Canada siết chặt quy định lưu ký tiền mã hóa, tạo mô hình giám sát mới

Canada siết quy định về lưu ký tài sản số: Hạn chế rủi ro tập trung, tăng kiểm soát các sàn giao dịch

Theo Financial Post đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Cơ quan Quản lý ngành Đầu tư Canada (CIRO) đã chính thức công bố bộ khung quy định về lưu ký tài sản số, nhằm thắt chặt quản lý hoạt động bảo quản tài sản của các sàn giao dịch tiền mã hóa. Đây là động thái phản ứng trước hàng loạt vụ thất bại lưu ký từng gây thiệt hại lớn cho nhà đầu tư và tạo ra làn sóng mất niềm tin vào thị trường.

Khung chính sách mới – tạm thời có hiệu lực nhưng áp dụng ngay lập tức với các thành viên của CIRO – nhấn mạnh tính minh bạch trong việc bảo quản tài sản khách hàng, đồng thời buộc các sàn phải tránh tập trung tài sản vào các đơn vị lưu ký yếu kém.

Canada thiết lập 4 cấp độ lưu ký tài sản

Dưới khung quy định mới, CIRO phân loại các tổ chức lưu ký thành 4 hạng dựa trên yếu tố như vốn sở hữu, phạm vi bảo hiểm, năng lực hạ tầng bảo mật… Các đơn vị lưu ký cấp 1 và 2 sẽ được phép nắm giữ tối đa 100% tài sản khách hàng của sàn. Ở cấp độ 3, tỷ lệ giữ giảm xuống dưới 100%, còn cấp 4 bị giới hạn ở mức 40%.

Đáng chú ý, nếu sàn giao dịch muốn tự lưu giữ tài sản khách hàng, tỷ lệ này được giới hạn không quá 20%, dưới điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt. Những giới hạn này nhằm mục tiêu phân tán tài sản, giảm nguy cơ nếu một điểm lưu ký duy nhất gặp rủi ro.

CIRO còn lưu ý: việc áp dụng cơ chế phân loại như vậy giúp “ngăn chặn trường hợp một tổ chức lưu ký dễ tổn thương tạo ra rủi ro hệ thống”. Một "bình luận" đến từ giới phân tích cho rằng quy chuẩn phân cấp lưu ký này có thể trở thành mẫu hình chuẩn trong điều tiết toàn cầu đối với ngành tiền mã hóa.

Gia tăng yêu cầu về bảo hiểm, an ninh mạng và kiểm toán độc lập

Ngoài việc xác định tỷ lệ lưu giữ, CIRO cũng đồng thời nâng cao các yêu cầu về bảo vệ vận hành. Mọi hợp đồng lưu ký giữa sàn và tổ chức cung cấp dịch vụ phải quy định rõ trách nhiệm khi xảy ra mất cắp hay thất thoát tài sản. Đồng thời, chính sách an ninh mạng, đánh giá rủi ro bên thứ ba, phạm vi bảo hiểm và hệ thống kiểm toán từ bên ngoài cũng là yếu tố bắt buộc trong đợt rà soát mới.

CIRO khẳng định, những tiêu chuẩn trên dù đang ở dạng hướng dẫn tạm thời nhưng vẫn có hiệu lực cưỡng chế, do được lồng ghép vào điều kiện thành viên.

Cú sốc từ Quadriga: “bóng ma" sau quy định mới

Hậu quả từ vụ sàn giao dịch Quadriga – nơi nhà sáng lập đột ngột qua đời khi nắm giữ toàn bộ khóa ví lạnh – vẫn còn ám ảnh thị trường Canada. Hơn 215 triệu CAD (~160 triệu USD) của nhà đầu tư đã “bốc hơi” mà không thể thu hồi. Những sự cố như vậy chính là lý do "từ khóa" tăng cường quy định lưu ký ngày càng xuất hiện thường xuyên trên bản tin pháp lý toàn cầu.

Có thể nói chính các vụ phá sản như Quadriga đã buộc CIRO phải hành động nhanh chóng trong việc định hình lại kết cấu bảo vệ tài sản số tại quốc gia này.

Áp lực lớn với các sàn giao dịch nhỏ

Với quy định mới, nhiều sàn giao dịch quy mô nhỏ tại Canada sẽ phải cơ cấu lại hoạt động, do trước đó họ chủ yếu hợp tác với các đơn vị lưu ký chi phí thấp, tiêu chuẩn thấp. Giờ đây, những sàn này buộc phải chọn hợp tác với tổ chức cấp cao hơn, hoặc giảm việc tự lưu trữ tài sản của mình – điều có thể dẫn đến chi phí vận hành tăng mạnh.

Ngoài ra, các yêu cầu như nộp bằng chứng bảo hiểm, báo cáo an ninh, tài liệu kiểm toán sẽ khiến gánh nặng tuân thủ ngày càng lớn. Theo một "bình luận" trong cộng đồng ngành tiền mã hóa Canada, nhiều sàn nhỏ có thể sẽ chọn giải pháp dừng hoạt động lưu ký nội bộ và chuyển toàn bộ tài sản sang các công ty lưu ký lớn hơn, nhằm tiết kiệm chi phí và giảm rủi ro pháp lý.

Canada đi đầu trong xu hướng kiểm soát rủi ro lưu ký toàn cầu

CIRO đã xác nhận rằng tất cả thành viên sẽ bị kiểm tra việc tuân thủ quy định mới về lưu ký. Đồng thời, quá trình gia nhập CIRO cũng sẽ yêu cầu cung cấp đầy đủ tài liệu chứng minh hợp đồng lưu ký đạt chuẩn, bảo hiểm cũng như hệ thống kiểm soát nội bộ.

Khi rủi ro từ lưu ký tài sản trở thành tâm điểm của các vụ sụp đổ trong năm vừa qua, động thái của Canada đang được nhiều quốc gia theo dõi sát sao. Khả năng cao là mô hình kiểm soát mới từ CIRO có thể trở thành hình mẫu cho khung pháp lý lưu ký tài sản số tại nhiều thị trường khác.

Tóm lại, với việc ban hành khung quy định lưu ký mới, Canada đang đặt dấu mốc quan trọng trong việc kiểm soát "từ khóa" rủi ro lưu ký tiền mã hóa. Động thái này vừa củng cố lòng tin cho nhà đầu tư, vừa tạo tiền đề cho những bước tiến mới trong việc định hình thị trường tài sản số bền vững và minh bạch hơn trong tương lai.