etherfi rời Scroll, chọn Optimism(OP): Cuộc đua Ethereum(Ethereum) Layer2 chuyển từ TVL sang ‘phí thực dùng’

etherfi rời Scroll, chọn Optimism: Cuộc đua *Ethereum(Ethereum)* Layer2 chuyển từ TVL sang “phí thực dùng”

Theo The Defiant đưa tin ngày 18 (giờ địa phương), dự án neobank phi tập trung kiêm nhà phát hành thẻ tiền mã hóa *etherfi* vừa quyết định rời bỏ giải pháp mở rộng Layer2 *Scroll* để chuyển toàn bộ hoạt động sang *Optimism(OP)*. Động thái này không chỉ kéo theo hàng trăm triệu USD TVL mà còn cuốn đi “cỗ máy tạo phí” lớn nhất của Scroll, báo hiệu cuộc cạnh tranh thu hút ứng dụng trên hệ sinh thái *Ethereum(Ethereum)* Layer2 sẽ khốc liệt hơn theo hướng tập trung vào *phí thực dùng* và *hạ tầng thanh toán*.

Trong thông báo trên X ngày 18 (giờ địa phương), etherfi cho biết sẽ lần lượt chuyển dịch tài khoản *Cash* và chương trình thẻ từ Scroll sang OP Mainnet của Optimism trong vòng vài tháng. Kế hoạch bao gồm hơn 70.000 thẻ đang hoạt động, khoảng 300.000 tài khoản người dùng và khoảng 160 triệu USD (khoảng 2.321 tỷ đồng) TVL sẽ được “bốc nguyên khối” sang hệ Optimism.

Theo dữ liệu từ nền tảng DeFiLlama ngày 19 (giờ địa phương), tổng TVL của Scroll chỉ vào khoảng 188 triệu USD (khoảng 2.727 tỷ đồng). Với việc tài sản liên quan đến etherfi chiếm tỷ lệ rất lớn, nhiều nhận định cho rằng sau khi quá trình di chuyển hoàn tất, TVL của Scroll có thể sụt xuống mức dưới một nửa hiện tại.

etherfi – nguồn phí lớn nhất của Scroll rời đi

Dù cú sốc TVL là rất đáng chú ý, ảnh hưởng lớn nhất từ *etherfi* với Scroll lại nằm ở *dòng phí* (fee) mà dự án này tạo ra. Theo DeFiLlama, mảng dịch vụ tiêu dùng *EtherFi Cash* trên Scroll mang về khoảng 13,2 triệu USD (khoảng 191 tỷ đồng) phí mỗi năm theo ước tính quy đổi năm. Chỉ riêng 24 giờ gần nhất, phí phát sinh đã vượt 23.000 USD (khoảng 3,3 tỷ đồng), giúp EtherFi Cash trở thành nguồn doanh thu vượt trội trong nhóm dApp hàng đầu của Scroll.

Để so sánh, giao thức cho vay Aave(AAVE) V3 trên Scroll chỉ tạo ra khoảng 564.000 USD (khoảng 8,1 tỷ đồng) phí mỗi năm. Nghĩa là *EtherFi Cash* mang về lượng phí cao gấp khoảng 23 lần Aave V3 – con số cho thấy tầm quan trọng của etherfi đối với dòng tiền thực trong hệ sinh thái Scroll.

etherfi cho biết, kể từ khi ra mắt sản phẩm *Cash* vào tháng 9 năm 2024, tổng giá trị xử lý qua thẻ đã vượt 265 triệu USD (khoảng 3.844 tỷ đồng). Dựa trên số liệu này, dự án khẳng định đây là một trong những chương trình thẻ tiền mã hóa *non-custodial* (không lưu ký) có quy mô lớn nhất hiện nay. Việc chuyển sang *Optimism(OP)* vì thế đồng nghĩa: toàn bộ hạ tầng thẻ, lưu lượng thanh toán và dòng phí gắn với nó sẽ được tái định vị trên một Layer2 mới.

Optimism ký “đối tác dài hạn” với etherfi – vì sao Scroll bị bỏ lại?

Trong thông báo công khai, etherfi không nhấn mạnh yếu tố “chia tay” Scroll, mà tập trung nói về “quan hệ đối tác dài hạn” với *Optimism(OP)*. Dự án cho biết các lý do chính để chọn Optimism là *thanh khoản sâu hơn, mạng lưới DeFi rộng hơn và hỗ trợ tốt hơn cho stablecoin nội địa*. Điều này cho thấy tiêu chí chọn Layer2 của các ứng dụng lớn đang dần dịch chuyển từ “phí rẻ, giao dịch nhanh” sang “hệ sinh thái tài chính – thanh toán phong phú và có thể khai thác được”.

Đồng sáng lập etherfi, Rok Kopp, chia sẻ với The Defiant rằng Optimism là một trong những người tiên phong trong mảng Layer2 và các giải pháp mở rộng Ethereum, đồng thời cho rằng tầm nhìn *Superchain* đang vận hành một số sản phẩm blockchain được dùng rộng rãi nhất trên thế giới. Ông nhấn mạnh etherfi muốn xây dựng dịch vụ có khả năng mở rộng trên một hạ tầng “đã được kiểm chứng và hiệu quả về chi phí”, đồng thời đánh giá cao quá trình làm việc với đội ngũ OP Labs trong việc đẩy mảng neobank DeFi lên một nấc thang mới.

Phía Optimism cùng ngày cũng đăng bài trên blog, mô tả hợp tác với *etherfi* là một “quan hệ đối tác doanh nghiệp OP dài hạn nhằm mở rộng thanh toán on-chain”. Nói cách khác, đây không chỉ là “thu hút thêm một dApp”, mà là chiến lược củng cố toàn bộ *hạ tầng thanh toán – tài chính* trong hệ *Optimism(OP)*.

bình luận: Việc Optimism gắn nhãn “OP Enterprise” và “thanh toán on-chain” cho thương vụ etherfi cho thấy họ muốn định vị mình không đơn thuần là một Layer2 kỹ thuật, mà là một lớp hạ tầng tài chính số cho các doanh nghiệp, ngân hàng số và dịch vụ tiêu dùng quy mô lớn.

Cuộc đua Layer2: từ TVL sang “phí thực dùng” và kịch bản etherfi

Thương vụ *etherfi – Optimism* phản ánh sự thay đổi rõ nét trong cách cạnh tranh giữa các Layer2 trên *Ethereum(Ethereum)*. Thay vì chỉ “khoe” TVL, số lượng ví hoặc giao dịch thô, trọng tâm đang chuyển sang:

- Ai sở hữu nhiều ứng dụng tạo *phí bền vững* nhất?

- Ai nắm được những trường hợp sử dụng có *dòng doanh thu gắn với nền kinh tế thực* (thanh toán, thẻ, lương, đối soát doanh nghiệp)?

Scroll là một giải pháp *zk-rollup* nhấn mạnh bảo mật, mở rộng và thân thiện với nhà phát triển. Tuy nhiên, việc không giữ chân được một ứng dụng có volume thanh toán lớn như *EtherFi Cash* khiến Scroll phải đối mặt với câu hỏi: *điểm hấp dẫn về mặt sử dụng thực và dòng phí của mình nằm ở đâu?*

Ngược lại, *Optimism(OP)* đang theo đuổi chiến lược *Superchain*: gom nhiều rollup và app-chain vào cùng một “khối kinh tế”, tập trung thanh khoản, người dùng và nhà phát triển. Sự xuất hiện của etherfi trong hệ này là một minh chứng rằng Optimism không chỉ thu hút DeFi thuần túy, mà còn kéo được các mô hình neobank, thẻ và thanh toán on-chain – những mảnh ghép thường bị xem là khó mở rộng do vướng pháp lý và trải nghiệm người dùng.

bình luận: Với một Layer2, một ứng dụng như EtherFi Cash – tạo ra hơn 10 triệu USD phí/năm – về bản chất giống như “một doanh nghiệp fintech lớn” đặt trụ sở trên chain. Giá trị chiến lược của “một doanh nghiệp” như vậy thường cao hơn rất nhiều so với hàng trăm triệu USD TVL “nằm im” trong các pool farm hoặc airdrop.

Bài toán còn lại cho Scroll: khôi phục niềm tin và tìm “killer app” mới

Việc *etherfi* rời đi để lại cho Scroll nhiều thách thức. Ứng dụng tiêu dùng nổi bật nhất và nguồn phí lớn nhất biến mất, đồng nghĩa với việc nhà đầu tư và nhà phát triển sẽ tự hỏi: *động lực tăng trưởng tiếp theo của Scroll là gì?* TVL và phí giảm không chỉ là chỉ báo tài chính, mà có thể kéo theo những điều chỉnh sâu rộng về:

- Chiến lược quản trị giao thức

- Chính sách ưu đãi, airdrop, incentive

- Cách sử dụng quỹ hệ sinh thái để thu hút dự án mới

Tuy vậy, việc “di cư” giữa các chain đang dần trở nên bình thường trong thế giới Layer2. Các yếu tố như phí, thanh khoản, môi trường pháp lý, điều khoản hợp tác hay khả năng tích hợp doanh nghiệp khiến cho ứng dụng không còn lý do cố định vĩnh viễn trên một chain như trước.

Khả năng cao Scroll sẽ phải:

- Xây lại chiến lược *incentive* nhắm vào các mảng có dòng phí thực (trading, lending, thanh toán, phái sinh…)

- Tìm kiếm một hoặc vài *killer app* mới có khả năng tạo doanh thu, chứ không chỉ hút TVL ngắn hạn

- Tăng cường hợp tác với các dự án DeFi, fintech, hoặc các đối tác doanh nghiệp muốn thử nghiệm thanh toán on-chain

Ở chiều ngược lại, *Optimism(OP)* hiện đang tạm thời dẫn trước trong mảng neobank và thanh toán on-chain nhờ thu hút được etherfi. Tuy nhiên, cục diện Layer2 trên *Ethereum(Ethereum)* vẫn có thể đảo chiều nhanh chóng, nếu Scroll hoặc các đối thủ khác chiêu mộ được những ứng dụng có “mô hình kinh doanh” tương tự – tạo ra *phí đều đặn, gắn với hành vi chi tiêu và giao dịch thực*.

bình luận: Việc etherfi chuyển từ *Scroll* sang *Optimism(OP)* là một dấu mốc cho thấy cuộc chơi Layer2 không còn xoay quanh “số TVL trên bảng xếp hạng”, mà đang dịch chuyển sang cuộc đua về *thực dùng, dòng phí và quan hệ đối tác dài hạn*. Ai sở hữu nhiều “doanh nghiệp on-chain” tạo doanh thu bền vững hơn, người đó có lợi thế dài hạn trong hệ sinh thái *Ethereum(Ethereum)*.