스타크웨어·Sui(SUI) cùng theo đuổi “từ quyền riêng tư” và “từ tuân thủ quy định”
Theo Cointelegraph đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), hai dự án hạ tầng blockchain là StarkWare và Sui(SUI) liên tiếp giới thiệu các tính năng “từ quyền riêng tư” mới, cho phép ẩn giao dịch nhưng vẫn đáp ứng được yêu cầu kiểm toán và tuân thủ pháp lý. Thay vì hướng đến ẩn danh tuyệt đối, xu hướng đang chuyển dần sang mô hình “công khai có điều kiện” – nơi dữ liệu chỉ được mở ra trong những trường hợp cụ thể được pháp luật hoặc quy định cho phép.
StarkWare ra mắt khung “quyền riêng tư có điều kiện” cho ERC-20
StarkWare công bố khung “từ quyền riêng tư” STRK20 dành cho token Ethereum(ETH) chuẩn ERC-20, triển khai trên mạng StarkNet(STRK). Với STRK20, người dùng có thể che giấu số dư và dữ liệu giao dịch trên StarkNet(STRK), song hệ thống vẫn được thiết kế để có thể mở lại thông tin trong một số tình huống nhất định.
Đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành StarkWare, ông Eli Ben-Sasson, nhấn mạnh STRK20 không đồng nghĩa với việc “đáp ứng ngay lập tức mọi yêu cầu pháp lý”. Theo ông, đây là một khung kỹ thuật vận hành theo “mô hình dựa trên rủi ro”:
- Việc kiểm tra, đánh giá sẽ diễn ra ngay tại thời điểm tài sản đi vào “pool riêng tư”;
- Khi có yêu cầu pháp lý chính thức, dữ liệu có thể được giải mã thông qua “khóa truy cập”, cho phép cơ quan có thẩm quyền hoặc đơn vị được ủy quyền xem chi tiết giao dịch.
*bình luận*: Cách tiếp cận này đưa StarkWare tiến gần hơn tới chuẩn mực của tài chính truyền thống, nơi ngân hàng phải lưu trữ và cung cấp dữ liệu khi có yêu cầu điều tra, thay vì hoàn toàn ẩn danh như nhiều giao thức “privacy coin” trước đây.
Sui(SUI) thử nghiệm “chuyển tiền riêng tư” nhưng vẫn mở được cho kiểm toán
Sui(SUI) cũng nhanh chóng nhập cuộc với cơ chế “private transfer” (chuyển tiền riêng tư) đang ở giai đoạn beta công khai. Tính năng này cho phép:
- Ẩn số tiền giao dịch với bên ngoài;
- Nhưng trong trường hợp cần kiểm toán, tuân thủ chống rửa tiền (AML) hoặc quy định biết rõ khách hàng (KYC), các bên được phê duyệt có thể truy cập và xem dữ liệu giao dịch.
Điểm chung giữa StarkWare và Sui(SUI) là cùng hướng đến lớp “từ quyền riêng tư” phục vụ cả người dùng lẫn tổ chức tài chính: giao dịch không bị soi từng chi tiết trên blockchain công khai, nhưng nhà quản lý và đơn vị kiểm toán vẫn có cánh cửa kỹ thuật để kiểm tra khi cần.
*bình luận*: Đây là thiết kế tối ưu cho dòng vốn tổ chức – vốn thường bị ràng buộc bởi các tiêu chuẩn báo cáo khắt khe, nhưng vẫn muốn tận dụng lợi thế của hạ tầng blockchain.
Ngành tiền mã hóa dịch chuyển từ “ẩn danh tuyệt đối” sang “minh bạch có chọn lọc”
Trong thời gian gần đây, công nghệ “từ quyền riêng tư” trong thị trường tiền mã hóa đang có sự thay đổi rõ rệt. Thay vì tập trung vào ẩn danh toàn diện, các dự án bắt đầu xây dựng cấu trúc cho phép:
- Đảm bảo quyền riêng tư cho người dùng phổ thông;
- Đồng thời tạo “cổng kiểm toán” để dòng tiền tổ chức và các sản phẩm tài chính tuân thủ quy định có thể tham gia.
Theo thông tin trước đó, ngày 2 cùng tháng, dự án quyền riêng tư Zama tuyên bố sẽ đẩy nhanh lộ trình đáp ứng yêu cầu quản lý, thể hiện áp lực ngày càng lớn từ phía cơ quan giám sát. Trong khi đó, Zcash(ZEC) – một trong những “privacy coin” lâu đời – đã phải tung ra bản cập nhật khẩn cấp sau các tranh luận về lỗ hổng và rủi ro lạm dụng phiên bản ẩn danh.
*bình luận*: Những diễn biến này cho thấy mô hình “ẩn hết, không ai biết gì” ngày càng khó được chấp nhận trong bối cảnh các nước siết chặt kiểm soát rửa tiền và tài trợ khủng bố qua kênh tài sản số.
Quyền riêng tư không chỉ là “ẩn”, mà là khả năng “kiểm soát dữ liệu”
Sự xuất hiện của STRK20 trên StarkNet(STRK) và “private transfer” trên Sui(SUI) báo hiệu một tiêu chuẩn mới cho “từ quyền riêng tư” trên blockchain:
- Không chỉ che giấu thông tin khỏi công chúng;
- Mà còn thiết kế cơ chế mở khóa dữ liệu có điều kiện, phù hợp yêu cầu giám sát, kiểm toán và pháp lý.
Thay vì xem “từ quyền riêng tư” là công nghệ để trốn tránh giám sát, các dự án lớn đang cố gắng chứng minh rằng họ có thể vừa bảo vệ người dùng, vừa hợp tác với cơ quan quản lý. Trong bối cảnh dòng vốn tổ chức tiếp tục đổ vào Bitcoin(BTC), Ethereum(ETH) và các hạ tầng mới như StarkNet(STRK), Sui(SUI), những mô hình “công khai có điều kiện” như vậy được dự báo sẽ ngày càng được chú ý.
*bình luận*: Nếu xu hướng này tiếp diễn, tiêu chí đánh giá giải pháp “từ quyền riêng tư” sẽ không chỉ là mức độ ẩn danh, mà là khả năng cân bằng giữa bảo mật dữ liệu cá nhân và mức độ minh bạch cần thiết cho một thị trường tài chính trưởng thành.
Bình luận 0