Tỷ lệ băm Bitcoin(BTC) tại Iran lao dốc vì xung đột, nhưng mạng lưới toàn cầu vẫn ổn định nhờ cấu trúc phân tán

Theo Hashrate Index công bố ngày 30 (giờ địa phương), hoạt động *“đào Bitcoin(BTC)”* tại Iran đã sụt giảm mạnh trong quý gần đây khi *“tỷ lệ băm Bitcoin(BTC)”* của nước này lao dốc giữa bối cảnh căng thẳng quân sự với Mỹ và Israel. Tuy vậy, *“tỷ lệ băm Bitcoin(BTC) toàn cầu”* vẫn duy trì gần như ổn định, cho thấy tác động của xung đột chỉ giới hạn trong phạm vi khu vực, còn mạng lưới toàn cầu được hưởng lợi từ hiệu ứng “phân tán rủi ro”.

Theo báo cáo mới nhất từ Hashrate Index và phân tích của Ian Fellpot, Giám đốc marketing tại Luxor Technology, *“tỷ lệ băm Bitcoin(BTC) tại Iran”* đã giảm khoảng 7EH/s so với quý trước, chỉ còn quanh mức 2EH/s. Iran hiện được ước tính sở hữu khoảng 427.000 máy đào Bitcoin đang hoạt động, nhưng phần đáng kể trong số đó đã phải tạm dừng hoặc giảm công suất.

Theo Fellpot, các đợt không kích từ Mỹ và Israel và động thái tấn công đáp trả của Iran đã làm rung chuyển môi trường khai thác tiền mã hóa tại nước này, song chưa ghi nhận tác động lan sang các trung tâm đào tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) hay Oman. Ông nhận định tác động “mới chỉ khoanh vùng ở Iran”, trong khi *“tỷ lệ băm Bitcoin(BTC) toàn cầu”* vẫn duy trì quanh ngưỡng 1.000EH/s. Nguyên nhân là không một khu vực đơn lẻ nào hiện sở hữu đủ công suất để đe dọa tính liên tục của cả mạng lưới.

Nhiều chuyên gia cho rằng diễn biến tại Iran một lần nữa cho thấy cấu trúc phân tán là thế mạnh cốt lõi của *“mạng lưới Bitcoin(BTC)”*. Thợ đào là những người chịu trách nhiệm xác thực giao dịch và ghi lại các khối mới. Khi một nhóm thợ đào bị gián đoạn hoạt động khiến *“tỷ lệ băm Bitcoin(BTC)”* giảm tại một khu vực, các mỏ đào ở nơi khác sẽ dần bù đắp phần công suất thiếu hụt, giúp mạng lưới tự điều chỉnh lại mức độ an toàn và khả dụng.

Trong khi đó, với *“tỷ lệ băm Bitcoin(BTC) toàn cầu”*, yếu tố gây sức ép lớn hơn lại là *“giá Bitcoin(BTC)”* chứ không phải chiến sự. Dựa trên đường trung bình động 30 ngày, *“tỷ lệ băm Bitcoin(BTC) toàn cầu”* đã giảm từ 1.066EH/s trong quý I xuống khoảng 1.004EH/s trong quý II, tương đương mức sụt 5,8%. *“Giá Bitcoin(BTC)”* hiện thấp hơn hơn 45% so với đỉnh lịch sử 126.000 USD thiết lập hồi tháng 10, kéo biên lợi nhuận của các mỏ đào đi xuống nhanh chóng.

Fellpot cho biết hiện nay *“lợi nhuận đào Bitcoin(BTC)”* mới là biến số chính quyết định việc dịch chuyển công suất giữa các khu vực, quan trọng hơn cả chi phí năng lượng hay yếu tố pháp lý. Các dòng máy đào đời cũ, hiệu suất thấp đã rơi vào tình trạng lợi nhuận âm và buộc phải tắt máy. Ông ước tính khoảng 252EH/s công suất thuộc nhóm thiết bị có mức hiệu quả trên 25J/TH đã phải ngừng hoạt động, trở thành “công suất biên” nằm ngoài mạng lưới.

Dữ liệu từ Hashrate Index cho thấy Mỹ đang dẫn đầu *“tỷ lệ băm Bitcoin(BTC) toàn cầu”* với hơn 37% thị phần, Nga khoảng 17% và Trung Quốc 12%. Ba quốc gia này cộng lại chiếm tới 65,6% tổng công suất *“đào Bitcoin(BTC)”* trên thế giới. Tuy nhiên, Fellpot nhấn mạnh rằng dù tỷ trọng giữa các nước dẫn đầu chưa thay đổi nhiều, cấu trúc bên trong đang dịch chuyển: thiết bị cũ dần bị loại bỏ, còn thế hệ máy đào hiện đại được ưu tiên đặt tại những khu vực có khả năng đảm bảo lợi nhuận dài hạn.

*bình luận* Diễn biến hiện tại giống một quá trình tái cơ cấu và tái bố trí mỏ đào hơn là “làn sóng tháo chạy” khỏi ngành. Ở các nước như Canada, *“tỷ lệ băm Bitcoin(BTC)”* có thể giảm nhẹ theo quý nhưng vẫn tăng nếu nhìn theo năm, cho thấy các mỏ đào đang điều chỉnh chiến lược vận hành chứ không rút lui.

Tổng thể, dữ liệu cho thấy *“tỷ lệ băm Bitcoin(BTC)”* phản ứng nhạy hơn với *“giá Bitcoin(BTC)”* và hiệu quả thiết bị đào so với các yếu tố như chiến tranh hay siết chặt quản lý. Trường hợp Iran, nơi căng thẳng địa chính trị khiến công suất đào sụt mạnh nhưng không đủ để làm rung chuyển *“tỷ lệ băm Bitcoin(BTC) toàn cầu”*, tiếp tục củng cố luận điểm rằng cấu trúc phân tán giúp *“mạng lưới Bitcoin(BTC)”* duy trì ổn định ngay cả khi một khu vực lớn gặp biến động.