Tiền mã hóa thiệt hại hơn 370 triệu USD trong tháng 1 vì lừa đảo và hack

Trong tháng 1 vừa qua, ngành công nghiệp tiền mã hóa toàn cầu chứng kiến thiệt hại lên tới khoảng 5.410 tỷ đồng (tương đương 370,3 triệu USD) do các vụ hack và lừa đảo, đánh dấu mức tổn thất hàng tháng lớn nhất trong vòng 11 tháng qua. Theo dữ liệu từ công ty bảo mật chuỗi khối CertiK công bố ngày 24 (giờ địa phương), phần lớn các thiệt hại này đến từ các cuộc tấn công lừa đảo dựa trên kỹ thuật khai thác tâm lý người dùng – hay còn gọi là “social engineering”.

Trong số ít nhất 40 vụ việc được ghi nhận trong tháng, có một vụ đơn lẻ khiến một cá nhân mất tới hơn 4.150 tỷ đồng (284 triệu USD), chiếm gần 77% tổng giá trị thiệt hại. Sự kiện này cho thấy mức độ nguy hiểm của các chiến thuật thao túng tâm lý, vốn đang dần trở thành công cụ ưa thích của giới tội phạm mạng thay vì các biện pháp tấn công kỹ thuật phức tạp.

Tổng cộng, khoảng 84% thiệt hại trong tháng 1 – tương đương khoảng 4.550 tỷ đồng (311,3 triệu USD) – là do “từ” lừa đảo và kỹ thuật thao túng tâm lý. So với tháng 1 năm 2025 – thời điểm phát sinh thiệt hại khoảng 1.430 tỷ đồng (98 triệu USD) – con số này đã tăng gần 4 lần. So với tháng trước liền kề – tháng 12 năm 2025 – cũng ghi nhận mức tăng gấp hơn 3 lần.

“Bình luận”: Các kẻ tấn công đang tận dụng yếu tố con người – mắt xích yếu nhất trong chuỗi bảo mật – để thực hiện những phi vụ chiếm đoạt khối tài sản tiền mã hóa cực lớn chỉ trong thời gian ngắn.

Không chỉ dừng lại ở việc tấn công người dùng cá nhân, tội phạm mạng còn tiếp tục khai thác các lỗ hổng kỹ thuật của các dự án DeFi. Theo công ty bảo mật PeckShield đưa tin ngày 24 (giờ địa phương), vụ tấn công có giá trị lớn nhất trong tháng xảy ra với Step Finance – một nền tảng theo dõi danh mục DeFi hoạt động trên mạng Solana(SOL). Khoảng 261.000 SOL, trị giá xấp xỉ 380 tỷ đồng (28,9 triệu USD) đã bị đánh cắp.

Đứng sau đó là vụ tấn công nhắm vào giao thức Truebit ngày 8 tháng 1, trong đó hacker khai thác lỗi hợp đồng thông minh để phát hành lượng lớn token mà không tốn phí, dẫn tới thiệt hại khoảng 390 tỷ đồng (26,4 triệu USD). Giá của token TRU lao dốc mạnh sau sự cố.

Ngoài ra, SwapNet và mạng lưới Saga cũng ghi nhận các thiệt hại lần lượt là khoảng 200 tỷ đồng (13,3 triệu USD) và 100 tỷ đồng (7 triệu USD). Tính tổng cộng, PeckShield thống kê có ít nhất 16 vụ hack xảy ra trong tháng 1, gây thiệt hại khoảng 1.260 tỷ đồng (86 triệu USD). Dù có giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước, mức thiệt hại vẫn tăng mạnh so với tháng trước.

Tình trạng “từ” giao dịch bất hợp pháp bằng tiền mã hóa vẫn tiếp tục leo thang. Theo báo cáo từ công ty phân tích chuỗi khối Chainalysis ngày 24 (giờ địa phương), trong năm 2025, tổng lượng tiền mã hóa chuyển tới các địa chỉ bất hợp pháp đã đạt mức cao kỷ lục: khoảng 224.900 tỷ đồng (15,4 tỷ USD).

Tại Mỹ, một vụ việc nổi bật liên quan đến lừa đảo tiền mã hóa vừa được Văn phòng công tố quận Brooklyn, New York công bố. Một người đàn ông 23 tuổi có tên Ronald Spektor đã bị truy tố vì dàn dựng lừa đảo nhắm đến khoảng 100 người dùng của sàn giao dịch Coinbase. Theo cáo trạng, Spektor tự xưng là nhân viên Coinbase, cảnh báo người dùng về “rủi ro bảo mật khẩn cấp” để thuyết phục họ gửi tiền mã hóa vào ví mà hắn thao túng. Tổng số tiền chiếm đoạt lên tới gần 230 tỷ đồng (16 triệu USD).

Bình luận: Trong khi hệ thống bảo mật kỹ thuật ngày càng cải thiện, thì kỹ năng nhận diện lừa đảo của người dùng vẫn là điểm yếu chết người khiến các vụ mất tiền tiếp tục gia tăng cả quy mô lẫn tần suất.

Các chuyên gia an ninh mạng nhấn mạnh: để ngăn chặn các cuộc tấn công tiền mã hóa quy mô lớn trong tương lai, người dùng cần được nâng cao nhận thức về an toàn mạng, đồng thời các nền tảng cần tăng cường công nghệ xác thực và giám sát hành vi bất thường để phát hiện sớm các mối đe dọa từ "từ" lừa đảo và tấn công tinh vi.