Thị trường đầu tư mạo hiểm *tiền mã hóa* đang xuất hiện nghịch lý: *tiền* nhiều hơn nhưng *deal* lại ít đi. Theo Messari thống kê, trong 12 tháng kết thúc vào tháng 3 năm 2026, tổng quy mô *gọi vốn tiền mã hóa* (crypto fundraising, funding rate) đã tăng 50% so với cùng kỳ, vượt mốc 25,5 tỷ USD (khoảng 37.994 tỷ đồng, với tỷ giá 1 USD = 1.489,70 won). Tuy nhiên, trong cùng giai đoạn, tổng khối lượng giao dịch (deal) lại giảm tới 46%.
Diễn biến này cho thấy chiến lược *phân tán rủi ro* vào các startup giai đoạn sớm đang nhanh chóng hạ nhiệt, thay vào đó là xu hướng *tập trung vốn* vào các vòng gọi vốn siêu lớn (mega round) ở giai đoạn muộn. Vốn không còn dàn trải mà được *lựa chọn kỹ* hơn. Cùng thời điểm, tổng vốn hóa thị trường *tiền mã hóa* chỉ nhích nhẹ rồi đi ngang, khi sau một đêm đã lùi 0,1% về 2.380 tỷ USD, còn *Bitcoin(BTC)* dao động quanh 68.200 USD, chỉ tăng giảm khoảng 0,7% so với ngày trước đó.
“từ tiền mã hóa”, “từ crypto fundraising”, “từ Bitcoin(BTC)”
Theo Giám đốc điều hành Messari, Eric Turner (Eric Turner), trong 1 năm qua, *quy mô trung bình mỗi deal* trên thị trường *đầu tư tiền mã hóa* đã tăng vọt lên 34 triệu USD, tương đương mức nhảy 272% so với giai đoạn liền trước. Ngược lại, số lượng deal thành công gần như giảm một nửa. Tổng quy mô *gọi vốn* vẫn mở rộng lên 25,5 tỷ USD, nhưng *cách phân phối dòng tiền* đã thay đổi rõ rệt: thay vì rót vào các startup giai đoạn *Seed*, tiền đổ mạnh hơn về phía những nền tảng hạ tầng và mạng lưới đã có vị thế.
Turner cho rằng chiến lược “cứ rải vốn đã rồi tính sau” theo kiểu *spray and pray* – vốn phổ biến ở các chu kỳ trước – đang bị thay thế bởi các khoản cược *niềm tin cao*, tập trung hơn. Bề ngoài, *funding* tăng giúp bức tranh có vẻ lạc quan, nhưng ông chỉ ra rằng ngoại trừ Dragonfly Capital, rất ít quỹ *VC tiền mã hóa* lớn chủ động lập thêm quỹ mới thời gian gần đây. Điều này cho thấy *dòng tiền mới* thực sự chảy vào thị trường không nhiều. Nếu nguồn vốn chủ yếu đến từ việc tái phân bổ nội bộ, việc tăng quy mô ở vài deal lớn khó có thể xem là dấu hiệu cho thấy nền tảng thị trường đang được mở rộng.
“từ spray and pray”, “từ gọi vốn tiền mã hóa”, “từ vốn mạo hiểm crypto”
Xu hướng *dồn vốn vào chất lượng* cũng phản ánh việc *tiền tổ chức* đang vận hành thị trường *tiền mã hóa* ngày càng giống với *fintech* truyền thống. Các vòng gọi vốn chiến lược giai đoạn muộn kéo tổng khối lượng *funding* lên cao, trong khi nhà đầu tư ưu tiên các nền tảng và hạ tầng có “hào kinh tế” (moat) đủ rộng, chịu được rủi ro pháp lý và sở hữu mô hình doanh thu rõ ràng. Ngược lại, những *token quản trị* còn mơ hồ về công dụng, hay các câu chuyện đầu tư ở giai đoạn rất sớm, đang mất dần sức hút.
Sự tập trung vốn còn thể hiện ở mặt *nhà đầu tư*. Số lượng nhà đầu tư đang hoạt động giảm 34,5%, chỉ còn 3.225. Một phần lực bán đến từ những dòng vốn “du lịch” – các quỹ, nhà đầu tư chỉ vào thị trường *tiền mã hóa* theo *trend* trong giai đoạn tăng giá rồi rút lui khi không chịu nổi biến động. Bên cạnh đó là sự thoái lui của các *crossover fund* từng thử sức với tài sản số. Nếu xu hướng này kéo dài, các đội ngũ sáng lập giai đoạn sớm có thể đối mặt với *khoảng trống vốn* và căng thẳng thanh khoản, còn doanh nghiệp ở vòng Series B, Series C có cơ hội đòi hỏi mức định giá cao hơn, làm gia tăng tình trạng phân hóa trong ngành.
“từ nhà đầu tư tổ chức”, “từ token quản trị”, “từ vốn crossover”
Biến động trong tháng 2 cho thấy rõ hơn bức tranh “*tiền nhiều, deal ít*”. Trong tổng số 795 triệu USD *gọi vốn* tháng này, riêng 3 thương vụ đã chiếm tới 44%. Tether, đơn vị phát hành một trong các *stablecoin* lớn nhất thị trường, đã rót 200 triệu USD vào nền tảng thương mại số Whop. Ứng dụng stablecoin ARQ thì huy động thành công 70 triệu USD trong vòng Series B do Sequoia Capital dẫn dắt.
Dòng vốn còn chảy mạnh vào mảng *thị trường dự đoán* (prediction market). Novig đã gọi được 75 triệu USD trong vòng do Pantera Capital chủ trì. Diễn biến này trùng với thông tin các đối thủ như Kalshi và Polymarket đang đàm phán huy động vốn ở mức định giá khoảng 2 tỷ USD. Trong mắt nhà đầu tư, các nền tảng này có “rào cản pháp lý” tương đối rõ ràng và mô hình doanh thu đã được kiểm chứng, mang lại cảm giác an toàn hơn so với các dự án thiếu khung pháp lý hoặc chưa có nguồn thu ổn định.
Dù vậy, ngay cả với những tấm “séc khủng” như trên, tổng giá trị *funding* trong tháng 2 vẫn giảm 65,3% so với 30 ngày trước đó, chỉ còn 795 triệu USD. Việc một vài *mega deal* quyết định phần lớn số liệu theo tháng khiến cảm nhận thực tế của thị trường trở nên thất thường hơn, lúc rất nóng, lúc lại trầm hẳn xuống.
“từ stablecoin”, “từ thị trường dự đoán”, “từ mega deal”
Nhìn về năm 2026, thị trường *đầu tư tiền mã hóa* đang đứng giữa kỳ vọng *IPO* bùng nổ và nỗi lo thiếu vắng *dòng tiền mới*. Pantera Capital nhận định 2026 có thể trở thành năm “bứt phá” của các đợt IPO liên quan tài sản số, trong đó Circle và Figure được kỳ vọng là những cái tên mở đường. Tuy nhiên, để mức định giá cao này duy trì được trên sàn, môi trường vĩ mô cần ủng hộ: thị trường trái phiếu không quá rủi ro và chứng khoán vẫn giữ được sự ổn định tương đối.
Trong bối cảnh đó, ranh giới giữa *VC crypto* và *tài chính truyền thống* ngày càng mờ dần. Các ngân hàng như JP Morgan(JPM) và những tổ chức lớn như Sequoia đang dần ngồi vào “chiếc ghế” mà các quỹ *crypto-native* từng nắm giữ trong giai đoạn 2017–2022. Nếu như nguồn “*tiền tươi*” mà Turner đề cập không sớm quay lại, *pipeline đổi mới* có nguy cơ chậm nhịp. Nhưng ít nhất trong ngắn hạn, dòng vốn nhiều khả năng vẫn sẽ ưu tiên chảy vào các mô hình kinh doanh đã chín, hạ tầng cốt lõi và những nền tảng có lợi thế cạnh tranh rõ nét, hơn là mạo hiểm với các dự án khởi điểm mơ hồ.
“từ IPO tài sản số”, “từ VC crypto”, “từ đổi mới tiền mã hóa”
bình luận Xu hướng “*ít deal, nhiều tiền*” trong *gọi vốn tiền mã hóa* phản ánh một thị trường đang trưởng thành nhanh, nhưng cũng kén chọn hơn. Nhà đầu tư mới bước vào giai đoạn này cần ý thức rằng “*chất lượng*” – từ pháp lý, mô hình doanh thu đến hạ tầng kỹ thuật – đang quan trọng hơn rất nhiều so với câu chuyện tăng giá *token* trong ngắn hạn.
Bình luận 0