New York chỉ trích luật GENIUS, cáo buộc Tether và Circle kiếm lợi từ tiền của nạn nhân

New York chỉ trích mạnh luật GENIUS, cáo buộc Tether và Circle trục lợi từ nguồn tiền của nạn nhân

New York đang dấy lên làn sóng tranh cãi về quy định quản lý tiền mã hóa, khi các công tố viên tiểu bang phản đối mạnh mẽ Đạo luật GENIUS — một văn bản pháp lý mang tính bước ngoặt về quản lý stablecoin tại Mỹ.

Theo Bloomberg đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), Tổng chưởng lý bang New York Letitia James và Công tố viên Quận Manhattan Alvin Bragg cùng hai công tố viên địa phương khác đã gửi thư chung chỉ trích luật GENIUS, cho rằng đạo luật này vô tình trao “lá chắn pháp lý” hợp pháp hóa hành vi khai thác lợi nhuận từ nguồn tiền bị tình nghi phạm pháp của các công ty phát hành stablecoin, đặc biệt là Tether và Circle.

Cụ thể, nhóm công tố nêu rõ hai công ty Tether và Circle đã đạt mức lợi nhuận lên tới 1 tỷ USD trong năm 2024, phần lớn từ lợi tức trên lượng dự trữ mà một phần bị nghi là có liên hệ với các hoạt động gian lận, lừa đảo.

“Luật GENIUS đang tạo điều kiện cho các hành vi hợp pháp hóa tài sản gian lận,” thư nêu rõ, cho rằng nếu không có nghĩa vụ hoàn trả tiền cho các nạn nhân, thì đạo luật này chẳng khác nào “dung dưỡng cho tội phạm tài chính.”

Luật GENIUS và khoảng trống pháp lý mở đường cho doanh thu từ tài sản bất minh

Một trong những điểm bị chỉ trích nặng nề nhất của GENIUS là việc đạo luật này không quy định rõ nghĩa vụ hoàn trả tài sản cho nạn nhân trong các trường hợp bị hack hay lừa đảo. Điều đó khiến các công ty phát hành stablecoin có thể “hợp pháp” giữ lại tài sản bị phong tỏa và hưởng lợi từ chúng, mà không chịu trách nhiệm hoàn trả cho chủ sở hữu thực sự.

Số liệu cho thấy Tether đã đóng băng tới 3,3 tỷ USD giá trị USDT kể từ năm 2023, liên quan tới 7.268 địa chỉ ví và phần lớn trong số đó được thực hiện với sự phối hợp của cơ quan thực thi pháp luật Mỹ. Trong khi đó Circle chỉ đóng băng khoảng 109 triệu USD tại 372 địa chỉ.

Tuy nhiên, các công tố viên cho biết trong số này có nhiều tài sản của nạn nhân tỷ lệ trực tiếp từ các vụ lừa đảo đã được xác minh hoặc có bằng chứng rõ ràng, song các công ty vẫn không chịu hoàn trả, thậm chí tận dụng để đem lại lợi tức.

Tether cho biết họ có trụ sở tại El Salvador và không chịu sự chi phối của pháp luật Mỹ, mặc dù công ty tuyên bố đã hợp tác trong hơn 900 vụ yêu cầu thực thi pháp luật trong vòng ba năm qua.

Về phía Circle, Giám đốc Chiến lược Dante Disparte khẳng định công ty luôn tuân thủ các tiêu chuẩn phòng chống tội phạm tài chính theo đạo luật GENIUS. Tuy nhiên, phía văn phòng công tố lại phản bác rằng Circle thực tế còn kém minh bạch và hỗ trợ nạn nhân ít hơn cả Tether.

“Luật chỉ quy định về việc dự trữ, nhưng không hề đề cập tới nghĩa vụ xử lý tài sản bất hợp pháp nằm trong quỹ dự trữ, là điểm đáng lo ngại,” Giáo sư Luật Hillary J. Allen từ Đại học American bình luận về cấu trúc yếu kém của luật GENIUS.

GENIUS dưới thời Tổng thống Trump, chính trường Mỹ dậy sóng

GENIUS là đạo luật liên bang được Tổng thống Trump chính thức ký ban hành vào tháng 7 năm 2025. Luật này được xem là bước đi mang tính lưỡng đảng, nhằm tạo khung pháp lý hợp nhất cho thị trường stablecoin tại Mỹ.

Tuy nhiên, bức thư của cơ quan công tố New York được xem là lời chỉ trích chính thức đầu tiên của hệ thống tư pháp nhằm vào chính sách này kể từ sau khi Trump ký ban hành, báo hiệu rạn nứt giữa các cấp chính quyền liên bang và tiểu bang về định hướng quản lý tiền mã hóa.

Cuộc tranh luận càng trở nên sôi động khi Kuhram Dara, một chính trị gia 36 tuổi và cựu điều hành tại Circle và Coinbase, tuyên bố tranh cử chức Tổng chưởng lý bang New York vào tháng 11 tới. Ông Dara bày tỏ sự ủng hộ đạo luật GENIUS và chỉ trích người đương nhiệm Letitia James vì “làm suy yếu môi trường kinh doanh của bang bằng các chính sách quản lý quá cứng rắn.”

Tương lai của luật GENIUS và khoản lợi tức từ tiền không rõ nguồn gốc

Tranh cãi cốt lõi xoay quanh việc liệu các công ty phát hành stablecoin như Tether và Circle có được giữ lại các khoản tài sản bị nghi là bất hợp pháp, nếu chúng đã được đưa vào quỹ dự trữ hay không.

Khác với hệ thống ngân hàng — nơi tất cả tài sản bị nghi bất hợp pháp đều phải được xử lý theo quy trình dân sự và pháp luật yêu cầu hỗ trợ thu hồi — GENIUS lại cho phép các công ty tiền mã hóa từ chối hợp tác với cơ quan điều tra bằng việc áp dụng quy định riêng của liên bang.

Các công tố viên khẳng định đã từng yêu cầu hoàn trả nhiều tài sản bị phong tỏa cho nạn nhân, nhưng bị cả Tether và Circle từ chối.

Với việc đạo luật GENIUS bị chỉ trích là có cấu trúc lỏng lẻo và chưa đủ chặt chẽ để ngăn chặn hành vi trục lợi bất chính, vụ việc hiện nay được đánh giá không đơn thuần là vấn đề “quản lý”, mà còn là “rủi ro vận hành” liên quan trực tiếp đến quyền lợi của các nạn nhân.

Bình luận: Diễn biến lần này không chỉ làm dấy lên lo ngại về việc lạm dụng quỹ dự trữ trong thị trường stablecoin, mà còn mở đầu cho một đợt rà soát toàn diện về khung pháp lý tiền mã hóa tại Mỹ trong thời gian tới.

Từ khóa: “GENIUS”, “Tether”, “Circle”, “stablecoin”