Aave(AAVE) rung chuyển governance: ACI tuyên bố giải thể vì tranh cãi đề xuất ‘Aave Will Win’ 42,5 triệu USD

Theo The Block đưa tin ngày 4 (giờ địa phương), Aave Chan Initiative (ACI) – một trong những *từ*đại diện ủy quyền quản trị* từ (delegate) và nhà cung cấp dịch vụ quan trọng nhất trong hệ sinh thái *từ*Aave(AAVE)* từ – cho biết sẽ không gia hạn hợp đồng với *từ*Aave DAO* từ và sẽ tiến hành giải thể tổ chức dần trong vòng 4 tháng tới. Động thái này diễn ra đúng lúc tranh cãi quanh đề xuất *từ*“Aave Will Win”* từ bùng lên, xoay quanh tiêu chuẩn quản trị và động lực biểu quyết, khiến cấu trúc *từ*governance* từ của Aave đứng trước nhiều dấu hỏi.

Theo tuyên bố ngày 4 (giờ địa phương), nhà sáng lập ACI là Marc Zeller nói rằng nhóm “vẫn sẽ tiếp tục tham gia hoạt động quản trị, hoàn thành toàn bộ các cam kết còn lại, sau đó bàn giao hạ tầng và vai trò cho Aave DAO hoặc một nhà cung cấp dịch vụ kế nhiệm”. Zeller nhấn mạnh “ACI được tạo ra cho Aave. Nếu không còn tương lai trong hệ sinh thái Aave, cái tên này không còn ý nghĩa. Khi hoàn tất nghĩa vụ, ACI sẽ chấm dứt hoạt động”.

Quyết định của ACI gắn trực tiếp với việc đề xuất *từ*“Aave Will Win”* từ bước sang giai đoạn tiếp theo trong quy trình quản trị. Đề xuất này xây dựng mô hình tài trợ phát triển từ ngân quỹ DAO, trong đó phân bổ cho Aave Labs tối đa 42,5 triệu USD stablecoin và 75.000 token *từ*Aave(AAVE)* từ. ACI nhiều lần phản đối, cho rằng gói hỗ trợ này có quy mô quá lớn, đồng thời việc đi kèm lượng token AAVE có quyền biểu quyết tạo ra rủi ro tập trung quyền lực quản trị.

Cuộc bỏ phiếu đã gây tranh cãi ngay từ giai đoạn “Temp Check” (kiểm tra sơ bộ). Ngày 25 tháng 2 (giờ địa phương), ACI và Aave Labs còn công bố hai báo cáo riêng, với cách đánh giá khác nhau về đóng góp lịch sử, khiến tranh luận leo thang. Cuộc bỏ phiếu off-chain trên Snapshot sau đó kết thúc với kết quả: 52,58% phiếu thuận, 42% phiếu chống, 5,42% phiếu trắng – đủ để đề xuất được thông qua bước này. Theo cấu trúc quản trị của *từ*Aave DAO* từ, đề xuất sẽ tiếp tục qua giai đoạn ARFC (Aave Request for Final Comment) và một vòng bỏ phiếu off-chain nữa, trước khi trở thành AIP (Aave Improvement Proposal) on-chain có hiệu lực ràng buộc.

Trong tuyên bố, ACI cáo buộc kết quả Temp Check cho thấy “các địa chỉ liên kết với Labs đã tự bỏ phiếu thông qua ngân sách của chính mình”. Theo ACI, trong môi trường mà bên thụ hưởng ngân sách khổng lồ lại nắm giữ “sức mạnh biểu quyết không công khai” và trực tiếp bỏ phiếu cho đề xuất liên quan đến ngân sách đó, thì “nhà cung cấp dịch vụ độc lập không còn chỗ đứng”. Ở góc độ này, ACI đã đánh thẳng vào nguy cơ *từ*xung đột lợi ích trong governance* từ DeFi – vấn đề vốn thường bị xem nhẹ khi bên phát triển nắm nhiều token.

bình luận: Tranh cãi quanh *từ*Aave(AAVE)* từ cho thấy bài toán cũ trong DeFi: làm sao cân bằng giữa huy động vốn cho phát triển và giữ được cơ chế biểu quyết không bị chi phối bởi một vài bên lớn.

Như một phần của quy trình chuyển giao, ACI cho biết sẽ trực tiếp nộp một AIP nhằm dừng dòng tiền mà mình đang nhận liên quan đến GHO – stablecoin trong hệ sinh thái Aave. Nhóm cũng cam kết chuyển 120 ngày chi trả còn lại về kho bạc (treasury) của DAO để hoàn tất quá trình rút lui, đồng thời nếu AIP được thông qua sẽ cắt giảm dòng vesting token AAVE đang nhận thông qua LlamaPay. Theo The Block, Aave Labs chưa có phản hồi chính thức trước các yêu cầu bình luận.

Hiện tại, *từ*Aave(AAVE)* từ vẫn là một trong những giao thức DeFi cho vay – đi vay lớn nhất thị trường. Dữ liệu từ DeFiLlama cho thấy tổng giá trị tài sản khóa (TVL) của Aave đạt khoảng 26,51 tỷ USD, trong khi tổng TVL toàn thị trường DeFi vào khoảng 93 tỷ USD. Như vậy, Aave đang chiếm xấp xỉ một phần ba tài sản bị khóa trong mảng DeFi.

bình luận: Vị thế thống trị của *từ*Aave(AAVE)* từ khiến mọi xáo trộn trong cấu trúc quản trị đều có thể tạo hiệu ứng lan rộng sang các giao thức khác, đặc biệt là các dự án cũng đang thử nghiệm mô hình tài trợ phát triển từ ngân quỹ DAO.

Trên thị trường, nhiều ý kiến cho rằng sự rút lui của ACI không chỉ đơn thuần là “tái cơ cấu tổ chức”, mà còn là phép thử đối với niềm tin vào cấu trúc *từ*governance của Aave DAO* từ. Câu hỏi đặt ra là làm thế nào *từ*Aave(AAVE)* từ có thể tinh chỉnh tiêu chuẩn quản trị, vừa đáp ứng nhu cầu bổ sung ngân sách phát triển, vừa giải quyết được những tranh cãi về quyền biểu quyết và xung đột lợi ích. Cách Aave xử lý đề xuất *từ*“Aave Will Win”* từ và khoảng trống mà ACI để lại trong hệ sinh thái sẽ là điểm đáng theo dõi trong những tháng tới, không chỉ với cộng đồng Aave mà còn với toàn bộ thị trường *từ*tiền mã hóa và DeFi* từ.