Morgan Stanley tung ETF Bitcoin(BTC) phí 0,14%, trực diện thách thức quỹ IBIT của BlackRock

Thị trường *Bitcoin(BTC)* đang chứng kiến cuộc cạnh tranh mới giữa các quỹ ETF khi Morgan Stanley tung ra sản phẩm phí thấp, trực diện thách thức quỹ ETF *Bitcoin(BTC)* chủ lực của BlackRock(IBIT). Diễn biến này có thể làm thay đổi cấu trúc phí và dòng tiền trên thị trường ETF *Bitcoin(BTC)* trong thời gian tới.

Theo CoinDesk đưa tin ngày 8 (giờ địa phương), Morgan Stanley đã chính thức niêm yết và cho giao dịch quỹ ETF *Bitcoin(BTC)* mới với mã “MSBT”. Quỹ này mô phỏng chỉ số giá *Bitcoin(BTC)* tham chiếu của CoinDesk, với tổng mức phí quản lý chỉ 0,14%/năm, thấp hơn đáng kể so với mức 0,25% của iShares Bitcoin Trust(IBIT) do BlackRock(BLK) quản lý.

Cả MSBT và IBIT đều là ETF *Bitcoin(BTC)* dạng “spot”, tức trực tiếp nắm giữ *Bitcoin(BTC)* để bám sát giá thị trường. Vì cấu trúc sản phẩm tương đồng, lợi thế cạnh tranh giữa hai quỹ chủ yếu xoay quanh ba yếu tố: phí, *thanh khoản* và *khả năng tiếp cận* nhà đầu tư. Trong đó, “*giá/phí*” là tiêu chí mà nhà đầu tư dễ dàng so sánh và thường phản ứng rất nhanh. *bình luận* Việc Morgan Stanley lựa chọn mức phí 0,14% cho MSBT cho thấy chiến lược tấn công thẳng vào điểm nhạy cảm nhất của nhà đầu tư ETF *Bitcoin(BTC)*: chi phí nắm giữ dài hạn.

Tuy vậy, IBIT hiện vẫn duy trì ưu thế áp đảo về *thanh khoản*. Kể từ khi ra mắt, IBIT đã hút khoảng 55 tỷ USD (khoảng 81 nghìn tỷ đồng) tài sản, trở thành chuẩn tham chiếu của thị trường ETF *Bitcoin(BTC)* tại Mỹ. Quỹ này cũng đang dẫn đầu về khối lượng giao dịch hàng ngày và sở hữu thị trường phái sinh (quyền chọn) sôi động nhất trong nhóm ETF *Bitcoin(BTC)*.

James Seyffart, chuyên gia ETF của Bloomberg Intelligence, nhận định việc Morgan Stanley tung ra MSBT chắc chắn tạo tác động đến thị trường, nhưng “rất khó để bắt kịp *thanh khoản* của IBIT trong ngắn hạn”, đồng thời cho rằng nếu tính thêm lợi thế về thị trường quyền chọn gắn với IBIT, khoảng cách giữa hai sản phẩm nhiều khả năng vẫn sẽ duy trì trong một thời gian nữa. *bình luận* Với các nhà đầu tư tổ chức lớn và giới giao dịch chuyên nghiệp, độ sâu sổ lệnh và khả năng khớp lệnh khối lượng lớn mà không trượt giá là yếu tố gần như quan trọng ngang, thậm chí hơn cả mức phí danh nghĩa. Đây là nền tảng cốt lõi giúp IBIT giữ vững vị thế dẫn dắt.

Dù vậy, động thái của Morgan Stanley cho thấy cuộc chơi không chỉ dừng ở mức phí. Tập đoàn này sở hữu mảng quản lý tài sản với quy mô hàng nghìn tỷ USD cùng mạng lưới cố vấn tài chính rộng khắp, có thể nhanh chóng phân phối sản phẩm ETF *Bitcoin(BTC)* tới tập khách hàng đông đảo. Nate Geraci, Chủ tịch The ETF Store, nhấn mạnh rằng “*kênh phân phối* (distribution) là yếu tố cốt lõi trong thị trường ETF, và Morgan Stanley đang nắm lợi thế vượt trội ở điểm này”. Theo ông, sự kết hợp giữa “mạng lưới phân phối mạnh” và “mức phí thấp nhất” giúp MSBT trở thành đối thủ có tính cạnh tranh thực chất với IBIT.

Trong bối cảnh tỷ trọng đầu tư thông qua các cố vấn tài chính ngày càng tăng, sức ảnh hưởng của mạng lưới tư vấn trở nên đáng kể. Các cố vấn có xu hướng ưu tiên các sản phẩm đã được phê duyệt nội bộ, có cấu trúc phí tối ưu và dễ tích hợp vào danh mục khách hàng. Điều này mở ra khả năng một phần dòng vốn mới vào *Bitcoin(BTC)* sẽ được điều hướng trực tiếp sang MSBT thay vì tự động chảy vào IBIT như trước đây. *bình luận* Nếu Morgan Stanley tích cực khuyến nghị MSBT trong hệ thống tư vấn, sản phẩm này có thể nhanh chóng tích lũy tài sản ngay cả khi vẫn kém xa IBIT về *thanh khoản* trên thị trường thứ cấp.

Sự xuất hiện của MSBT với mức phí 0,14% cũng đánh dấu giai đoạn mới trong cuộc đua *phí* giữa các ETF *Bitcoin(BTC)*. Giai đoạn đầu, dòng tiền chủ yếu chảy vào một vài quỹ lớn nhờ uy tín nhà quản lý và *thanh khoản* nổi trội. Nhưng khi số lượng sản phẩm tăng lên, nhà đầu tư bắt đầu so đo nhiều hơn về chi phí nắm giữ. Theo hướng này, những quỹ ETF *Bitcoin(BTC)* phí thấp, gắn với hệ sinh thái phân phối mạnh giống như MSBT có thể gia tăng sức hút, đặc biệt với các nhà đầu tư dài hạn.

Thị trường ETF *Bitcoin(BTC)* vì thế đang dần phân hóa thành hai nhóm: một bên là các quỹ dẫn đầu về *thanh khoản* và giao dịch, như IBIT của BlackRock(BLK); bên còn lại là các quỹ nhắm vào lợi thế *chi phí thấp* và *kênh phân phối* rộng như MSBT của Morgan Stanley. Hiện tại, IBIT vẫn giữ vai trò chuẩn tham chiếu về quy mô, *thanh khoản* và độ nhận diện thương hiệu. Tuy nhiên, áp lực giảm phí lên IBIT và các đối thủ khác đang rõ ràng hơn khi các sản phẩm mới liên tục hạ trần chi phí.

Trong giai đoạn tới, giới phân tích dự đoán thị trường ETF *Bitcoin(BTC)* sẽ xoay quanh hai trục cạnh tranh chính: “*thanh khoản*” và “*chi phí*”. IBIT có thể tiếp tục thống trị về *thanh khoản*, nhưng các quỹ như MSBT lại có cơ hội giành thị phần từ lớp nhà đầu tư ưu tiên tối đa hóa hiệu quả chi phí. *bình luận* Cuộc đua giữa IBIT và MSBT không chỉ là cạnh tranh giữa hai sản phẩm ETF *Bitcoin(BTC)*, mà còn là phép thử cho hướng đi nào — ưu thế *thanh khoản* hay ưu thế *phí và phân phối* — sẽ chiếm ưu thế trong mô hình thị trường ETF *Bitcoin(BTC)* trong trung và dài hạn.