Canada siết chặt lưu ký tiền mã hóa với khung quản lý 4 cấp độ

Canada siết chặt quản lý tiền mã hóa: Áp dụng khung quy định mới về lưu ký tài sản số

Canada vừa đưa ra loạt biện pháp tăng cường quản lý hoạt động lưu ký tiền mã hóa nhằm bảo vệ nhà đầu tư trước những rủi ro bảo mật như hacker hay lừa đảo. Theo Reuters đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Cơ quan Quản lý ngành công nghiệp đầu tư Canada (CIRO) đã công bố “Khung lưu ký tài sản số” (Digital Asset Custody Framework) — một sáng kiến mang tính tạm thời nhưng bắt buộc áp dụng đối với tất cả sàn giao dịch tiền mã hóa hoạt động theo hình thức thành viên tại Canada.

Khung quy định mới này phân loại các tổ chức lưu ký thành 4 cấp độ tùy theo năng lực tài chính và mức độ giám sát. Đồng thời, giới hạn đáng kể mức tài sản được phép lưu giữ trong nội bộ, với mức tối đa chỉ là “từ” 20%.

CIRO nhấn mạnh rằng quy định này nhằm giải quyết những đặc thù về rủi ro kỹ thuật và pháp lý của “tài sản số”, vốn đã từng tạo ra nhiều tiền lệ đáng tiếc. Ví dụ điển hình là vụ sập sàn QuadrigaCX vào năm 2019, khi nhà sáng lập của sàn đột ngột qua đời khiến hàng nghìn khách hàng không thể truy xuất tài sản đã gửi.

Phân loại tổ chức lưu ký theo 4 cấp rủi ro

Theo khung mới, các tổ chức lưu ký sẽ được xếp hạng từ cấp 1 đến cấp 4 dựa trên các tiêu chí như quy mô vốn, khả năng giám sát, tình trạng tham gia bảo hiểm và tính ổn định trong vận hành. Đáng chú ý, cấp cao nhất được phép lưu ký “từ” 100% tài sản của khách hàng, trong khi tổ chức ở cấp 4 chỉ được quản lý tối đa 40% tài sản.

Ngoài ra, CIRO đưa ra giới hạn nghiêm ngặt với hình thức “lưu ký nội bộ” – tức sàn giao dịch tự mình giữ tài sản của khách hàng. Theo quy định mới, lượng tài sản lưu giữ tại nội bộ không được vượt quá “từ” 20% tổng giá trị toàn bộ tài sản khách hàng của họ.

CIRO cho biết đây là biện pháp nhằm giảm thiểu khả năng gian lận hoặc lạm dụng tài sản trong điều kiện thiếu kiểm soát nội bộ. “Bình luận”: Những giới hạn này mang tính chủ động rút kinh nghiệm từ các sự cố trước đây, khi nhiều sàn giao dịch bị cáo buộc chiếm dụng hoặc thất lạc tài sản của người dùng.

Tăng cường giám sát kỹ thuật và bảo mật

Khung quy định còn đưa ra yêu cầu cụ thể đối với hệ thống vận hành, trong đó bao gồm quản lý khóa cá nhân, an ninh mạng, quy trình phản ứng sự cố và đánh giá rủi ro từ bên thứ ba. Bên cạnh đó, các tổ chức lưu ký bắt buộc phải có các cuộc kiểm toán độc lập, tham gia bảo hiểm và thực hiện kiểm tra thâm nhập hệ thống (penetration test) định kỳ.

Đặc biệt, hợp đồng lưu ký tài sản phải quy định rõ trách nhiệm trong trường hợp xảy ra sự cố – ví dụ như khi bị tấn công mạng, lỗi kỹ thuật hay rủi ro do sai sót con người. Từ đó, vai trò trách nhiệm giữa các bên sẽ được xác định minh bạch hơn.

CIRO cho biết quy định lần này được xây dựng trên tinh thần “tiếp cận theo tỷ lệ”, nhằm cân bằng giữa “từ” bảo mật và quyền tiếp cận thị trường của các công ty. Các tiêu chuẩn của Canada cũng được tham chiếu từ quy định của các quốc gia như Mỹ, cho thấy xu hướng toàn cầu đang hướng đến kiểm soát nội bộ chặt chẽ, đặc biệt trong lĩnh vực “tài sản kỹ thuật số”.

Canada đẩy mạnh kiểm soát thị trường tiền mã hóa

Nỗ lực của CIRO không phải là động thái đơn lẻ. Canada trong thời gian gần đây đang tăng tốc điều chỉnh khung pháp lý với tiền mã hóa. Vào tháng 10 năm ngoái, Cơ quan Tình báo tài chính Canada (FINTRAC) đã phạt sàn giao dịch địa phương Cryptomus gần 1,84 tỷ USD Canada (tương đương khoảng 2.674 tỷ đồng) với lý do vi phạm nghĩa vụ báo cáo giao dịch.

“Bình luận”: Các sàn giao dịch lớn như Binance và KuCoin cũng từng phải đối mặt với các án phạt tương tự tại quốc gia này, cho thấy hướng đi nhất quán nhằm đưa thị trường tiền mã hóa vào khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn.

Dự kiến trong năm 2025, chính phủ Canada sẽ tiếp tục hoàn chỉnh quy định về “từ” stablecoin pháp định thông qua ngân sách liên bang. Ngân hàng Trung ương Canada (BOC) dự kiến sẽ chi 10 triệu đô Canada (khoảng 107 tỷ đồng) trong giai đoạn 2026–2027 để trực tiếp giám sát lĩnh vực này. Động thái này được xem là phản ứng trước việc Mỹ thông qua Đạo luật GENIUS vào tháng 7 năm ngoái, nhằm đặt nền móng cho việc quản lý “từ” stablecoin trên diện rộng.

“Bình luận”: Dù các quy định mới có thể làm gia tăng chi phí vận hành trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, đây là bước tiến cần thiết để củng cố niềm tin nhà đầu tư và thúc đẩy thị trường tiền mã hóa hòa nhập vào hệ thống tài chính truyền thống.

Tóm lại, khung lưu ký mới của Canada là minh chứng cho chiến lược chuyển mình toàn diện nhằm đưa thị trường tiền mã hóa phát triển an toàn, minh bạch và bền vững hơn trong kỷ nguyên kỹ thuật số.