Thị trường tiền mã hóa năm 2025 chứng kiến làn sóng meme coin chưa từng có tiền lệ, với hàng triệu token bị loại bỏ và thiệt hại nghiêm trọng cho nhà đầu tư nhỏ lẻ. Theo dữ liệu thị trường, hơn 11,6 triệu token bị xóa sổ chỉ trong năm 2025, chiếm hơn 86% số lượng token thất bại kể từ năm 2021. Đáng chú ý, phần lớn token trên đến từ hệ sinh thái Solana (SOL), nơi mà hoạt động đầu cơ bằng bot giao dịch và ví sniper trở nên phổ biến, khiến các nhà đầu tư thông thường không có cơ hội tiếp cận công bằng. Mặc dù tạo ra khối lượng giao dịch khổng lồ lên tới 1.700 tỷ USD trên sàn phi tập trung (DEX), các token này vẫn thất bại trong việc tạo ra giá trị bền vững cho thị trường.
Cấu trúc của thị trường meme coin đang bị đánh giá là hỗn loạn và mang tính “cướp bóc”. Các token thường trải qua chu kỳ đẩy giá – bán tháo quen thuộc, nơi chỉ vài ví được tiếp cận sớm - nhờ vào công cụ giao dịch tự động hoặc thông tin nội bộ – có khả năng thu lợi, trong khi đại đa số người tham gia lại rơi vào cảnh thua lỗ. Đây là cấu trúc phi công bằng đang làm xói mòn niềm tin và kéo lùi tiến trình phát triển lành mạnh của toàn bộ thị trường tiền mã hóa.
Meme coin lấy chủ đề Tổng thống Trump trở thành ví dụ điển hình cho sự mất cân bằng này. Đáng chú ý là token $TRUMP, nơi 50 ví nắm giữ chính ghi nhận lợi nhuận trên 10 triệu USD mỗi ví (khoảng 145 tỷ đồng), trong khi hơn 200.000 người dùng nhỏ lẻ chịu thua lỗ. Theo phân tích on-chain, phần lớn lượng token được mua trước khi giá tăng mạnh rồi bán ra ngay khi có dòng tiền FOMO (Fear of Missing Out) đổ vào, tạo ra một mô hình phân phối lợi nhuận cực kỳ phi đối xứng.
Hầu hết các meme coin trên nền tảng Solana đều cho thấy độ biến động cao, thiếu kiểm soát và dễ bị thao túng. Điều này không chỉ khiến hàng tỷ USD vốn cá nhân bay hơi mà còn tạo tâm lý e dè đối với cả những dự án uy tín đang có kế hoạch phát hành token. Từ cuối năm 2024 đến cuối năm 2025, tổng vốn hóa thị trường meme coin giảm từ 100 tỷ USD (khoảng 1450 nghìn tỷ đồng) xuống còn 35 tỷ USD, tương đương mức giảm sốc 65%. Người sáng lập mất uy tín, cộng đồng nhà đầu tư rơi vào trạng thái thất vọng sâu sắc.
Bình luận: Hiện tượng “lướt trend” một cách thiếu kiểm soát đang đẩy toàn bộ thị trường vào khủng hoảng niềm tin. Nhiều dự án không chỉ thất bại về mặt tài chính mà còn làm tổn hại nghiêm trọng đến uy tín của hệ sinh thái blockchain.
Tình trạng này cũng gây báo động đối với cơ quan quản lý tại Mỹ. Trong thời gian gần đây, hàng loạt vụ kiện và điều tra về hành vi gian lận khi phát hành token đã được tiến hành. Cơ quan chức năng đang dần tăng cường giám sát, yêu cầu tính minh bạch và công bằng cao hơn trong quy trình khởi tạo tài sản kỹ thuật số. Đây là chỉ dấu rõ ràng về sự thay đổi định hướng thị trường, từ chỗ tập trung vào đầu cơ sang phát triển bền vững.
Để meme coin có thể tồn tại và tái thiết niềm tin, yếu tố cốt lõi phải nằm ở cấu trúc phát hành – hay còn gọi là tokenomics. Cần đảm bảo token được phân phối một cách công khai, không tập trung và có cơ chế “đốt token”, nhằm duy trì giá trị dài hạn và tránh sự thao túng. Các mô hình “fair launch”, hạn chế bot giao dịch và phân bổ minh bạch đang được xem là khung chuẩn mới cho các dự án muốn phát triển lâu dài. Một ví dụ ngược là token $HAWK – dù đạt được sự chú ý lớn trên mạng xã hội, nhưng chỉ sau vài ngày ra mắt, giá trị token giảm tới 90% do thiếu những biện pháp bảo vệ cơ bản kể trên.
Dù vẫn xoay quanh tính "vui nhộn" và khả năng lan truyền xã hội, giá trị của meme coin không nên chỉ dựa vào “meme”. Thị trường cần cơ chế hỗ trợ nhà phát triển nội dung, đảm bảo thưởng công khai và minh bạch cho cộng đồng, đồng thời phòng tránh sự thao túng từ một nhóm nhỏ đầu cơ.
Bình luận: Trong một thế giới nơi tiền mã hóa đang dần tiếp cận đại chúng, các meme coin chỉ có thể “sống sót” nếu thoát khỏi hình hài của bong bóng đầu cơ và trở thành tài sản tương tác – nơi nhà đầu tư thực sự góp phần xây dựng giá trị.
Tầm nhìn tương lai đối với meme coin đòi hỏi một bước tiến vượt ra khỏi vòng lặp “pumping-dumping”. Khi thị trường chuyển sang mô hình phi tập trung thực thụ với cơ chế phân phối công bằng, bảo vệ quyền lợi người tham gia, meme coin hoàn toàn có thể trở thành tài sản có giá trị văn hóa và xã hội, không còn đơn thuần là xu hướng “mua vui”.
Từ khóa: "meme coin", "Solana (SOL)", "Tổng thống Trump", "DEX", "$TRUMP", "$HAWK"
Bình luận: Thị trường meme coin không thể phát triển chỉ bằng sự hào hứng nhất thời. Đã đến lúc các dự án phải được xây dựng trên nền móng công bằng, bền vững và có trách nhiệm.
Bình luận 0