Hàn Quốc sốc vì lộ seed phrase ví tịch thu, 4 triệu Free Retokum(PRTG) ‘bốc hơi’ 60 tỷ won

*Theo Yonhap đưa tin ngày 24 (giờ địa phương),* một sự cố nghiêm trọng liên quan đến **tài sản mã hóa**, cụ thể là việc lộ *từ* “cụm từ khôi phục ví (seed phrase)” *từ* ví tài sản số bị cơ quan thuế Hàn Quốc tịch thu, đã buộc chính phủ nước này phải khẩn cấp tiến hành rà soát liên ngành. Việc để lộ cụm từ khôi phục đồng nghĩa “chìa khóa” của ví bị công khai, làm dấy lên lo ngại về toàn bộ quy trình lưu ký **tài sản mã hóa** bị tịch thu trong khu vực công.

Theo thông tin từ Bộ Kinh tế – Tài chính Hàn Quốc, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Koo Yoon Cheol cho biết sau sự cố hình ảnh trong thông cáo báo chí của Cơ quan Thuế Quốc gia Hàn Quốc (NTS) làm lộ dữ liệu nhạy cảm, chính phủ sẽ phối hợp với Ủy ban Dịch vụ Tài chính và Cơ quan Giám sát Tài chính tiến hành **kiểm tra toàn diện** cách thức lưu trữ, quản lý **tài sản mã hóa** bị kê biên trong quá trình cưỡng chế thuế. Trên nền tảng X (trước đây là Twitter), ông Koo nhấn mạnh sẽ rà soát lại toàn bộ hiện trạng **tài sản mã hóa** bị tịch thu và khẩn trương siết chặt cơ chế kiểm soát an ninh.

Sự cố bắt nguồn từ việc Cơ quan Thuế Quốc gia công bố thông cáo báo chí về thành tích điều tra các vụ trốn thuế, kèm theo hình ảnh ví cứng đã bị tịch thu. Trong bức ảnh này, toàn bộ cụm từ khôi phục (mnemonic/seed phrase) của ví được hiển thị rõ ràng. Điều này đồng nghĩa bất kỳ bên thứ ba nào nhìn thấy hình ảnh cũng có thể *từ* “khôi phục ví” *và* “rút toàn bộ tài sản” *từ* đó một cách hợp lệ trên mạng lưới blockchain, dù hành vi là phi pháp.

Theo ước tính ban đầu của nhà chức trách, khoảng 4 triệu token **Free Retokum(PRTG)** được lưu trữ trong chiếc ví bị rút ra trong vòng vài giờ sau khi hình ảnh được đăng tải. Thiệt hại tạm tính lên tới khoảng 60 tỷ won, tương đương gần 4,8 triệu USD (khoảng 70,97 tỷ đồng). Con số này cho thấy chỉ một sơ suất về *từ* “bảo mật khóa riêng” *từ* cũng có thể dẫn tới tổn thất hàng chục tỷ đồng trong bối cảnh **tài sản mã hóa** có tính thanh khoản và khả năng chuyển nhượng tức thời.

Ông Koo khẳng định đợt kiểm tra lần này không chỉ là biện pháp xử lý tình huống mang tính tạm thời đối với riêng Cơ quan Thuế Quốc gia, mà là bước đi nhằm nhận diện và khắc phục triệt để các lỗ hổng trong cơ chế kiểm soát **tài sản mã hóa** bị tịch thu ở tất cả cơ quan công quyền. Đồng thời, ông nhấn mạnh **tài sản mã hóa** do nhà nước Hàn Quốc nắm giữ hiện nay chỉ giới hạn ở tài sản bị tịch thu trong quá trình điều tra, truy tố và cưỡng chế thi hành pháp luật; chính phủ không tiến hành đầu tư hay nắm giữ tiền mã hóa vì mục đích khác.

*bình luận* Việc chính phủ phải chủ động làm rõ danh mục nắm giữ **tài sản mã hóa** cho thấy mức độ nhạy cảm của vấn đề, nhất là trong bối cảnh nhiều quốc gia đang tranh luận về chuyện nhà nước có nên trực tiếp sở hữu, quản lý hoặc đầu tư vào loại tài sản này hay không.

Vụ việc lần này cũng làm dấy lại tranh cãi về năng lực lưu ký tài sản số trong khu vực công, khi cộng đồng nhắc lại trường hợp Sở Cảnh sát Gangnam (Seoul) từng vấp phải chỉ trích vì để xảy ra tranh cãi liên quan đến việc ủy thác lưu trữ 22 **Bitcoin(BTC)** bị tịch thu trong một vụ điều tra tấn công mạng hồi năm 2021. Khi đó, số **Bitcoin(BTC)** bị giao cho một đơn vị lưu ký bên ngoài quản lý, trước khi các vấn đề về quy trình giám sát và an toàn tài sản khiến dư luận đặt dấu hỏi.

Nhiều chuyên gia trong ngành đánh giá, dù chủ thể nắm giữ là cơ quan nhà nước hay tổ chức lưu ký tư nhân, nếu quy trình *từ* “quản lý khóa riêng (private key)” *từ* và kiểm soát nội bộ không đủ chặt chẽ, **tài sản mã hóa** bị tịch thu có thể “bốc hơi” chỉ trong thời gian rất ngắn. Kết cấu phi tập trung của blockchain không cho phép đảo ngược giao dịch, nên một khi khóa riêng hoặc cụm từ khôi phục bị lộ, thiệt hại gần như không thể khắc phục bằng biện pháp kỹ thuật.

Chính phủ Hàn Quốc dự kiến thông qua đợt kiểm tra liên ngành lần này để rà soát toàn diện các yếu tố: phương thức lưu trữ ví (ví lạnh, ví cứng, ví đa chữ ký), mô hình phân quyền truy cập, quy trình lựa chọn và giám sát đơn vị lưu ký bên ngoài, cũng như quy chuẩn xử lý dữ liệu nhạy cảm trong hoạt động truyền thông – từ việc chụp ảnh, quay video cho tới phát hành thông cáo báo chí.

*bình luận* Một trong những trọng tâm được thị trường chú ý là việc liệu cơ quan công quyền có bắt buộc áp dụng cơ chế đa chữ ký (multi-sig), hệ thống tách biệt nhiệm vụ (segregation of duties) và quy trình “bốn mắt” đối với mọi thao tác liên quan **tài sản mã hóa** hay không. Đây là các chuẩn mực vốn được yêu cầu trong hệ thống tài chính truyền thống, nhưng chưa được áp dụng đồng bộ vào mảng tài sản số.

Trong bối cảnh Hàn Quốc đang tăng cường giám sát **tài sản mã hóa**, từ quy định niêm yết đến yêu cầu lưu ký và công bố thông tin, sự cố làm lộ seed phrase tại Cơ quan Thuế Quốc gia được xem là phép thử về năng lực tự bảo vệ hệ thống của chính khu vực công. Niềm tin của thị trường sẽ phụ thuộc lớn vào việc chính phủ có thể nhanh chóng nâng chuẩn an ninh nội bộ lên ngang bằng, hoặc cao hơn, so với yêu cầu đang áp đặt lên các sàn giao dịch và tổ chức trung gian hay không.

Nếu quá trình tái thiết lập quy trình lưu trữ và quản trị **tài sản mã hóa** được triển khai bài bản – với các chuẩn an ninh cao, cơ chế giám sát độc lập và quy trình xử lý sự cố rõ ràng – Hàn Quốc có thể biến khủng hoảng này thành cơ hội củng cố vị thế trung tâm tài chính số trong khu vực. Ngược lại, nếu các lỗ hổng về *từ* “bảo mật tài sản số” *từ* không được khắc phục triệt để, mọi nỗ lực lập khuôn khổ pháp lý cho **tài sản mã hóa** rất dễ bị thị trường nghi ngờ về tính hiệu quả và khả năng thực thi.