ECB ưu tiên hạ tầng tài chính token hóa thay vì chạy đua phát hành euro stablecoin

Theo Cointelegraph đưa tin ngày 13 (giờ địa phương), Tổng giám đốc Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde khẳng định châu Âu không nhất thiết phải chạy đua tung ra *“**euro stablecoin**”* để đối trọng với *“**dollar stablecoin**”*. Thay vào đó, ưu tiên chiến lược của ECB là xây dựng hạ tầng tài chính *“**token hóa**”* dựa trên tiền ngân hàng trung ương, nhằm vừa thúc đẩy đổi mới, vừa bảo vệ ổn định tài chính và hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ.

Trong bài phát biểu tại Diễn đàn kinh tế Mỹ Latinh do Banco de España tổ chức ở Roda de Bara (Tây Ban Nha), bà Lagarde gọi *“**stablecoin**”* là một trong những chủ đề chính sách biến động nhanh nhất trong tài chính toàn cầu. Quy mô thị trường đã tăng từ dưới 10 tỉ USD cách đây 6 năm lên hơn 300 tỉ USD hiện nay, trong đó khoảng 98% là stablecoin neo theo đô la Mỹ. Gần 90% thị phần thuộc về hai nhà phát hành lớn là Tether(USDT) và Circle(USDC).

*bình luận: Những con số này cho thấy vị thế áp đảo của *“**dollar stablecoin**”* trong hệ sinh thái tiền mã hóa, đồng thời lý giải vì sao câu chuyện “euro hóa” thị trường stablecoin trở thành chủ đề nóng ở châu Âu.*

Tuy nhiên, bà Lagarde cho biết bà không đồng tình với quan điểm châu Âu phải thúc đẩy *“**euro stablecoin**”* để đuổi kịp đà dẫn trước của đô la. Theo bà, stablecoin đồng thời mang hai lớp chức năng: một mặt là công cụ mở rộng ảnh hưởng của đồng tiền (chức năng tiền tệ), mặt khác là “tiền mặt kỹ thuật” trong các hệ thống thanh toán dựa trên sổ cái phân tán (chức năng công nghệ). Hai lớp chức năng này cần được tách bạch khi hoạch định chính sách.

Bà nhấn mạnh, lập luận “cần khuyến khích *“**euro stablecoin**”*” nghe qua có vẻ hợp lý, nhưng câu hỏi sâu hơn là: liệu thị trường thực sự cần stablecoin ở quy mô hiện tại hay không. Bà dẫn ví dụ tại Mỹ, Đạo luật GENIUS đang được thảo luận không chỉ xem stablecoin là vấn đề bảo vệ người tiêu dùng và ổn định tài chính, mà còn là công cụ hỗ trợ sức mạnh của đô la Mỹ và nhu cầu với trái phiếu Kho bạc Mỹ.

Theo bà Lagarde, *“**euro stablecoin**”* có thể phần nào gia tăng nhu cầu với tài sản an toàn bằng đồng euro và mở rộng phạm vi sử dụng quốc tế của đồng tiền chung, nhưng mặt trái về ổn định tài chính và điều hành chính sách tiền tệ có thể lớn hơn lợi ích. Bà nhắc lại sự kiện năm 2023, khi Ngân hàng Thung lũng Silicon (Silicon Valley Bank) phá sản, Circle(USDC) đang giữ khoảng 3,3 tỉ USD dự trữ tại ngân hàng này, khiến tỷ giá USDC có lúc rơi xuống 0,877 USD. Theo bà, cam kết “chuộc lại ngang mệnh giá” của stablecoin thực chất phụ thuộc vào niềm tin thị trường, và niềm tin này có thể bốc hơi rất nhanh mỗi khi ổn định tài chính bị lung lay.

Một rủi ro khác được ECB đặc biệt quan tâm là tác động đến cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ. Nếu tiền gửi rời khỏi hệ thống ngân hàng để chảy vào các *“**stablecoin**”* do tổ chức phi ngân hàng phát hành, rồi sau đó mới quay trở lại ngân hàng, các quyết định lãi suất của ECB có thể kém hiệu quả hơn trong việc thẩm thấu vào nền kinh tế thực. Bà Lagarde nhấn mạnh trong khu vực đồng euro, ngân hàng vẫn là kênh chủ đạo cung ứng tín dụng cho doanh nghiệp và hộ gia đình.

Thay vì dựng “chiến tuyến” *“**euro stablecoin**”* đối đầu *“**dollar stablecoin**”*, bà Lagarde đề xuất hướng đi chính cho châu Âu là đẩy nhanh liên kết thị trường vốn và xây dựng hạ tầng công cộng cho tài chính *“**token hóa**”*. Thông qua Liên minh Tiết kiệm và Đầu tư châu Âu (Savings and Investments Union), EU muốn gắn kết sâu hơn các thị trường vốn trong khu vực và tạo nền tảng tài sản an toàn tương xứng với tầm vóc quốc tế của đồng euro.

Về mặt công nghệ, bà Lagarde đánh giá tích cực tiềm năng của hạ tầng dựa trên công nghệ sổ cái phân tán (DLT). Theo số liệu năm 2023, Liên minh châu Âu có tới 295 sàn giao dịch, 14 trung tâm thanh toán bù trừ và 32 trung tâm lưu ký chứng khoán, trong khi Mỹ chỉ có 2 trung tâm thanh toán bù trừ và 1 trung tâm lưu ký. Sự phân mảnh này khiến DLT trở nên đặc biệt hữu ích cho châu Âu, bởi hạ tầng *“**token hóa**”* có thể giúp kết nối các thị trường và hệ thống rời rạc lại với nhau.

Để thu hẹp khoảng cách này, ECB đang chuẩn bị triển khai hạ tầng thanh toán công cộng cho *“**tài sản token hóa**”*. Từ tháng 9, dự án Pontes sẽ kết nối các nền tảng DLT với hệ thống TARGET, cho phép thanh toán giao dịch ở cấp độ liên ngân hàng được thực hiện trực tiếp bằng tiền ngân hàng trung ương. Song song, lộ trình Appia công bố tháng 3 đặt mục tiêu đến năm 2028 xây dựng một hệ sinh thái tài chính *“**token hóa**”* châu Âu có tính tương tác hoàn chỉnh giữa các nền tảng.

Bà Lagarde khẳng định: châu Âu “biết mình phải đi về đâu”, và thay vì sao chép các mô hình đã hình thành ở nơi khác, EU cần kiến tạo một nền tảng mới có thể tận dụng lợi ích của đổi mới nhưng không nhập khẩu những điểm yếu, đặc biệt là rủi ro hệ thống gắn với các *“**stablecoin**”* thương mại.

*bình luận: Tuyên bố của bà Lagarde cho thấy ECB đang ưu tiên xây hạ tầng thanh toán và thanh toán bù trừ dựa trên tiền ngân hàng trung ương, hơn là lao vào cuộc đua phát hành *“**euro stablecoin**”* để tranh giành thị phần với các nhà phát hành đô la stablecoin. Trong bối cảnh tổng vốn hóa thị trường tiền mã hóa đã lên khoảng 2.640 tỉ USD, cuộc cạnh tranh về khung pháp lý stablecoin và hạ tầng thanh toán *“**token hóa**”* nhiều khả năng sẽ trở thành biến số chính trong chính sách tài chính của châu Âu những năm tới.*