tuân thủ và có thể bóp nghẹt đà phát triển của ngành.

Vụ đối đầu giữa CFTC và New Mexico vì thế không chỉ là tranh chấp pháp lý quanh Kalshi, mà còn phản ánh cuộc đua “giành quyền chủ đạo về quy định” trong ngành *dự đoán thị trường* đang lớn mạnh nhanh chóng tại Mỹ. Kết quả cuối cùng có thể trở thành tiền lệ pháp lý then chốt cho mọi dự án *dự đoán thị trường* và sản phẩm phái sinh sự kiện – trong đó có các nền tảng gắn với *tiền mã hóa* – trong nhiều năm tới.