NYDIG: Khối bán tháo 1,26 tỷ USD tại iShares Bitcoin Trust(IBIT) là 'thoát hàng gấp', không phải đóng basis trade

NYDIG nhận định khối *IBIT* bán tháo 1,26 tỷ USD là “thoát hàng gấp” hơn là đóng vị thế *basis*

Theo CoinDesk đưa tin ngày 29 (giờ địa phương), NYDIG cho rằng thương vụ block trade trị giá khoảng 1,26 tỷ USD liên quan đến quỹ ETF Bitcoin giao ngay *iShares Bitcoin Trust (IBIT)* của BlackRock(BLK) nhiều khả năng là một pha “thoát hàng khẩn cấp” từ một nhà đầu tư lớn, hơn là hoạt động đóng chiến lược *basis trade* thông thường. Việc chấp nhận bán với mức chiết khấu sâu để đổi lấy tốc độ giải phóng vị thế là luận điểm chính NYDIG đưa ra.

Trong báo cáo tuần về *Bitcoin(BTC)*, Greg Cipolaro, Giám đốc nghiên cứu toàn cầu của NYDIG, phân tích chi tiết giao dịch diễn ra ngày 26 tháng 5, đối chiếu với dòng vốn ETF, dữ liệu hợp đồng tương lai CME và số liệu về cơ cấu nắm giữ. Theo ông, tất cả đều đang “chỉ mũi tên” về kịch bản *thanh lý gấp một vị thế tập trung lớn*, thay vì đóng một chiến lược chênh lệch giá có kiểm soát.

Dựa trên dữ liệu thị trường, lúc 10:30:34 sáng ngày 26 tháng 5 (giờ miền Đông Mỹ), một bên đối tác đã bán ra 29,21 triệu chứng chỉ *IBIT* thông qua hệ thống FINRA/Nasdaq TRF Carteret, với mức giá 43,16 USD/cổ phiếu. Giá trị giao dịch xấp xỉ 1,26 tỷ USD. Thương vụ này khớp lệnh thấp hơn khoảng 1,01 USD so với giá thị trường 44,17 USD tại thời điểm đó, tương đương người bán “nhường giá” gần 29,5 triệu USD chỉ để đảm bảo lệnh được xử lý ngay lập tức.

NYDIG chỉ ra rằng khối lượng 29,21 triệu chứng chỉ *IBIT* cao hơn bất kỳ vị thế công bố nào trong báo cáo 13F tính đến ngày 31 tháng 3, đồng thời trước thời điểm giao dịch còn xuất hiện mức chiết khấu bất thường so với thị trường. Bên cạnh đó, một giao dịch nâng/đóng chiến lược *basis trade* – vốn là chiến lược trung lập chênh lệch giá giữa thị trường giao ngay và hợp đồng tương lai – thường để lại dấu vết rõ ràng ở thị trường CME, đặc biệt khi vị thế được giải phóng với quy mô lớn. Tuy nhiên, trong trường hợp này, cụm dữ liệu *CME Bitcoin futures* hoàn toàn không cho thấy sự bùng nổ tương ứng.

Bối cảnh thị trường cũng không thuận lợi. Các ETF Bitcoin giao ngay tại Mỹ ghi nhận dòng tiền rút ròng liên tục 6 phiên từ ngày 15 tháng 5, với tổng giá trị lên tới khoảng 1,55 tỷ USD trước ngày 26 tháng 5. Riêng *IBIT* bị rút khoảng 1,1 tỷ USD. NYDIG đánh giá việc *Bitcoin(BTC)* thất bại trong nỗ lực vượt đường trung bình động 200 ngày quanh vùng 82.000 USD rồi quay đầu giảm đã làm xấu thêm bức tranh kỹ thuật, kích hoạt thêm áp lực rút vốn khỏi các ETF.

Ngay trước khi block trade diễn ra, thanh khoản *IBIT* trên sàn cũng đột ngột tăng mạnh. Từ 10:16 đến 10:28 sáng, khối lượng giao dịch tăng vọt; riêng giai đoạn 10:26–10:27 có 822.000 cổ phiếu đổi chủ, còn 10:27–10:28 là 702.000 cổ phiếu. NYDIG cho rằng những nhịp giao dịch bất thường này phản ánh sự dịch chuyển cung – cầu chuẩn bị cho lệnh block deal lớn ở thị trường OTC.

Điểm then chốt là cấu trúc lệnh thể hiện rõ ưu tiên “chắc chắn khớp” hơn là tối ưu giá. Giao dịch mang nhãn TRF (Trade Reporting Facility) cho giao dịch OTC, kèm các chỉ định đặc biệt như ngoại lệ xuyên sàn (trade-through exemption) và *intermarket sweep order* (ISO). NYDIG mô tả đây là một “giao dịch block mang tính đàm phán, ưu tiên độ chắc chắn khớp lệnh hơn là cải thiện giá”, cho thấy bên bán sẵn sàng trả phí chiết khấu để thoát vị thế lập tức.

NYDIG đồng thời bác bỏ lập luận cho rằng đây đơn thuần là pha đóng *basis trade*. Với 29,21 triệu chứng chỉ *IBIT*, quy mô tương đương khoảng 18.500 BTC, tương ứng khoảng 3.700 hợp đồng *CME Bitcoin futures*. Nếu đây là động thái đóng vị thế chênh lệch giá một cách đồng thời giữa giao ngay và phái sinh, khối lượng CME phải tăng vọt ứng với quy mô đó. Thế nhưng, trong ngày giao dịch, tổng khối lượng hợp đồng tương lai Bitcoin trên CME chỉ đạt 8.630 hợp đồng; riêng trong khung 10:30–10:31 là 91 hợp đồng, và khung một phút ngay trước đó chỉ 93 hợp đồng. NYDIG nhấn mạnh: với một lệnh thanh lý song song ở tầm cỡ này, “thị trường hợp đồng tương lai phải thể hiện rõ một cú nhảy vọt về khối lượng”, điều đã không xảy ra.

Danh tính bên bán hiện vẫn chưa được tiết lộ. NYDIG thừa nhận không thể kết luận liệu giao dịch này bắt nguồn từ áp lực rút vốn của nhà đầu tư tổ chức, yêu cầu quản trị rủi ro – hạn mức, hay chỉ là quyết định tái phân bổ đầu tư thông thường. *Bình luận*: Dù động cơ chưa rõ, điểm nổi bật là một tổ chức có khả năng giao dịch tinh vi đã lựa chọn “tốc độ thoát hàng” thay vì “tối ưu lợi suất”, và chấp nhận khoản chi phí cơ hội khoảng 30 triệu USD để làm điều đó.

Diễn biến trên cho thấy thị trường *Bitcoin(BTC)* vẫn cực kỳ nhạy cảm với dòng tiền ra/vào các ETF quy mô lớn. Thương vụ block trade khổng lồ ở *IBIT* lần nữa nhấn mạnh vai trò của ETF Bitcoin giao ngay: không chỉ là kênh hấp thụ thanh khoản cho dòng tiền mới, mà còn là “cửa xả” hiệu quả cho những lệnh bán quy mô lớn khi nhà đầu tư tổ chức cần thoát vị thế nhanh chóng.