Theo Cryptonews đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), nền tảng nhắn tin **“Telegram”** đã vượt mốc 1 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng trên toàn cầu, trong bối cảnh blockchain **“Ton(TON)”** – vốn gắn chặt với hệ sinh thái Telegram – đang nổi lên như một trong những ứng viên mạnh nhất cho *từ*tiền mã hóa* trong cuộc đua giành “đại chúng hóa”. Ban đầu được thiết kế như blockchain gốc của Telegram, **“Ton(TON)”** hiện được xem là một thí nghiệm hiếm có trong việc “nhúng hạ tầng web3 vào bên trong ứng dụng nhắn tin”, đồng thời là ví dụ tiêu biểu cho chiến lược kết hợp web2 – web3.
Trong cuộc phỏng vấn với Cryptonews, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Quỹ Ton(TON Foundation), ông Max Crown cho biết **“Ton(TON)”** khác các blockchain lớp 1 khác ở chỗ đã giành được điểm chạm trực tiếp với người dùng cuối ngay từ đầu, và kiến trúc “native trong Telegram” sẽ trở thành động lực tăng trưởng chính trong giai đoạn tới. Theo ông, thiết kế thân thiện với người dùng, định vị *từ*NFT* như tài sản xã hội – văn hóa, cùng với dòng vốn từ nhà đầu tư tổ chức sẽ là ba trụ cột tăng trưởng tiếp theo của **“Ton(TON)”**.
Ở góc độ kỹ thuật, **“Ton(TON)”** được xây dựng ngay từ đầu với giả định phải chịu được “quy mô internet”, ưu tiên tính hoàn tất giao dịch nhanh, độ trễ thấp và cấu trúc phí dễ dự đoán. Điều này tạo nên văn hóa nhà phát triển khác biệt: thay vì thiên về tài chính phức tạp, các đội ngũ trên **“Ton(TON)”** tối ưu cho tốc độ và trải nghiệm, khiến ứng dụng trên Ton vận hành gần với ứng dụng di động truyền thống hơn là dịch vụ web3 thông thường – giao diện trực quan, thiên về yếu tố xã hội và phản hồi gần như tức thời.
Sự đồng bộ còn thể hiện ở cấp độ hạ tầng lẫn phân phối: blockchain **“Ton(TON)”**, cộng đồng lập trình viên, lớp ứng dụng và sự tích hợp chặt chẽ với Telegram cùng hướng về một mục tiêu, biến “phân phối” thành chức năng nội tại của hệ sinh thái. Theo Crown, tính mở, permissionless và vai trò “điểm xuất phát” của vô số cộng đồng số mà Telegram đang nắm giữ đã trở thành đường ống tự nhiên cho sự lan tỏa của **“Ton(TON)”**, giúp blockchain này sở hữu hạ tầng web3 nhưng lại tiếp cận người dùng bằng mô hình phân phối kiểu web2.
Đi sâu hơn vào bài toán “onboarding” – điểm yếu cố hữu của ngành *từ*Web3* – Crown cho rằng phần lớn mô hình hiện tại sụp đổ ngay trước khi người dùng kịp cảm nhận giá trị thực, vì bị buộc phải hiểu ví, seed phrase, phí gas… **“Ton(TON)”** tiếp cận theo chiều ngược lại: nhờ được nhúng trong Telegram, người dùng có thể tương tác với các dịch vụ dựa trên **“Ton(TON)”** ngay trong phòng chat, cộng đồng hay mini app mà không cần cài ví riêng. Trải nghiệm bắt đầu từ game, quà tặng số, thanh toán đơn giản; khái niệm “crypto” bị đẩy lùi ra hậu trường.
Mô hình “zero-friction onboarding” được hiện thực hóa qua hai lớp. Thứ nhất, ví **“Ton(TON)”** được tích hợp sâu vào Telegram, khiến các thao tác thanh toán, quản lý tài sản, tương tác tài chính… trông giống chức năng gốc của ứng dụng hơn là một lớp công nghệ xa lạ. Thứ hai, những yếu tố gây e ngại nhất của *từ*tiền mã hóa* – như quản lý khóa và cấu trúc phí – được ẩn tối đa khỏi màn hình. Trong nhiều trường hợp, người dùng thậm chí không nhận ra mình đã được “onboard” vào một hệ sinh thái crypto; họ chỉ đơn giản là chat, gửi quà và thanh toán như bình thường. Tầm nhìn mà **“Ton(TON)”** theo đuổi là “blockchain vô hình”.
Một trong những minh chứng nổi bật cho tiềm năng này là tính năng “Gifts-to-NFT” trên Telegram, có sự hợp tác với nghệ sĩ Snoop Dogg. Chiến dịch đã bán hết khoảng 12 triệu USD (khoảng 1.730 tỷ đồng) NFT, không chỉ gây chú ý vì doanh số mà còn vì cách nó cho thấy NFT có thể vận hành trước mặt người dùng đại chúng. Trên **“Ton(TON)”**, NFT được Crown mô tả trước hết là “đối tượng xã hội – văn hóa”, không phải công cụ đầu cơ đơn thuần. NFT không bị giới hạn trong marketplace riêng lẻ mà “sống” ngay trong phòng chat, cộng đồng fandom, kinh tế sáng tạo: làm quà tặng số, huy hiệu, quyền truy cập, thẻ thành viên… gần với emoji hay “thời trang số” hơn là tài sản tài chính thuần túy. *bình luận* Cách “tái định nghĩa” NFT này nhằm kéo tài sản số ra khỏi hình ảnh đầu cơ, đưa chúng trở về vai trò mã văn hóa số phục vụ thị trường đại chúng – một hướng đi có thể giảm bớt chu kỳ bong bóng – vỡ trận từng lặp lại trên các blockchain khác.
Song song với đà sử dụng từ phía người dùng, dòng vốn tổ chức cũng bắt đầu đổ vào. Từ đầu năm đến nay, lượng **Toncoin(TON)** do tổ chức mua vào được ước tính vượt 400 triệu USD (khoảng 5.768 tỷ đồng). Theo Crown, yếu tố dẫn dắt là mức độ trưởng thành của mạng lưới, khối lượng sử dụng “nhìn thấy được” và sự hoàn thiện của hạ tầng đi kèm. Ông khẳng định **“Ton(TON)”** hiện là một mạng lưới “hoàn toàn khác” so với một năm trước, đã chứng minh khả năng chịu tải lớn, đồng thời hệ sinh thái phụ trợ về lưu ký, tuân thủ, thanh khoản… đã tiến tới ngưỡng đáp ứng được tiêu chuẩn của tổ chức. Lợi thế phân phối độc đáo khi được “cắm” sẵn trong Telegram cũng là điểm cộng trong mắt vốn dài hạn, bởi đây không phải mô hình “đi gom từng người dùng” từ con số 0.
Dù vậy, Crown nhấn mạnh nhu cầu tổ chức sẽ không làm chệch hướng chiến lược của **“Ton(TON)”**. Theo ông, dự án sẽ không “tối ưu cho tổ chức bằng cách đánh đổi người dùng”, mà ngược lại, vốn tổ chức sẽ nâng chuẩn về an ninh, khả năng phục hồi và tính minh bạch – những yếu tố rốt cuộc có lợi cho toàn bộ hệ sinh thái.
Ở mặt trận pháp lý, **“Ton(TON)”** đang đẩy mạnh mở rộng tại thị trường Mỹ – nơi vẫn là biến số lớn nhất nhưng, theo Crown, “môi trường đã dần rõ ràng hơn so với một năm trước”. Ông phân tách rạch ròi giữa “tầng giao thức” và “tầng ứng dụng”: **“Ton(TON)”** với tư cách là blockchain phi tập trung là lớp công nghệ trung lập, không phải trung gian tài chính chịu điều tiết trực tiếp. Thay vào đó, Quỹ Ton và các dự án trong hệ sinh thái hợp tác với các công ty phân tích blockchain như TRM Labs, Elliptic, Chainalysis để đáp ứng yêu cầu về trừng phạt và chống rửa tiền (AML) tại lớp ứng dụng. Mục tiêu là giữ cho lớp nền tảng mở và trung lập, trong khi cung cấp đủ công cụ để các dịch vụ xây dựng trên đó có thể triển khai sàng lọc lệnh trừng phạt, giám sát giao dịch… phù hợp quy định từng quốc gia.
Về mặt quản trị nội bộ, việc Max Crown kiêm nhiệm cả vị trí Chủ tịch lẫn CEO Quỹ Ton thời gian gần đây phản ánh sự chuyển hướng sang giai đoạn “tập trung thực thi”. Ông thừa nhận thứ **“Ton(TON)”** thiếu trước đây không phải là tầm nhìn, mà là năng lực điều phối trong một hệ sinh thái tăng trưởng nhanh. Giai đoạn hiện tại, theo ông, là lúc “cơ bản” quan trọng hơn “thử nghiệm”: ưu tiên mở rộng ổn định, cải thiện trải nghiệm nhà phát triển và tối ưu hóa quá trình onboarding liền mạch, hàm ý nguồn lực sẽ được dồn vào các use case đã chứng minh được tính khả thi.
Trước khi đến với **“Ton(TON)”**, Crown là đồng sáng lập nền tảng thanh toán crypto hướng người tiêu dùng MoonPay. Ông cho rằng bài học lớn nhất từ MoonPay là sức mạnh phân phối và onboarding không ma sát “quan trọng hơn gần như mọi thứ khác”: người dùng không muốn học cách crypto vận hành, họ chỉ muốn nó “chạy mượt”. Triết lý đó được phản chiếu trực tiếp vào chiến lược của **“Ton(TON)”**: không đặt cấu trúc chain phức tạp hay tokenomics lên tuyến đầu, mà che khuất phần “blockchain” khỏi mắt người dùng, tập trung vào UX quen thuộc của ứng dụng di động. Nếu trải nghiệm trực quan và đủ tin cậy, adoption sẽ đến một cách tự nhiên.
Trong bối cảnh cuộc cạnh tranh giữa các blockchain lớp 1 nhắm tới “đại chúng hóa” ngày càng gay gắt, Crown cho rằng **“Ton(TON)”** sở hữu một “lợi thế bất cân xứng”: là chuỗi lớn duy nhất nối thẳng tới một sản phẩm mainstream mà người dùng mở ra mỗi ngày – Telegram. Nếu Ethereum(ETH) mạnh về tính tổ hợp và hệ sinh thái DeFi – NFT, Solana(SOL) ghi điểm nhờ hiệu năng và tốc độ cao, thì lợi thế của **“Ton(TON)”** nằm ở khả năng phân phối. Theo Crown, đây là chuỗi giúp rút ngắn quãng đường “từ lúc sản phẩm ra mắt đến khi chạm được hàng triệu người dùng thực” nhanh nhất, tạo nên một “phân khúc gần như riêng biệt” trong thị trường.
Quỹ Ton cho biết sẽ tiếp tục tăng cường bộ công cụ nhà phát triển và các “khối xây dựng” plug-and-play để trở thành lựa chọn dễ dàng nhất cho các đội ngũ web2 muốn bước vào *từ*Web3*. Telegram hiện đã sở hữu lượng người dùng quen với môi trường số trên toàn cầu, còn **“Ton(TON)”** – theo Crown – có cơ hội trở thành lớp hạ tầng tạo nên thế hệ dịch vụ *từ*tiền mã hóa* dành cho người tiêu dùng “trông như app bình thường, mở rộng như app bình thường”.
Câu hỏi còn lại là liệu **“Ton(TON)”** có tận dụng trọn vẹn được “lợi thế bất công bằng” này hay không. Tuy nhiên, việc kết hợp một kênh phân phối khổng lồ như Telegram với mô hình onboarding gần như không ma sát, *từ*NFT* mang đậm yếu tố xã hội – văn hóa và hạ tầng phục vụ nhà đầu tư tổ chức ngày càng hoàn thiện, đang mang đến nhiều gợi ý quan trọng cho thị trường về con đường đại chúng hóa *từ*tiền mã hóa* trong kỷ nguyên web3.
Bình luận 0