Tin tức 
Thông tin Coin 
Về chúng tôi 
Nhà đồng sáng lập *Ethereum(ETH)* *Vitalik Buterin* kêu gọi “tái thiết” tương lai nước Nga dựa trên mô hình *từ脱 trung tâm hóa quản trị (decentralized governance) từ*, nhân dịp cuộc chiến Nga – Ukraine bước sang năm thứ 4. Theo Buterin, chỉ khi áp dụng cấu trúc phân tán quyền lực giống *từ blockchain từ* vào hệ thống chính trị, nước Nga mới có thể thay đổi từ bên trong và hướng tới hòa bình lâu dài.
Theo nội dung Buterin đăng trên mạng xã hội X ngày 12 (giờ địa phương), được trích dẫn lại bởi nhiều kênh tin tức quốc tế, *Vitalik Buterin* viết bằng tiếng Nga và gọi cuộc xâm lược Ukraine là một “hành vi tội phạm”, chứ không phải “tình huống phức tạp với lỗi từ cả hai phía”. Ông nhấn mạnh chỉ *từ đình chiến từ* là chưa đủ để đảm bảo an ninh cho Ukraine và châu Âu, mà cần một sự thay đổi *cấu trúc* bên trong hệ thống Nga.
Ngay trong bài viết, Buterin đưa ra lời giải bằng khái niệm *từ脱 trung tâm hóa quản trị từ*. Tương tự như các mạng *từ blockchain từ*, quyền lực không nên tập trung vào tay một nhóm tinh hoa nhỏ, mà cần được phân bổ cho số đông công dân thông qua các cơ chế minh bạch và có thể kiểm chứng. Ông phê bình việc nhiều người nói về “từ脱 trung tâm hóa quản trị từ” hay “dân chủ cấp tiến” theo kiểu quá trừu tượng, lý tưởng, mà không chỉ rõ những vấn đề cụ thể nào có thể được giải quyết nhờ các mô hình này.
Theo Buterin, cần tập trung vào 5W1H: *ai* nắm quyền quyết định, *quyết định cái gì*, *khi nào*, *ở đâu*, *tại sao* cần phân tán quyền lực và *như thế nào* để triển khai trên thực tế, thay vì chỉ bàn luận lý thuyết.
từ Bình luận từ: Nhấn mạnh tính “cụ thể” là điểm khác biệt quan trọng trong lập luận của Buterin – ông không chỉ nói “hãy dân chủ hơn”, mà muốn gắn trực tiếp các công cụ từ mảng tiền mã hóa vào cơ chế vận hành chính trị.
Trong bài phân tích, Buterin nêu đích danh một số công cụ và công nghệ có thể dùng để xây dựng hệ thống *từ脱 trung tâm hóa quản trị từ*:
- *Quadratic voting (bỏ phiếu bậc hai)*: cho phép mỗi người phân bổ nhiều phiếu hơn cho những vấn đề họ coi là cực kỳ quan trọng, thay vì mỗi người chỉ có một phiếu như bỏ phiếu truyền thống. Cách thiết kế này được xem là công cụ dân chủ thử nghiệm, nhằm khắc phục phần nào “chuyên chế của đa số” trong mô hình đa số phiếu đơn giản.
- Hệ thống *từ bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proofs, ZK) từ*: công nghệ lõi của lĩnh vực tiền mã hóa, giúp xác minh tính hợp lệ của thông tin (chẳng hạn một lá phiếu) mà không cần tiết lộ dữ liệu nhạy cảm phía sau. Theo Buterin, đây là nền tảng kỹ thuật để bảo vệ quyền riêng tư cá nhân, nhưng vẫn đảm bảo *tính toàn vẹn và minh bạch* của bầu cử hay trưng cầu dân ý.
- Nền tảng thảo luận trực tuyến như *Polis*: cho phép hàng loạt công dân gửi ý kiến, bình chọn đồng tình/không đồng tình với các đề xuất khác nhau, từ đó hệ thống thuật toán tìm ra các điểm giao thoa, nơi “đa số có thể cùng chấp nhận”.
Buterin lập luận rằng các công cụ kể trên có thể giúp “thay vì phó mặc quyết định cho một nhóm tinh hoa, thì cộng đồng lớn hơn có thể tự tìm kiếm sự đồng thuận”. Ông liên hệ đến một khẩu hiệu quen thuộc trong ngành tiền mã hóa: chuyển từ tư duy “*từ đừng làm điều xấu (don’t be evil) từ*” sang “*từ không thể làm điều xấu (can’t be evil) từ*” – tức là không chỉ dựa vào thiện chí, mà thiết kế hệ thống sao cho việc lạm quyền trở nên cực kỳ khó khăn.
Buterin thừa nhận không thể kỳ vọng một mô hình lý tưởng đạt 100%, nhưng cho rằng “chỉ cần đạt được khoảng 25% mức lý tưởng cũng đã là bước tiến rất lớn” trong quản trị nhà nước.
Ông đồng thời nhấn mạnh: những người tham gia thiết kế hệ thống mới phải xác định rõ họ đang theo đuổi mục tiêu gì – ví dụ, giới hạn quyền lực hành pháp, tăng sự tham gia trực tiếp của người dân hay nâng độ minh bạch trong chi tiêu công. Ngoài ra, để *từ脱 trung tâm hóa quản trị từ* có thể thành công tại Nga, không chỉ người dân mà một bộ phận giới tinh hoa chính trị cũng phải sẵn sàng tham gia cải cách. Do đó, cần có một lập luận đủ sức thuyết phục giải thích vì sao cấu trúc phân tán quyền lực là cần thiết và có lợi cho cả xã hội lẫn một phần giới cầm quyền hiện tại.
Trong phần cuối bài viết, Buterin gọi *từ脱 trung tâm hóa quản trị từ* là một “quá trình” chứ không phải đích đến nhất thời. Ông đề cập tới khả năng tận dụng các nền tảng kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ xây dựng những hệ thống ra quyết định mới. Theo Buterin, phe đối lập tại Nga “đang rất thiếu *ý tưởng mới* và *lãnh đạo mới*”, và cách thực tế nhất để tìm ra các nhân tố này là *mở rộng cửa* cho nhiều người hơn trực tiếp tham gia vào tiến trình chính trị.
Buterin lấy ví dụ, với các nền tảng như Polis, hàng chục nghìn hay hàng trăm nghìn công dân có thể cùng đưa ý kiến và bình chọn về các giải pháp cụ thể. Trong mô hình đó, xã hội có thể “tự tìm điểm chung hoặc thỏa hiệp” mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào tầng lớp đại diện trung gian. Khi đó, vai trò của công chức và chính trị gia sẽ chuyển từ “người quyết định thay dân” sang “người chuyển hóa đồng thuận xã hội thành luật và văn bản chính thức”.
từ Bình luận từ: Đây là mô hình “tham gia trực tiếp” bổ sung cho dân chủ đại diện truyền thống – trong đó *từ blockchain từ*, công nghệ ZK và các nền tảng trực tuyến đóng vai trò “hạ tầng số” cho việc trưng cầu ý kiến quy mô lớn, minh bạch và khó bị thao túng hơn.
Buterin cũng cảnh báo rằng toàn bộ quá trình này sẽ kéo dài nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ, chứ không phải một dự án ngắn hạn. Ông kêu gọi công dân Nga nghiêm túc suy nghĩ về kịch bản “hậu Putin” và cho rằng cần một “lộ trình cụ thể” đủ sức thuyết phục một liên minh rộng rãi, bao gồm cả người dân lẫn chính trị gia trong và ngoài nước Nga. Việc xây dựng lộ trình ấy, theo ông, chính là “bước khởi đầu đầu tiên”.
Các phát biểu của *Vitalik Buterin* cho thấy các nguyên tắc *từ脱 trung tâm hóa từ* và *từ minh bạch từ*, vốn được nhắc đến nhiều trong cộng đồng *từ tiền mã hóa từ*, đang dần được mở rộng thành khung tham chiếu cho cả mô hình quản trị nhà nước và giải quyết xung đột địa chính trị. Khi một nhân vật trung tâm của hệ sinh thái *Ethereum(ETH)* đề xuất *từ脱 trung tâm hóa quản trị từ* như một gợi ý cho cải tổ chính trị và hòa bình tại Nga, khả năng cao là các cuộc tranh luận kết hợp giữa *từ công nghệ blockchain từ*, các thử nghiệm dân chủ mới và thực tiễn chính trị sẽ tiếp tục lan rộng trong cộng đồng *từ tiền mã hóa từ* toàn cầu cũng như trên chính trường quốc tế.
Bình luận 0