Tòa New York chưa tuyên vô tội cho đồng sáng lập Tornado Cash, ranh giới trách nhiệm pháp lý nhà phát triển DeFi tiếp tục gây tranh cãi

Theo CoinDesk đưa tin ngày 9 tháng 4 (giờ địa phương), tòa án liên bang New York vẫn chưa đưa ra phán quyết cuối cùng về việc tuyên *“vô tội”* cho một số cáo buộc chống lại đồng sáng lập **tornado cash** Roman Storm. Phiên điều trần lần này tiếp tục đẩy tranh luận về ranh giới trách nhiệm pháp lý của nhà phát triển DeFi và các công cụ trộn tiền *phi lưu ký* lên một nấc mới, với câu hỏi trung tâm: liệu việc phát triển và duy trì phần mềm mã nguồn mở có thể bị xem là đồng phạm *rửa tiền* hay không.

Theo hồ sơ tại tòa án quận phía Nam New York, thẩm phán Katherine Polk Failla cho biết bà “còn rất nhiều việc phải làm” sau khi lắng nghe tranh luận từ phía luật sư bào chữa và công tố. Roman Storm trước đó đã bị bồi thẩm đoàn kết luận phạm tội *âm mưu điều hành dịch vụ chuyển tiền không có giấy phép*, nhưng hai cáo buộc quan trọng khác – *âm mưu rửa tiền* và *âm mưu giúp Triều Tiên né tránh lệnh trừng phạt* – lại không đạt được sự đồng thuận của bồi thẩm đoàn. Phiên điều trần mới nhất tập trung vào việc liệu tòa có thể tuyên *vô tội* cho Storm đối với hai cáo buộc còn lại hay không.

Phía bào chữa nhấn mạnh **tornado cash** chỉ là một phần mềm hợp pháp, hoạt động như một công cụ bảo vệ quyền riêng tư mà bất kỳ người dùng nào cũng có thể truy cập. Theo lập luận này, việc Storm cập nhật, bảo trì và phát triển công cụ không thể tự động bị coi là “hỗ trợ rửa tiền” chỉ vì có tội phạm lựa chọn sử dụng nền tảng. Giám đốc pháp lý của quỹ nghiên cứu chính sách Solana, Patrick Wilson, tỏ ra *lo ngại* trước hướng lập luận của công tố, cảnh báo rằng nếu chỉ vì tội phạm dùng một công cụ phi lưu ký đủ lớn mà mọi hành vi sử dụng hợp pháp khác cũng có nguy cơ bị “kéo vào vùng bất hợp pháp”, thì đây sẽ là tiền lệ rất rủi ro cho toàn bộ ngành.

Ngược lại, bên công tố khẳng định Roman Storm không chỉ “viết code rồi rút lui”, mà còn *tích cực hỗ trợ* việc rửa tiền và thu được lợi ích tài chính từ đó. Tại tòa, công tố thậm chí nêu lập luận rằng nếu dòng tiền được trộn qua **tornado cash** có liên hệ tới hoạt động phạm pháp, trách nhiệm pháp lý có thể “lan” đến một bộ phận người dùng khác – ý kiến này khiến phòng xử án có lúc xôn xao vì phạm vi trách nhiệm quá rộng.

Giới DeFi cho rằng chính quyền Mỹ vẫn chưa thực sự hiểu rõ cơ chế vận hành của các giao thức phi tập trung. Giám đốc điều hành DeFi Education Fund, Amanda Tuminelli, người trực tiếp tham dự phiên điều trần, cho biết bà “thất vọng sâu sắc” khi nhận thấy cơ quan chức năng đang đánh đồng nhiều loại công nghệ khác nhau và hiểu sai ngay cả cách giao diện người dùng (UI) vận hành. *bình luận* Cách gộp nhiều lớp hạ tầng – từ smart contract, front-end cho đến dịch vụ lưu trữ – vào một khối khái niệm mơ hồ làm tăng nguy cơ mở rộng trách nhiệm pháp lý thiếu ranh giới, đặc biệt với nhà phát triển mã nguồn mở.

Tuminelli dù vậy vẫn đánh giá tích cực việc thẩm phán Failla liên tục đào sâu vào các chi tiết kỹ thuật và pháp lý, cho thấy tòa án không muốn đưa ra phán quyết “một chiều” với công nghệ mới. Tuy nhiên, bà cho rằng rất khó đoán thời điểm có phán quyết tiếp theo. Khi lịch tái thẩm toàn diện của vụ án đã được dự kiến sang cuối năm 2026, nhiều khả năng tranh chấp quanh **tornado cash** và Roman Storm sẽ còn kéo dài thêm nhiều năm.

Trong phiên vừa qua, các vấn đề về *tự do ngôn luận* theo Tu chính án thứ nhất và tranh chấp liên quan đến *dịch vụ chuyển tiền không phép* không được đào sâu như các phiên trước. Thay vào đó, hai bên dành nhiều thời gian tranh luận về việc liệu New York có đủ căn cứ pháp lý để là nơi xét xử vụ án này hay không. Công tố cho rằng có mối liên hệ trực tiếp giữa **tornado cash** và New York thông qua: hacker, nhà đầu tư và cả sàn giao dịch bị tấn công – những chủ thể được đại diện bởi các luật sư hoặc tổ chức có trụ sở hoặc tài khoản tại New York. Phía Storm phản bác rằng nguồn vốn của nhà đầu tư không liên quan đến hành vi bị cáo buộc, đồng thời lập luận hacker sử dụng **tornado cash** không chứng minh được yếu tố “mục đích phạm pháp” chỉ dựa trên hướng dòng tiền.

Công tố còn tìm cách củng cố thẩm quyền xét xử của New York bằng cách viện dẫn cơ sở hạ tầng: các dịch vụ đám mây xây dựng trên Ethereum(ETH) mà **tornado cash** sử dụng, cũng như mối liên hệ với ngân hàng tại Manhattan. Đội ngũ luật sư bào chữa đáp trả rằng việc thanh toán chi phí cho dịch vụ đám mây – vốn là hạ tầng chung trên mạng Ethereum – không thể bị suy diễn thành hành vi “tiếp tay cho âm mưu phạm tội”.

Sau phiên xử năm ngoái, Storm đã nộp đơn theo Quy tắc Tố tụng Hình sự Liên bang số 29, yêu cầu tòa tuyên *vô tội toàn bộ* vì cho rằng chứng cứ của công tố “không đủ về mặt pháp lý”. Đề nghị này bị bác, nhưng đội ngũ bào chữa tiếp tục cảnh báo rằng nếu tòa không vạch rõ ranh giới, chính phủ Mỹ có thể từng bước *hình sự hóa ngay cả việc “công bố phần mềm phi tập trung”*, đặt các lập trình viên mã nguồn mở vào tình thế rủi ro chưa từng có. Công tố hiện đã đề nghị mở phiên *tái thẩm* đối với hai cáo buộc còn lại vào tháng 10 năm nay, trong khi Storm vẫn được tại ngoại nhờ khoản bảo lãnh 2 triệu USD.

*bình luận* Vụ **tornado cash** và Roman Storm không chỉ là một vụ án hình sự thông thường, mà đã trở thành phép thử lớn cho khung pháp lý Mỹ đối với *nhà phát triển DeFi, công cụ bảo vệ quyền riêng tư và phần mềm mã nguồn mở*. Cách tòa án xác định trách nhiệm của lập trình viên với một *mixer phi lưu ký* sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến xu hướng *quy định DeFi, tranh luận về quyền riêng tư on-chain và tự do biểu đạt thông qua mã nguồn* tại Mỹ trong nhiều năm tới.